II KK 324/19

SN
Sygn. akt II KK 324/19
POSTANOWIENIE
Dnia 17 marca 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
w sprawie
K. K.
‎
oskarżonego z art. 303 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. prawo własności przemysłowej
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
‎
w dniu 17 marca 2020 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV Ka (...)
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B.
‎
z dnia 31 października 2018 r., sygn. akt II K (...)
na podstawie art. 535 § 3 k.p.k.,
1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciąża oskarżyciela posiłkowego Z. N. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
K. K.
został oskarżony o to, że:
od roku 2002 działając jako osoba reprezentująca członek zarządu P. S.A. Oddział KWB B. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej przez prowadzone przez siebie w/w przedsiębiorstwo naruszył na terenie odkrywki S. powiat B., woj. (...) prawo twórcy projektu wynalazczego o nazwie „Urządzenie do kontroli
stacji przenośnych przed zasypaniem”, bez jego zgody i wiedzy i na jego szkodę, czym umyślnie
naruszył prawa autorskie Z. N., co do istoty rozwiązania technicznego określonego w zgłoszeniu projektu wynalazczego nr (...) zgłoszonego w Kopalni B. w 1989 r., a także cech technicznych uzupełniających jego istotę, wyjaśnionych jeszcze w innych dokumentach znajdujących się w aktach projektu wynalazczego a w konsekwencji naruszył w/w prawa autorskie poprzez:
1.
korzystanie z w/w projektu wynalazczego bez wiedz) i wynagrodzenia jego autora, o wartości powstałych strat finansowych na kwotę co najmniej 1.000.000 PLN (jeden milion złotych) na szkodę Z. N.,
2.
uznaniu, że zastosowane urządzenia (sond przesypu) i miejsce ich usytuowania na stacjach zwrotnych przenośników taśmowych odkrywki S. to rozwiązanie techniczne P., a nie jego twórcy Z. N., w wyniku czego pozbawił pokrzywdzonego prawa do wynagrodzenia z tytułu uzyskiwanych korzyści przez kopalnię,
3.
określenie w decyzji gospodarczej z dnia 08.08.1990 r. niezgodnych ze sztuką techniki górniczej zarzutów co do jego rzekomych wad eliminujących projekt z wdrożenia i zgłoszenia do ochrony w Urzędzie Patentowym, w wyniku czego pozbawiono pokrzywdzonego prawa do patentu w kontekście wyniku badania zdolności patentowej przeprowadzonego przez ten urząd nad zgłoszeniem (...) tej samej dziedziny techniki górniczej, oznaczonej numerem Urzędu Patentowego (...),
4.
pełniąc obowiązki członka zarządu Kopalni - Dyrektora ds. Technicznych od stycznia 1999 roku - pomimo pełnej wiedzy o najbliższym i przewidywanym terminie uruchomienia układów KTZ z systemu bezobsługowej pracy przenośników, sukcesywnie zaczął wdrażać urządzenia według wynalazku (...) bez poinformowania o tym autora pomysłu i uruchomienia tym samym procedur określonych
w Zarządzeniu nr (...) Prezesa Zarządu KWB B. z dnia 22.08.2001 r. w sprawie: organizacji i zasad funkcjonowania wynalazczości - wynagrodzenia i ewentualne stanowisko, co do zgłoszenia rozwiązania w urzędzie patentowym celem ochrony i rozpowszechniania - wdrożenia w innych kopalniach, w tym zagranicznych,
5.
nieuwzględnienia roszczenia wynagrodzeniowego i argumentów technicznych sporu określonych logicznie i przekonująco w wezwaniu kancelarii patentowej R. z dnia 10.11.2010 r.,
6.
niewykluczenie faktu, że stosowany wynalazek na odkrywce S. od 21.10.2002 r. w myśl art. 7 ustawy Prawo własności przemysłowej i przepisów Zarządzenia Nr (...) Prezesa Zarządu Kopalni ”B." z dnia 22.08.2001 r., par. 3 i 24 jest stosowany bezprawnie i decyzja o jego losach dalszego stosowania zależy wyłącznie od pełnej opinii biegłego i pokrzywdzonego, tj. o przestępstwo z art. 303 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. prawo własności przemysłowej.
Wyrokiem z dnia 31 października 2018 r. Sąd Rejonowy w B., sygn. akt II K (...), uniewinnił oskarżonego od dokonania zarzucanego mu czynu i rozstrzygnął o kosztach procesu.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez oskarżyciela posiłkowego Z. N. i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2019 r., sygn. akt IV Ka (...), utrzymał zaskarżony wyrok w mocy.
Kasację od tego orzeczenia wywiódł
pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego Z. N. zarzucając mu rażące naruszenie prawa procesowego wyrażające się w:
1.
zaniechaniu przeprowadzenia wnioskowanego przez oskarżyciela posiłkowego dowodu z uzupełniających opinii biegłych B. K. i P. S., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2.
pozbawienie oskarżyciela posiłkowego praw jako strony postępowania poprzez odmowę udostępnienia całości akt sprawy w tym dokumentacji dotyczącej pracy Komisji Wynalazczości powołanej przez oskarżonego lub co najmniej za wiedzą i zgodą oskarżonego oraz projektów, w tym nr (...), celem wykonania kopii niektórych dokumentów;
3.
zaniechanie dopuszczenia dowodu z umowy zawartej pomiędzy P. B. SA, a firmą P. spółka z o.o. dotyczącej między innymi środków finansowych przekazanych projektantowi za opracowanie tzw. „Systemu bezobsługowej pracy przenośników” co uniemożliwiło ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności mających wpływ na wynik sprawy;
4.
pominięcie jako dowodu w sprawie ustaleń Kancelarii Patentowej F. zawartych w piśmie z dnia 10.11.2010 r. i nie rozważenie zasadności dopuszczenia z urzędu dowodu z przesłuchania w charakterze świadka autorki tego pisma
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.
oraz o zasądzenie na rzecz oskarżyciela posiłkowego kosztów postępowania przed Sądem Najwyższym z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Rejonowej w B. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Odpowiedź na kasację złożył także K. K., który – podobnie jak prokurator – wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja okazała się bezzasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej oddalenie na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bez udziału stron.
Przed merytorycznym odniesieniem się do zarzutów sformułowanych w kasacji przypomnieć należy, że kasacja jest
nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia wnoszonym przeciwko orzeczeniu sądu odwoławczego, a nie orzeczeniu pierwszoinstancyjnemu, co wyraźnie wynika z treści art. 519 k.p.k. Oznacza to, że w kasacji nie można podnosić zarzutów typowych dla postępowania apelacyjnego, kwestionujących orzeczenie pierwszoinstancyjne. Wyjątkiem jest sytuacja, gdy w toku postępowania odwoławczego dojdzie do tzw. „efektu przeniesienia”, czyli zaabsorbowania do orzeczenia sądu
ad quem
uchybień popełnionych przez sąd pierwszej instancji. Kontrolą kasacyjną objęte są kwestie wyłącznie prawne, zawężone do kategorii uchybień wymienionych w art. 523 § 1 k.p.k., popełnionych przez organ odwoławczy. Specyfika i wyjątkowość postępowania kasacyjnego nie pozwala zatem na prowadzenie dublującej, czyli w istocie „trzecioinstancyjnej” kontroli orzeczenia sądu pierwszej instancji (tak m. in. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 kwietnia 2015 r., IV KK 8/15, LEX nr 1666908). Charakter kasacji, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia wnoszonego od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego z powodu rażącego naruszenia przez ten sąd prawa sprawia, że niedopuszczalne jest kwestionowanie w tym środku poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2016 r., V KK 457/15, LEX nr 1991147).
Powyższych ustawowo zaprogramowanych w przepisach Rozdziału 55 Kodeksu postępowania karnego rygorystycznych wymogów nie można traktować instrumentalnie - jedynie markując, że kasacja dotyczy błędów prawnych popełnionych przez sąd odwoławczy, a w istocie podnosząc zarzuty przeciwko rozstrzygnięciom zawartym w orzeczeniu instancji
a quo
. Niewątpliwie zaś taki właśnie charakter mają wszystkie zarzuty przedstawione w poddanej analizie kasacji, w ramach czterech punktów (a-d). Trzeba tez dodać, iż nawet nie sprecyzowano w nich, o które konkretnie naruszenia prawa procesowego lub materialnego chodzi. Z treści zarzutów i ich uzasadnienia wynika natomiast, że Autor nadzwyczajnego środka
zaskarżenia podważa i to wprost poczynione w sprawie ustalenia faktyczne i dokonaną ocenę dowodów. W końcu w
petitum
wniesionej skargi nadzwyczajnej jej autor domaga się uchylenia wyroku Sądu odwoławczego, i wydania orzeczenia następczego w postaci „przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B.”. W ogóle takiej „konstrukcji” procesowej nie umotywowano.
Wbrew twierdzeniom Autora kasacji procedujące w sprawie Sądy nie dopuściły się uchybień wskazanych w kasacji, a rozstrzygnięcie oparto na wyczerpującym materialne dowodowym, który został ujawniony w toku przewodu sądowego, a następnie poddany rzetelnej i wnikliwej ocenie zgodnie z regułami wynikającymi z treści art. 7 k.p.k. Wyciągnięte na tej podstawie jednoznaczne wnioski, w kontekście brzmienia całości zarzutu w akcie oskarżenia, obligowały Sąd meriti do przyjęcia braku podstaw faktycznych dla przypisania oskarżonemu sprawstwa, jak i winy - i to, nie tylko w kontekście znamion występku z art. 303 ustawy prawo własności przemysłowej, ale i jakiegokolwiek innego typu przestępstwa.
Przede wszystkim podkreślić raz jeszcze należy, że aby możliwe było przypisanie winy w zakresie przestępstwa z art. 303 ustawy prawo własności przemysłowej konieczne jest wykazanie, że doszło do umyślnego przypisania autorstwa, co do cudzego projektu wynalazczego. Tymczasem, jak w pełni prawidłowo ustalono, strona oskarżająca nie wykazała, aby rozwiązanie zaproponowane w projekcie wynalazczym o nr (...) było rozwiązaniem tożsamym z urządzeniem zaprojektowanym przez P. P. sp. z o.o., stosowanym na odkrywce S.. Ustalenie odnoszące się do tego, że zaproponowane przez Z. N. rozwiązanie w projekcie nr (...), istotnie nie jest tożsame z rozwiązaniem zaprojektowanym przez P. P. sp. z o.o., a które było wykorzystywane na odkrywce w S., Sąd meriti oparł w głównej mierze na wnioskach opinii biegłego B. K., który dokonał analizy porównawczej, przeprowadzonej na podstawie istoty relewantnego projektu racjonalizatorskiego, treści opinii i zeznań specjalistów cytowanych w opracowanym przez siebie dokumencie sprawozdawczym oraz porównania parametrów technicznych i rysunków zabudowy sondy Bocian dla realizacji projektu nr (...) i dokumentacji opracowanej przez P. P. sp. z o.o. dla stacji zwrotnej przenośników w S.. Opinia wskazanego biegłego została oceniona jako jasna, wyczerpująca i kompletna. Kwestia zaś uzupełnienia opinii przez biegłego B. K. i P. S. była przedmiotem rozważań Sądu meriti, który oddalając wnioski dowodowe w tym zakresie wskazał, iż okoliczności wnioskowane przez obronę nie mają żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie i w sposób oczywisty zmierzały do przedłużenia postępowania (k. 547verte, t. III oraz k. 617verte, t. IV).
W tym kontekście przypomnieć trzeba, że opinia, jak każdy dowód podlega ocenie sądu, a kryteria oceny określają przepisy art. 196 § 3 k.p.k. i art. 201 k.p.k. W judykaturze wskazuje się, że ocena ta winna uwzględniać to, czy biegły dysponuje wiadomościami specjalnymi niezbędnymi dla stwierdzenia wymaganych okoliczności, czy opinia jest logiczna, wewnętrznie niesprzeczna, zgodna z doświadczeniem życiowym, czy jest ona pełna i jasna (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 1983 r.
, sygn. akt IV KR 74/83
,
OSNKW 1983 r., z. 12, poz. 102
). Istotnym jest też to, że dowód z opinii biegłego był przystępny i przekonujący dla sądu, jako organu, który ostatecznie go weryfikuje przesadzając w wyroku o jego wartości dowodowej. Jeżeli zatem sąd swoje stanowisko w tym przedmiocie szczegółowo umotywował, to fakt, iż opinia taka nie jest przekonywująca dla stron, czy wręcz nie spełnia ich oczekiwań, nie jest przesłanką dopuszczenia kolejnej opinii (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2013 r.
, sygn. akt IV KK 178/13
, baza orzeczeń Supremus). Trudno zakładać, mając na uwadze obowiązujący model postępowania rozpoznawczego w polskiej procedurze karnej, w tym m. in. treść art.170 § 5 k.p.k., aby sąd (organ procesowy), raz za razem, powoływał kolejnego biegłego celem wydania opinii w sprawie, aż któryś z nich złożyłby opinię wykazującą to, co dana strona zamierzała udowodnić.
Jako oczywiście bezzasadne jawią się także pozostałe zarzuty skarżącego odnoszące się do kwestii pominięcia jako dowodu w sprawie ustaleń Kancelarii Patentowej F. zawartych na piśmie z dnia 10 listopada 2010 r. i nie rozważenie zasadności dopuszczenia z urzędu dowodu z przesłuchania w charakterze świadka autorki tego pisma. Uzasadniając oddalenie wniosku o przesłuchanie A. R. Sąd meriti jasno wskazał, że zmierza on w sposób oczywisty do przedłużenia postępowania (k. 546verte, t. III). Sąd odwoławczy podzielając zapatrywania Sąd meriti podniósł natomiast, że twierdzenia wskazane w piśmie Kancelarii Patentowej F. z dnia 10 listopada 2010 r. zostały sformułowane w okresie, kiedy podmiot ten reprezentował oskarżyciela posiłkowego, a zatem z oczywistych względów przedstawiono w nim korzystne dla oskarżyciela ustalenia. Z tego też powodu, opinia biegłego P. S., która opierała się w głównej mierze na twierdzeniach zawartych w piśmie Kancelarii Patentowej F. nie została uwzględniona przez orzekające w sprawie sądy.
Wywody zawarte w części motywacyjnej wyroku Sądu
ad quem
pozwalają ponadto na stwierdzenie, że kontrola odwoławcza została przeprowadzona prawidłowo. Ocena zarzutów jest bowiem dostatecznie pogłębiona oraz przekonująco uargumentowana i nie są w stanie jej podważyć
de facto
powielone w kasacji zarzuty apelacyjne. Należy przy tym zauważyć, że zarzuty te w znacznej części sprowadzają się do negowania dowodów stanowiących podstawę uniewinnienia oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu czynu i to tylko dlatego, że zostały ocenione w sposób dla oskarżyciela niesatysfakcjonujący oraz do przeciwstawiania im innych dowodów (ich fragmentów), które stawiają oskarżonego w niekorzystnym świetle. Tego rodzaju zabieg, zgodnie z utrwalonym w judykaturze poglądem, jest niedopuszczalny albowiem, po pierwsze stanowi nieuprawnioną polemikę, a po drugie prowadzi do obejścia przepisu art. 523 k.p.k. i przekształcenia kontroli kasacyjnej w apelacyjną (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 2015 r., III KK 176/15, LEX nr 1770895).
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy oddalił kasację
jako oczywiście bezzasadną.