II KK 320/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał na posiedzeniu w dniu 13 sierpnia 2025 r. kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego J.B. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego dla Warszawy-Żoliborza w Warszawie z dnia 26 września 2024 r. (sygn. akt III K 595/24). Wyrokiem tym J.B. został uznany za winnego popełnienia dwóch czynów z art. 244 k.k., za każdy wymierzono mu karę 250 stawek dziennych grzywny, a karę łączną 375 stawek dziennych grzywny, po 40 zł każda. Orzeczono również świadczenie pieniężne w wysokości 5000 zł oraz zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na 3 lata. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez wymierzenie kar jednostkowych i łącznej grzywny przekraczających dopuszczalny limit 200 stawek dziennych w wyroku nakazowym. Ponadto, zarzucono naruszenie art. 43a § 2 k.k. i art. 42 § 1a pkt 2 k.k. w zw. z art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k. poprzez orzeczenie tylko jednego świadczenia pieniężnego i jednego zakazu prowadzenia pojazdów, podczas gdy za dwa czyny powinny być orzeczone odrębne środki karne. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Potwierdził, że wymierzenie grzywny powyżej limitu 200 stawek dziennych w wyroku nakazowym, zarówno w zakresie kar jednostkowych, jak i kary łącznej, stanowi rażące naruszenie prawa z istotnym wpływem na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że górny pułap grzywny dotyczy zarówno kar jednostkowych, jak i kary łącznej. Zgodził się również z zarzutami dotyczącymi błędnego orzeczenia środków karnych. Wskazał, że przy skazaniu za dwa czyny z art. 244 k.k., należało orzec dwa świadczenia pieniężne (które nie podlegają łączeniu) oraz dwa zakazy prowadzenia pojazdów, które następnie powinny zostać połączone zgodnie z art. 90 § 2 k.k. Orzeczenie tylko jednego środka karnego, bez wskazania, za który czyn został orzeczony, stanowi rażącą obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, z zaleceniem uwzględnienia przedstawionych wytycznych prawnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyroków nakazowych, w szczególności limitów kar grzywny oraz prawidłowego orzekania środków karnych za zbiegające się przestępstwa.
Dotyczy wyłącznie spraw rozpoznawanych w trybie wyroku nakazowego oraz specyficznych środków karnych (świadczenie pieniężne, zakaz prowadzenia pojazdów).
Zagadnienia prawne (2)
Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny (jednostkową lub łączną) przekraczającą 200 stawek dziennych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok nakazowy może orzec grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych lub do 200 000 złotych. Wymierzenie kary grzywny powyżej tej granicy stanowi rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołuje się na art. 502 § 1 k.p.k., który jasno określa górną granicę grzywny w wyroku nakazowym. Uchybienie tej granicy, zarówno w karach jednostkowych, jak i łącznej, ma istotny wpływ na treść orzeczenia, skutkując wymierzeniem surowszej sankcji niż przewidziana w ustawie.
Czy w wyroku nakazowym, przy skazaniu za dwa czyny z art. 244 k.k., należy orzec odrębnie świadczenie pieniężne i zakaz prowadzenia pojazdów za każdy czyn, czy wystarczy orzeczenie jednego środka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy orzec odrębnie świadczenie pieniężne (art. 43a § 2 k.k.) i zakaz prowadzenia pojazdów (art. 42 § 1a pkt 2 k.k.) za każdy czyn, a następnie ewentualnie połączyć środki karne, jeśli przepisy na to pozwalają (np. zakaz prowadzenia pojazdów). Orzeczenie tylko jednego środka za oba czyny jest niedopuszczalne.
Uzasadnienie
Przepisy art. 43a § 2 k.k. i art. 42 § 1a pkt 2 k.k. nakazują orzekanie wskazanych środków w razie skazania za 'przestępstwo', co oznacza, że za każdy przypisany czyn należy orzec odrębny środek. Brak takiego działania narusza przepisy prawa materialnego i procesowego (art. 504 § 1 pkt 5 k.p.k.), ponieważ nieprawidłowo określa się rozmiar orzeczonej sankcji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J.B. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 244
Kodeks karny
k.k. art. 43a § § 2
Kodeks karny
Nakazuje orzeczenie świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w razie skazania za przestępstwo.
k.k. art. 42 § § 1a pkt 2
Kodeks karny
Nakazuje orzeczenie zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w razie skazania za przestępstwo, jeśli przedmiotem przestępstwa jest pojazd mechaniczny lub popełniono je, prowadząc pojazd mechaniczny.
k.p.k. art. 502 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa granice kar, jakie można orzec wyrokiem nakazowym (grzywna do 200 stawek dziennych lub 200 000 zł).
k.p.k. art. 504 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania karnego
Określa wymogi wyroku nakazowego, w tym wymiar kary i inne niezbędne rozstrzygnięcia.
Pomocnicze
k.k. art. 90 § § 2
Kodeks karny
Reguluje łączenie środków karnych, w tym zakazu prowadzenia pojazdów.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymierzenie kary grzywny (jednostkowej i łącznej) przekraczającej limit 200 stawek dziennych w wyroku nakazowym. • Orzeczenie tylko jednego świadczenia pieniężnego i jednego zakazu prowadzenia pojazdów za dwa czyny z art. 244 k.k., zamiast odrębnego orzeczenia za każdy czyn.
Godne uwagi sformułowania
rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego • istotny wpływ na treść wyroku • górna granica możliwa do wymierzenia na mocy wyroku nakazowego • skazany ponosi dolegliwość inną niż została przewidziana w ustawie, w odniesieniu do okoliczności tej sprawy – zbyt surową • konieczne jest orzeczenie czy to świadczenia pieniężnego, czy też zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych co do każdego z nich • brak takiego postąpienia narusza nie tylko przywołane przepisy prawa materialnego, ale również przepisy prawa procesowego
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Michał Laskowski
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyroków nakazowych, w szczególności limitów kar grzywny oraz prawidłowego orzekania środków karnych za zbiegające się przestępstwa."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie spraw rozpoznawanych w trybie wyroku nakazowego oraz specyficznych środków karnych (świadczenie pieniężne, zakaz prowadzenia pojazdów).
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne są formalne wymogi proceduralne w postępowaniu karnym, nawet w trybie uproszczonym, i jak ich naruszenie może prowadzić do uchylenia orzeczenia. Jest to ważna lekcja dla praktyków prawa karnego.
“Wyrok nakazowy uchylony przez Sąd Najwyższy. Błąd w wymiarze grzywny i środków karnych.”
Dane finansowe
świadczenie pieniężne: 5000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.