II KK 317/12

Sąd Najwyższy2012-12-12
SNKarneprawo karne skarboweWysokanajwyższy
kasacjapowaga rzeczy osądzonejpodatek VATpodatek dochodowyksięgi rachunkoweSąd Najwyższyprawo karne skarbowe

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie, uznając, że sprawa dotyczyła czynów, za które skazany był już prawomocnie osądzony.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego, zarzucając naruszenie przepisu o powadze rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.). Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że wyrok Sądu Rejonowego z dnia 7 września 2012 r. dotyczył tych samych czynów, za które skazany M. J. był już prawomocnie osądzony wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2012 r. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego M. J. od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 7 września 2012 r. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (powaga rzeczy osądzonej), polegające na wydaniu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za czyny, za które skazany był już wcześniej prawomocnie osądzony wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2012 r. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną w stopniu oczywistym. Analiza obu wyroków wykazała, że dotyczą one tej samej osoby i tych samych czynów, zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym. Wobec tego, Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy dopuścił się rażącego naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie karne skarbowe, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, nie można zezwolić na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za czyny, które zostały już prawomocnie osądzone.

Uzasadnienie

Wydanie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności za czyny, co do których postępowanie karne zostało już prawomocnie zakończone, stanowi rażące naruszenie przepisu o powadze rzeczy osądzonej (art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.), będące bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i umorzenie postępowania

Strona wygrywająca

skazany M. J.

Strony

NazwaTypRola
M. J.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (15)

Główne

k.p.k. art. 537 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § 2

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

k.k.s. art. 17 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 18 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 56 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 61 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 6 § 2

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 7 § 1

Kodeks karny skarbowy

k.k.s. art. 62 § 2

Kodeks karny skarbowy

u.o.r. art. 4 § 5

Ustawa o rachunkowości

k.p.k. art. 521 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 17 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok Sądu Rejonowego z dnia 7 września 2012 r. dotyczy tych samych czynów, za które skazany M. J. był już prawomocnie osądzony wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2012 r.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym rażące naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Eugeniusz Wildowicz

członek

Włodzimierz Wróbel

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady ne bis in idem (powaga rzeczy osądzonej) w kontekście dobrowolnego poddania się odpowiedzialności w sprawach karnych skarbowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego postępowania w sprawie tych samych czynów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest przestrzeganie podstawowych zasad procesowych, takich jak powaga rzeczy osądzonej, nawet w procedurze dobrowolnego poddania się odpowiedzialności. Ilustruje błąd proceduralny sądu niższej instancji.

Czy można być skazanym dwa razy za to samo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 317/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 grudnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Eugeniusz Wildowicz
‎
SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca)
Protokolant Anna Janczak
po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2012 r.w Izbie Karnej
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 kpk)
‎
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego
na korzyść skazanego
M. J.
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego z dnia 7 września 2012 r.,
na podstawie art. 537 § 1 i 2 kpk
1. uchyla zaskarżony wyrok i umarza postępowanie,
2. kosztami procesu obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 7 września 2012 r.
udzielono M. J. zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności w trybie art. 17 § 1 k.k.s. oraz orzeczono, na podstawie art. 18 § 1 k.k.s. grzywnę w wymiarze dwóch tysięcy złotych, którą uznano za uiszczoną w całości. Dobrowolne poddanie się odpowiedzialności dotyczyło następujących czynów:
1)
spowodowania wystąpienia uszczuplenia w podatku od towarów i usług za rok 2006, tj. za styczeń, na kwotę 6.439 zł oraz za luty na kwotę 8.886 zł, łącznie na kwotę 15.379 zł,  w sytuacji gdy oskarżony był osobą odpowiedzialną na mocy art. 4 ust. 5 ustawy o rachunkowości za wykonywanie obowiązków przewidzianych tą ustawą, w tym także za rozliczenia spółki B. C. sp. z o.o., co wyczerpywało znamiona czynu zabronionego określonego w art. 56 § 2 w zb. z art. 61 § 1 w zw. z art. 6 § 2 i art. 7 § 1 k.k.s.,
2)
doprowadzenia do nierzetelnego prowadzenia w 2006 r. ksiąg rachunkowych i przedłożenia w dniu 31 marca 2007 r. w Urzędzie Skarbowym zeznania o osiągniętym w 2006 r. dochodzie (stracie) zawierającego dane niezgodne z rzeczywistością, w przedstawionym zakresie, co wyczerpywało znamiona czynu zabronionego określonego art. 61 § 1 k.k.s.,
3)
spowodowania wystąpienia uszczuplenia w podatku od towarów i usług za rok 2005, tj. za maj na kwotę 5.022 zł, za lipiec na kwotę 3.840 zł, za wrzesień na kwotę 4.590 zł oraz za październik na kwotę 9.361 zł, łącznie na kwotę 22.813 zł, w sytuacji gdy oskarżony był osobą odpowiedzialną na mocy art. 4 ust. 5 ustawy o rachunkowości za wykonywanie obowiązków przewidzianych tą ustawą, w tym także za rozliczenia spółki B. C. sp. z o.o., co wyczerpywało znamiona czynu zabronionego określonego w  art. 56 § 2 w zb. z art. 61 § 1 i art. 62 § 2 w zw. z art. 6 § 2 i art. 7 § 1 k.k.s.
4)
spowodowania wystąpienia uszczuplenia w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. na kwotę 30.750 zł przez to, że spółka w przedłożonym w dniu 28 marca 2006 r. w Urzędzie Skarbowym zeznaniu o osiągniętym w 2005 r. dochodzie, podała dane niezgodne z rzeczywistością, co wyczerpywało znamiona czynu zabronionego określonego w art. 56 § 2 w zb. z art. 61 § 1 i art. 62 § 2 w zw. z art. 6 § 2 i art. 7 § 1 k.k.s.
Powyższy wyrok w całości na korzyść zaskarżył w drodze kasacji na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny, zarzucając mu rażące i stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. naruszenie przepisu prawa procesowego, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegające na wydaniu zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności (opisane powyżej), pomimo, iż za te same czyny M. J. zezwolono już na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 27 sierpnia 2012 r. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku z dnia 7 września 2012 r. i umorzenie postępowania karnego skarbowego przeciwko skazanemu.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co uzasadnia jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie przewidzianym art. 535 § 5 k.p.k.
Zarzut naruszenia przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. (w zakresie powagi rzeczy osądzonej), co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., jest zasadny. Zestawienie i analiza wyroków z dnia 7 września 2012 r. oraz zapadłego wcześniej wyroku z dnia 27 sierpnia 2012 r., który wobec braku zaskarżenia uprawomocnił się w dniu 3 września 2012 r., jednoznacznie wskazuje, że oba orzeczenia dotyczą tej samej osoby, tj. M. J. s. F. i M. urodzonego w dniu 30 kwietnia …. r. oraz tych samych czynów kwalifikowanych odpowiednio jako:
I.
art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. (spowodowanie wystąpienia uszczuplenia w podatku od towarów i usług za 2006 r. za miesiące styczeń i luty)
II.
art. 61 § 1 k.k.s. (zaniżenie przychodów przez doprowadzenie do nierzetelnego prowadzenia w 2006 r. ksiąg rachunkowych)
III.
art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. (spowodowanie wystąpienia uszczuplenia w podatku od towarów i usług za 2005 r. – za miesiące maj, lipiec, wrzesień, październik)
IV.
art. 56 § 2 k.k.s. w zb. z art. 61 § 1 k.k.s. i art. 62 § 2 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. i art. 7 § 1 k.k.s. (spowodowanie uszczuplenia w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r.).
Zarówno opisy czynów (okoliczności faktyczne, modus operandi sprawcy, kwoty uszczuplenia i ich podstawy), jak i kwalifikacje prawne poszczególnych zachowań są identyczne. Wobec czego zasadne jest twierdzenie autora kasacji, że wyrok z dnia 7 września 2012 r. dotyczył czynów zabronionych, co do których uprzednio już  prawomocnie zakończyło się postepowanie karne.
Do analogicznych konkluzji prowadzi także zestawienie wniosków Urzędu Kontroli Skarbowej z dni: 4 kwietnia 2012 r. oraz 9 maja 2012 r. o udzielenie zezwolenia na dobrowolne poddanie się odpowiedzialności M. J. Ich treść jest tożsama, a jedyna, oprócz dat wniosków różnica, to odmienne sygnatury nadane przez Urząd Kontroli Skarbowej.
Nie ulega więc wątpliwości, że wydając wyrok w dniu 7 września 2012r. Sąd Rejonowy dopuścił się w swoim procedowaniu rażącego naruszenia art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., co stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji.
l

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI