II KK 323/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący i umorzył postępowanie z powodu śmierci oskarżonego, stwierdzając rażące naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących stosowania środków zabezpieczających.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego, który skazał J. K. i orzekł wobec niego karę łączną pozbawienia wolności oraz umieszczenie w zakładzie leczenia odwykowego. Sąd Najwyższy uchylił wyrok, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących wysłuchania biegłych przed zastosowaniem środka zabezpieczającego. Z uwagi na śmierć oskarżonego, postępowanie zostało umorzone.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 września 2014 r., którym J. K. został skazany za przestępstwa z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz art. 157 § 2 k.k. Sąd Rejonowy wymierzył mu karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności i orzekł umieszczenie w zamkniętym zakładzie leczenia odwykowego na podstawie art. 96 § 1 k.k. Wyrok ten uprawomocnił się 18 września 2014 r. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 387 § 2 k.p.k. oraz art. 93 k.k. w zw. z art. 96 k.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k., wnosząc o uchylenie wyroku. W trakcie postępowania kasacyjnego ustalono, że J. K. zmarł 12 września 2014 r. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że zastosowanie środka zabezpieczającego z art. 96 § 1 k.k. wymaga spełnienia obowiązku z art. 93 k.k., tj. wysłuchania lekarzy psychiatrów i psychologa. W niniejszej sprawie nie dopuszczono dowodu z opinii psychologa ani nie przesłuchano psychiatrów, co stanowiło rażące naruszenie przepisów. Z uwagi na śmierć oskarżonego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umorzył postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, zastosowanie środka zabezpieczającego określonego w art. 96 § 1 k.k. wymaga spełnienia proceduralnego obowiązku ujętego w art. 93 in fine k.k., to jest uprzedniego wysłuchania lekarzy psychiatrów oraz psychologa.
Uzasadnienie
Przepis art. 93 k.k. ma charakter normy gwarancyjnej w odniesieniu do wszystkich środków zabezpieczających. Zgoda oskarżonego na procedowanie bez wysłuchania biegłych nie ma znaczenia prawnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (koszty procesu)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (11)
Główne
k.p.k. art. 17 § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
Śmierć oskarżonego jako negatywna przesłanka procesowa skutkująca umorzeniem postępowania.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Możliwość uwzględnienia kasacji w trybie uproszczonym.
k.k. art. 96 § 1
Kodeks karny
Środek zabezpieczający w postaci umieszczenia w zakładzie leczenia odwykowego.
k.k. art. 93
Kodeks karny
Obowiązek wysłuchania biegłych przed zastosowaniem środków zabezpieczających.
k.p.k. art. 387 § 2
Kodeks postępowania karnego
Wniosek o dobrowolne poddanie się karze.
k.p.k. art. 537 § 2
Kodeks postępowania karnego
Orzeczenie następcze w przypadku umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 632 § 2
Kodeks postępowania karnego
Orzeczenie o kosztach procesu w przypadku umorzenia postępowania.
Pomocnicze
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia kasacji.
k.k. art. 157 § 2
Kodeks karny
Przestępstwo uszkodzenia ciała.
k.k. art. 190 § 1
Kodeks karny
Przestępstwo groźby karalnej.
k.k. art. 64 § 1
Kodeks karny
Podstawa do recydywy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie art. 93 k.k. poprzez niezasięgnięcie opinii biegłych psychiatrów i psychologa przed orzeczeniem środka zabezpieczającego. Naruszenie art. 387 § 2 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
Od dawna ugruntowane jest w judykaturze zapatrywanie prawne, że zastosowanie środka zabezpieczającego określonego w art. 96 § 1 k.k. wymaga spełnienia proceduralnego obowiązku ujętego w art. 93 in fine k.k., to jest uprzedniego wysłuchania lekarzy psychiatrów oraz psychologa, a to dlatego, iż przepis art. 93 k.k. ma charakter normy gwarancyjnej w odniesieniu do wszystkich środków zabezpieczających. Nie ma tu znaczenia, że wniosek o zastosowanie takiego środka złożył na podstawie art. 387 § 1 k.p.k. sam oskarżony. W niniejszej sprawie nie tylko nie dopuszczono dowodu z opinii biegłego psychologa, ale także - wbrew dyspozycji art. 93 in fine k.k. – nie przesłuchano biegłych lekarzy psychiatrów na rozprawie.
Skład orzekający
Małgorzata Gierszon
przewodniczący
Rafał Malarski
sprawozdawca
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących stosowania środków zabezpieczających, obowiązek wysłuchania biegłych, wpływ śmierci oskarżonego na postępowanie kasacyjne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zastosowania środka zabezpieczającego w kontekście dobrowolnego poddania się karze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi proceduralne, nawet gdy oskarżony sam wnosi o określone rozwiązanie. Śmierć oskarżonego dodaje dramatyzmu i podkreśla znaczenie terminowości działań prawnych.
“Nawet śmierć nie zamyka drogi do sądu: Sąd Najwyższy uchyla wyrok za błędy proceduralne.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KK 323/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 stycznia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Ewa Oziębła w sprawie J. K. skazanego z art. 157 § 2 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 22 stycznia 2015 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 10 września 2014 r., uchyla zaskarżony wyrok i - na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. - umarza postępowanie, obciążając Skarb Państwa kosztami procesu. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W., wyrokiem z 10 września 2014r., uwzględniając złożony na rozprawie głównej wniosek J. K. o dobrowolne poddanie się karze, skazał go za ciąg dwóch przestępstw z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz za występek z art. 157 § 2 k.k., wymierzył mu karę łączną 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz – na podstawie art. 96 § 1 k.k. – orzekł umieszczenie oskarżonego w zamkniętym 2 zakładzie leczenia odwykowego. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się 18 września 2014 r. Kasację od wskazanego wyroku złożył w trybie art. 521 § 1 k.k. na korzyść skazanego Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie art. 387 § 2 k.p.k., co doprowadziło do rażącej obrazy prawa materialnego i procesowego, to jest art. 93 k.k. w zw. z art. 96 k.k. w zw. z art. 202 § 1 k.p.k., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi właściwemu do ponownego rozpoznania. Na etapie postępowania kasacyjnego uzyskano informację, że J. K. zmarł w dniu 12 września 2014 r. (odpis skrócony aktu zgonu wystawiony w dniu 12 grudnia 2014 r. przez kierownika Urzędu Stanu Cywilnego m. W.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna – i to w stopniu oczywistym, co – zważywszy na jej kierunek – pozwoliło na jej uwzględnienie w trybie przewidzianym w art. 535 § 5 k.p.k. Rozpoznaniu kasacji nie stanęła na przeszkodzie okoliczność wyłączająca ściganie w postaci śmierci skazanego (art. 529 k.p.k.). Od dawna ugruntowane jest w judykaturze zapatrywanie prawne, że zastosowanie środka zabezpieczającego określonego w art. 96 § 1 k.k. wymaga spełnienia proceduralnego obowiązku ujętego w art. 93 in fine k.k., to jest uprzedniego wysłuchania lekarzy psychiatrów oraz psychologa, a to dlatego, iż przepis art. 93 k.k. ma charakter normy gwarancyjnej w odniesieniu do wszystkich środków zabezpieczających. Nie ma tu znaczenia, że wniosek o zastosowanie takiego środka złożył na podstawie art. 387 § 1 k.p.k. sam oskarżony (zob. post. SN z 20 października 2011 r., V KK 347/11, OSNKW 2012, . 2, poz. 15; wyr. SN z 7 grudnia 2011 r., V KK 349/11, R-OSNKW 2011, poz. 2100; wyr. SN z 20 listopada 2013 r., III KK 409/13, LEX nr 1394092). W niniejszej sprawie nie tylko nie dopuszczono dowodu z opinii biegłego psychologa, ale także - wbrew dyspozycji art. 93 in fine k.k. – nie przesłuchano biegłych lekarzy psychiatrów na rozprawie. Zgoda J. K. na takie procedowanie nie miała nic do rzeczy. Dlatego Sąd Najwyższy, podzielając punkt widzenia autora kasacji, uchylił zaskarżony wyrok w całości. Wobec jednak wystąpienia negatywnej przesłanki 3 procesowej w postaci śmierci oskarżonego, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., orzeczenie następcze przybrało postać umorzenia postępowania (art. 537 § 2 k.p.k.). O kosztach procesu orzeczono po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI