II KK 321/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, uznając, że zarzuty dotyczyły ponownej oceny materiału dowodowego, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.
Obrońca skazanego B. M. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 5 § 2 k.p.k. (rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść skazanego) oraz art. 174 k.p.k. (oddalenie wniosku dowodowego). Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną, ponieważ zarzuty dotyczyły w istocie ponownej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, co wykracza poza zakres postępowania kasacyjnego. Sąd podkreślił, że ocena wiarygodności dowodów i rozstrzyganie wątpliwości należą do sądów niższych instancji.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego B. M. od wyroku Sądu Okręgowego w W., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. skazujący B. M. za przestępstwa z art. 280 § 1 k.k. i art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. Obrońca zarzucił rażące naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. poprzez rozstrzyganie wątpliwości na niekorzyść skazanego, mimo braku bezpośrednich dowodów winy i wątpliwości co do wiarygodności zeznań pokrzywdzonego, a także naruszenie art. 174 k.p.k. przez oddalenie wniosku o przesłuchanie funkcjonariuszy Policji. Sąd Najwyższy, po analizie argumentacji, uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że postępowanie kasacyjne nie jest instancją do ponownej oceny materiału dowodowego ani kwestionowania ustaleń faktycznych. Zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. uznano za chybiony, wskazując, że Sąd Okręgowy nie czynił własnych ustaleń faktycznych ani nie zaakceptował błędnego rozstrzygnięcia wątpliwości przez sąd pierwszej instancji. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko prokuratora i oddalił kasację, zwalniając skazanego z kosztów sądowych i zasądzając wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. nie może być skutecznie podniesiony w kasacji, jeśli opiera się na kwestionowaniu oceny dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych przez sądy niższych instancji.
Uzasadnienie
Postępowanie kasacyjne nie jest instancją do ponownej oceny materiału dowodowego ani do polemizowania z sądami niższych instancji co do trafności ich ustaleń faktycznych. Zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. jest zasadny tylko w sytuacji, gdy sąd sam powziął wątpliwości i rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, lub powinien był je powziąć, a tego nie zrobił. Samo zgłaszanie wątpliwości przez stronę nie jest miarodajne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w reprezentacji prokuratury)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | skazany |
| A. C. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| K. B. | osoba_fizyczna | świadek |
| J. P. | osoba_fizyczna | współoskarżony (uniewinniony) |
| adw. R. A. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 5 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Zakaz rozstrzygania wątpliwości na niekorzyść oskarżonego. Naruszony przez sąd odwoławczy tylko w sytuacji czynienia własnych ustaleń faktycznych niezgodnie z zasadą, lub akceptacji, że sąd meriti powziął wątpliwości, a mimo to ustalił okoliczności w sposób mniej korzystny dla oskarżonego.
k.p.k. art. 174
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 280 § § 1
Kodeks karny
k.k. art. 13 § § 2
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, ponieważ zarzuty dotyczą ponownej oceny materiału dowodowego i ustaleń faktycznych, co wykracza poza zakres postępowania kasacyjnego. Zarzut naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. jest chybiony, gdyż Sąd Najwyższy nie czynił własnych ustaleń faktycznych ani nie zaakceptował błędnego rozstrzygnięcia wątpliwości przez sąd pierwszej instancji. Sąd Okręgowy należycie ustosunkował się do kwestii zasadności oddalenia wniosku dowodowego.
Odrzucone argumenty
Rażące naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. poprzez rozstrzygnięcie wszystkich wątpliwości na niekorzyść skazanego. Rażące naruszenie art. 174 k.p.k. poprzez uznanie za prawidłową decyzję o oddaleniu wniosku dowodowego o przesłuchanie funkcjonariuszy Policji.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem postępowania kasacyjnego nie może być zasadność oceny dowodów i trafność wniosków wyprowadzonych na tej podstawie nie można zasadnie stawiać zarzutu obrazy art. 5 § 2 k.p.k. podnosząc jedynie wątpliwości strony, co do treści poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych
Skład orzekający
Józef Dołhy
SSN
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym, w szczególności w zakresie oceny dowodów i stosowania zasady in dubio pro reo."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych. Konkretne ustalenia faktyczne i ocena dowodów są specyficzne dla danej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie stanowi przykład rutynowego stosowania przepisów proceduralnych przez Sąd Najwyższy, jasno definiując granice kontroli kasacyjnej. Jest to ważne dla prawników procesowych, ale mniej interesujące dla szerszej publiczności.
“Kiedy kasacja nie jest szansą na ponowny proces? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice kontroli orzeczeń.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KK 321/15 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 16 listopada 2015 r., sprawy B. M. skazanego z 280 § 1 i in. k.k. z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 8 kwietnia 2014 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 17 września 2013 r., p o s t a n o w i ł 1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwalnia skazanego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego; 3. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu adw. R. A. - Kancelaria Adwokacka w W. - kwotę 442,80 zł (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji w sprawie skazanego B. M. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W., wyrokiem z dnia 17 września 2013 r., uznał B. M. za winnego popełnienia przestępstw: 1) z art. 280 § 1 k.k. – za co wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności; 2 2) z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. – za co wymierzył mu karę 2 lat pozbawienia wolności, orzekł karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. W apelacji od tego wyroku obrońca oskarżonego B. M. podniósł zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych oraz obrazy przepisów postępowania – art. 4, 5 § 2, 7, 167, 170 i 410 k.p.k. Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżony wyrok, uznając apelację za oczywiście bezzasadną. W kasacji od powyższego wyroku obrońca skazanego podniósł zarzuty: 1) rażącego naruszenia przepisu art. 5 § 2 k.p.k. mającego istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez rozstrzygnięcie wszystkich wynikających z materiału dowodowego wątpliwości na niekorzyść skazanego, pomimo iż w sprawie nie ma bezpośrednich obiektywnych dowodów winy skazanego, a Sąd w procesie orzekania powziął uzasadnione wątpliwości co do wiarygodności dowodów obciążających skazanego, czemu dał wyraz w uzasadnieniu wyroku, przyznając, że zeznania pokrzywdzonego A. C. nie mogą stanowić w pełni wartościowego materiału dowodowego, który to wniosek wprost wynika z opinii biegłego psychologa, kwestionującego zdolność pokrzywdzonego do postrzegania, zapamiętywania i odtwarzania faktów, co - przy uwzględnieniu dodatkowo okoliczności, że pokrzywdzony nie rozpoznał oskarżonego jako sprawcy czynów, winno doprowadzić do oceny wiarygodności tego dowodu wyłącznie na korzyść oskarżonego, która to okoliczność, z uwagi na znikomą wartość materiału dowodowego w charakterze pośrednim, w postaci niekonsekwentnych zeznań świadka K. B., znajdującego się w czasie zdarzenia w innym pomieszczeniu i będącego w tym czasie w stanie nietrzeźwości, jak również wyjaśnień uniewinnionego współoskarżonego J. P., który nie potwierdził udziału oskarżonego B. M. w dokonaniu lub w usiłowaniu dokonania rozboju - prowadzić winna do oceny zgromadzonych dowodów wyłącznie na korzyść oskarżonego, a w konsekwencji do jego uniewinnienia od popełnienia zarzucanych mu czynów, 2) rażącego naruszenia przepisu art. 174 k.p.k., mającego istotny wpływ na treść orzeczenia, poprzez uznanie za prawidłową decyzję Sądu I instancji o oddalenie wniosku dowodowego oskarżonego B. M. o dopuszczenie dowodu z przesłuchania funkcjonariuszy Policji przeprowadzających czynności na miejscu 3 zdarzenia, udokumentowane częściowo w postaci notatek urzędowych, pomimo iż wnioskowane czynności nie miały służyć zastąpieniu treści zeznań świadków treścią pisma lub zapisku, a wyłącznie stwierdzeniu treści wypowiedzi osób zastanych na miejscu zdarzenia na okoliczność jego przebiegu, która to okoliczność ma szczególnie istotne znaczenie dla prawidłowego wyrokowania, z uwagi na wskazywanie przez pokrzywdzonego i inne osoby bezpośrednio po zdarzeniu okoliczności o treści zasadniczo odmiennej od wynikającej z treści złożonych następnie zeznań. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator prokuratury Okręgowej w W. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym Podniesione w kasacji zarzuty oraz ich motywacja wskazują jednoznacznie, że w istocie autorowi kasacji chodzi o ponowną próbę podważenia trafności oceny materiału dowodowego i zakwestionowanie ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie. Skarżący nie wykazuje bowiem wad zwykłej kontroli odwoławczej, lecz nadal polemizuje z sądem meriti co do uznania materiału dowodowego, w szczególności zeznań pokrzywdzonego A. C. i świadka K. B., za wystarczający do przypisania oskarżonemu zarzuconych mu czynów. Przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania kasacyjnego nie może być zasadność oceny dowodów i trafność wniosków wyprowadzonych na tej podstawie, ocena wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych, czy też samo przeciwstawienie jednych dowodów innym – bardziej wspierającym racje skarżącego. Tym samym ocena prawdziwości relacji świadków, czy też możliwości zapamiętywania i odtwarzania przebiegu zdarzenia przez jego uczestników, pozostając poza sferą dopuszczalnych zarzutów kasacyjnych. Zarzut naruszenia przez Sąd odwoławczy przepisu art. 5 § 2 k.p.k. jest całkowicie chybiony. Z treści zarzutu wynika bowiem, że tenże Sąd poczynił wadliwe ustalenia faktyczne przez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść oskarżonego, w sytuacji, gdy Sąd II instancji utrzymał wyrok Sądu pierwszej 4 instancji w mocy, nie przeprowadzając przy tym nowych dowodów, ani też nie czyniąc – na podstawie tego samego materiału dowodowego – żadnych odmiennych ustaleń faktycznych. Przepis art. 5 § 2 k.p.k. może zostać naruszony przez Sąd odwoławczy w dwóch płaszczyznach, tj. bezpośrednio – tylko w sytuacji czynienia własnych ustaleń faktycznych w sposób niezgodny z tą zasadą, a pośrednio wówczas, gdyby zaakceptował fakt, że wątpliwości co do ustaleń faktycznych powziął, lub powinien zasadnie powziąć, Sąd meriti, a pomimo to ustalił okoliczności w sposób mniej korzystny dla oskarżonego, niż okoliczności wynikające z równie możliwej – i wynikającej z dowodów zgromadzonych w sprawie – wersji (por. wyrok SN z dnia 17 maja 2007 r., V KK 272/06 – R-OSNKW 2007, poz. 1114). Nie można zasadnie stawiać zarzutu obrazy art. 5 § 2 k.p.k. podnosząc jedynie wątpliwości strony, co do treści poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych. Dla oceny, czy nie został naruszony zakaz in dubio pro reo nie są bowiem miarodajne tego rodzaju wątpliwości zgłaszane przez stronę, jedynie to, czy orzekający w sprawie Sąd rzeczywiście powziął wątpliwości co do treści ustaleń faktycznych i wobec braku możliwości ich usunięcia rozstrzygnął je na niekorzyść oskarżonego, względnie to, czy w świetle realiów konkretnej sprawy wątpliwości takie powinien był powziąć. W niniejszej sprawie, jeśli zważyć na argumentację zawartą w uzasadnieniu Sądu Rejonowego, to nie może być żadnej wątpliwości, że tenże Sąd nie dopuścił się obrazy art. 5 § 2 k.p.k. Do kwestii zasadności oddalenia wniosku dowodowego dotyczącego przesłuchania policjantów ustosunkował się należycie Sąd Okręgowy (str. 3 - 4 uzasadnienia) brak zatem podstaw do przyjęcia, iż naruszono w jakimkolwiek stopniu dyspozycje art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k. Podzielając stanowisko prokuratora, przedstawione w pisemnej odpowiedzi na kasację, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. eb