II KK 328/11

Sąd Najwyższy2012-01-11
SNKarnewykonanie karWysokanajwyższy
kara pozbawienia wolnościodroczenie karyterminkodeks karny wykonawczySąd NajwyższykasacjaRzecznik Praw Obywatelskich

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie o odmowie odroczenia wykonania kary, wskazując na błędną wykładnię art. 152 k.k.w. przez sądy niższych instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich od postanowienia utrzymującego w mocy odmowę odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności. Kluczowe zagadnienie dotyczyło sposobu liczenia rocznego terminu odroczenia zgodnie z art. 152 k.k.w. Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały przepis, nie wliczając okresu pomiędzy zakończeniem jednego odroczenia a wydaniem postanowienia o kolejnym. W konsekwencji, uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wniosku skazanego Bartłomieja S. o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności. Po dwukrotnym odroczeniu, które łącznie trwało 11 miesięcy, skazany złożył kolejny wniosek, powołując się na upływ rocznego okresu odroczenia. Sąd Rejonowy w W. odmówił uwzględnienia wniosku, uznając, że łączny okres odroczenia przekroczył 12 miesięcy. Sąd Okręgowy w W. utrzymał to postanowienie w mocy. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie art. 152 k.k.w. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sądy niższych instancji dokonały błędnej wykładni przepisu. Sąd Najwyższy podkreślił, że termin jednego roku, określony w art. 152 k.k.w., liczy się od dnia wydania pierwszego postanowienia o odroczeniu i obejmuje okresy odroczenia, a także okres pomiędzy zakończeniem jednego odroczenia a wydaniem postanowienia o kolejnym, jeśli wniosek został złożony przed upływem poprzedniego. W związku z tym, roczny okres upłynął w dniu 5 stycznia 2011 r., a nie 17 stycznia 2011 r., jak błędnie ustalono. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Sądu Rejonowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Termin jednego roku, określony w art. 152 k.k.w., liczy się od dnia wydania pierwszego postanowienia o odroczeniu wykonania kary i obejmuje okresy odroczenia, a gdy wniosek o kolejne odroczenie został złożony przed zakończeniem wcześniej udzielonego okresu odroczenia, również okres pomiędzy dniem zakończenia wcześniej udzielonego odroczenia a dniem kolejnego postanowienia o odroczeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy oparł się na swojej wcześniejszej uchwale (I KZP 32/08), która dotyczyła identycznego stanu faktycznego. Wykładnia ta uwzględnia ciągłość okresu odroczenia, nawet jeśli następuje przerwa między postanowieniami, pod warunkiem złożenia wniosku przed upływem poprzedniego odroczenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (Bartłomiej S.)

Strony

NazwaTypRola
Bartłomiej S.osoba_fizycznaskazany
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowyskarżący

Przepisy (3)

Główne

k.k.w. art. 152

Kodeks karny wykonawczy

Termin jednego roku liczy się od dnia wydania pierwszego postanowienia o odroczeniu wykonania kary i obejmuje okresy odroczenia, a gdy wniosek o kolejne odroczenie został złożony przed zakończeniem wcześniej udzielonego okresu odroczenia, również okres pomiędzy dniem zakończenia wcześniej udzielonego odroczenia a dniem kolejnego postanowienia o odroczeniu.

Pomocnicze

k.k.w. art. 151 § § 3

Kodeks karny wykonawczy

Łączny okres odroczenia nie mógł przekroczyć roku.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna wykładnia art. 152 k.k.w. przez sądy niższych instancji w zakresie liczenia rocznego terminu odroczenia wykonania kary. Naruszenie przepisów prawa procesowego przez Sąd Okręgowy (niepełne uzasadnienie).

Godne uwagi sformułowania

Termin jednego roku, określony w art. 152 k.k.w., liczy się od dnia wydania pierwszego postanowienia o odroczeniu wykonania kary i obejmuje okresy odroczenia, a gdy wniosek o kolejne odroczenie został złożony przed zakończeniem wcześniej udzielonego okresu odroczenia, również okres pomiędzy dniem zakończenia wcześniej udzielonego odroczenia a dniem kolejnego postanowienia o odroczeniu. Sąd Okręgowy dokonał błędnej wykładni art. 152 k.k.w. Sporządzone przez ten Sąd uzasadnienie orzeczenia nie spełnia elementarnych wymagań kodeksowych. Cytowane w zażaleniu orzeczenie Sądu Najwyższego w niczym nie może zmienić prawidłowych ustaleń dokonanych w niniejszej sprawie – stwierdzenie rażącej nonszalancji.

Skład orzekający

J. Sobczak

przewodniczący

J. Grubba

sprawozdawca

E. Strużyna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja sposobu liczenia rocznego terminu odroczenia wykonania kary pozbawienia wolności zgodnie z art. 152 k.k.w."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wniosek o kolejne odroczenie jest składany przed upływem poprzedniego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja przepisów proceduralnych i jak błąd w tym zakresie może prowadzić do uchylenia orzeczenia. Podkreśla znaczenie uchwał Sądu Najwyższego.

Jak liczyć rok odroczenia kary? Sąd Najwyższy prostuje błąd sądów niższych instancji.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
POSTANOWIENIE  Z  DNIA  11  STYCZNIA  2012  R. 
II  KK  328/11 
 
Termin jednego roku, określony w art. 152 k.k.w., liczy się od dnia 
wydania pierwszego postanowienia o odroczeniu wykonania kary i 
obejmuje okresy odroczenia, a gdy wniosek o kolejne odroczenie został 
złożony przed zakończeniem wcześniej udzielonego okresu odroczenia, 
również okres pomiędzy dniem zakończenia wcześniej udzielonego 
odroczenia a dniem kolejnego postanowienia o odroczeniu. 
 
Przewodniczący: sędzia SN J. Sobczak. 
Sędziowie SN: J. Grubba (sprawozdawca), E. Strużyna. 
 
Sąd Najwyższy na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., po 
rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy skazanego Bartłomieja S., z 
powodu kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich od 
postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 15 czerwca 2011 r., 
utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 
marca 2011 r. 
 
postanowił u c h y l i ć  zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w 
mocy postanowienie Sądu Rejonowego i p r z e k a z a ć  sprawę do 
ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. 

 
2 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 5 maja 2009 r. Bartłomiej S. 
został skazany na karę łączną roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. 
Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z 
dnia 23 września 2009 r. 
W dniu 13 listopada 2009 r. skazany złożył wniosek o odroczenie 
wykonania kary pozbawienia wolności. 
Postanowieniem z dnia 5 stycznia 2010 r. Sąd Rejonowy w W. 
uwzględnił wniosek skazanego i odroczył mu wykonanie wymierzonej kary 
na okres 6 miesięcy, tj. do dnia 5 lipca 2010 r. 
Kolejny wniosek o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności 
skazany złożył w dniu 28 maja 2010 r. 
Również ten wniosek został uwzględniony i Sąd Rejonowy w W. 
postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 r. odroczył wykonanie orzeczonej 
wobec skazanego kary pozbawienia wolności na okres pięciu miesięcy tj. 
do dnia 17 stycznia 2011 r. 
W dniu 4 stycznia 2011 r. skazany złożył wniosek o zawieszenie 
wykonania kary pozbawienia wolności w trybie art. 152 k.k.w. 
Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. Sąd Rejonowy w W. nie 
uwzględnił wniosku wskazując, że skazany nie spełnia warunków do 
skorzystania 
z 
możliwości 
warunkowego 
zawieszenia 
wykonania 
wymierzonej mu kary w trybie art. 152 k.k.w. albowiem łączny okres 
udzielonego mu odroczenia wykonania kary wynosił 11 miesięcy. 
Orzeczenie to zaskarżył skazany wskazując, że w jego ocenie upłynął 
okres 12 miesięcy odroczenia wykonania kary, co uprawniało go do 
złożenia stosownego wniosku. Na poparcie swego stanowiska przywołał 
stanowisko wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego. 

 
3 
Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 15 czerwca 2011 r. 
utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. 
Kasację od tego orzeczenia wywiódł Rzecznik Praw Obywatelskich 
podnosząc w niej zarzut: 
– rażącego naruszenia prawa, tj. art. 152 k.k.w. mającego istotny 
wpływ na treść wydanego orzeczenia, co nastąpiło w następstwie 
wyrażenia błędnego poglądu, że do łącznego rocznego okresu odroczenia 
wykonania kary pozbawienia wolności – podczas, gdy kolejny wniosek o 
odroczenie, złożony został przed upływem wcześniej udzielonego 
odroczenia – nie wlicza się także czasu pomiędzy datą zakończenia tego 
odroczenia, a datą kolejnego postanowienia o odroczeniu wykonania kary 
pozbawienia wolności. 
Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego 
orzeczenia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia i przekazanie 
sprawy Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja Rzecznika Praw Obywatelskich jest zasadna w stopniu 
oczywistym, tak jak wymaga tego art. 535 § 5 k.p.k. 
Nie ulega wątpliwości, że Sąd Okręgowy wydając zaskarżone 
orzeczenie dokonał błędnej wykładni art. 152 k.k.w. Co więcej, naruszył 
również przepisy prawa procesowego, bo sporządzone przez ten Sąd 
uzasadnienie 
orzeczenia 
nie 
spełnia 
elementarnych 
wymagań 
kodeksowych. 
Powyższe zachowanie Sądu, jest o tyle zaskakujące, że skazany w 
swym zażaleniu wprost przywołał pogląd Sądu Najwyższego wyrażony w 
uchwale z dnia 25 lutego 2009 r., I KZP 32/08, OSNKW 2009, z. 4, poz. 25, 
co więcej, uchwała ta ma moc zasady prawnej. W tej sytuacji, stwierdzenie 
tego Sądu, że: „cytowane w zażaleniu orzeczenie Sądu Najwyższego w 
niczym nie może zmienić prawidłowych ustaleń dokonanych w niniejszej 

 
4 
sprawie”, nie tylko razi nonszalancją, ale wręcz wystawia jak najgorsze 
świadectwo rzetelności wywiązania się z obowiązków orzeczniczych. Albo 
bowiem autor uzasadnienia w ten sposób daje do zrozumienia, że nie 
zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym w przywoływanej uchwale, albo nie 
dostrzega z jakiegoś powodu, że treść tego judykatu dotyczy sytuacji 
analogicznej, jak rozpoznawana w niniejszej sprawie. Tylko co do tej 
pierwszej sytuacji poczynić należy uwagę. Pogląd wyrażony w uchwale nie 
był oczywiście dla Sądu wiążący, ale skoro został on jako argument 
przywołany przez skarżącego, obowiązkiem Sądu było wyjaśnienie, 
dlaczego uznał go za niezasadny. 
Ponieważ w omawianej uchwale Sąd Najwyższy przedstawił swoje 
stanowisko 
na 
gruncie 
stanu 
faktycznego 
identycznego, 
jak 
w 
rozpoznawanej sprawie, nie ma potrzeby powtarzania tej argumentacji w 
tym miejscu (została ona również wcześniej przedstawiona w innej uchwale 
Sądu Najwyższego – z dnia 30 czerwca 2008 r., I KZP 15/08, OSNKW 
2008, z. 7, poz.54). Nie istnieje również materiał, co wskazano powyżej, 
pozwalający na polemikę z poglądem Sądu Okręgowego. 
Sąd Najwyższy, niezmiennie stoi na stanowisku, że termin „jednego 
roku” z art. 152 k.k.w., winien być liczony od daty wydania pierwszego 
postanowienia o odroczeniu wykonania kary i obejmuje okresy odroczenia, 
a gdy wniosek o kolejne odroczenie został złożony przed zakończeniem 
wcześniej udzielonego okresu odroczenia, również okres pomiędzy datą 
zakończenia 
wcześniej 
udzielonego 
odroczenia 
a 
datą 
kolejnego 
postanowienia o odroczeniu. 
W niniejszej sprawie ów roczny okres upłynął zatem w dniu 5 stycznia 
2011 r. 
Tak więc błąd zawierało już postanowienie Sądu Rejonowego w W. z 
dnia 17 sierpnia 2010 r. określające datę końcową terminu odroczenia na 
dzień 17 stycznia 2011 r. Orzeczenie zostało w tym zakresie wydane z 

 
5 
obrazą art. 151 § 3 k.k.w. (łączny okres odroczenia nie mógł bowiem 
przekroczyć roku). 
Zwrócić należy również uwagę na to, że niedopuszczalność zaistniałej 
sytuacji wyjątkowo jaskrawie podkreśla treść postanowienia z dnia 15 
września 2011 r., w którym z kolei uznano, że nie ma możliwości dalszego 
odroczenia wykonania kary, bo skazanemu już udzielono odroczenia na 
okres wyczerpujący limit z art. 151 § 3 k.k.w. (to postanowienie nie narusza 
obowiązujących przepisów). 
Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł o 
uchyleniu zaskarżonego orzeczenia. Zażalenie skazanego było w pełni 
zasadne. Skoro zaś przyjąć należy, że nie istnieją przeszkody natury 
formalnej uniemożliwiające skazanemu wystąpienie z wnioskiem w trybie 
art. 152 k.k.w. należy obecnie przystąpić do jego merytorycznego 
rozpoznania. Aby rozpoznanie to nie miało charakteru jednoinstancyjnego 
Sąd Najwyższy uchylił również utrzymane w mocy przez Sąd Okręgowy 
postanowienie Sądu Rejonowego w W. 
Temu też Sądowi Rejonowemu sprawa została przekazana do 
ponownego rozpoznania.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI