II KK 316/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o zadośćuczynienie i odszkodowanie z tytułu niewątpliwie niesłusznego tymczasowego aresztowania w postępowaniu ekstradycyjnym. Sąd Okręgowy w W. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz wnioskodawcy E. S. N. kwotę 66.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz 1562,10 zł odszkodowania. Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia 3 grudnia 2020 r. zmienił częściowo wyrok, obniżając kwotę zadośćuczynienia do 56.000 zł, uchylając orzeczenie w części zasądzającej zadośćuczynienie za okres od 21 marca 2014 r. do 16 sierpnia 2014 r. i przyjmując, że kwota zadośćuczynienia za okres od 8 czerwca 2009 r. do 30 listopada 2010 r. wynosi 36.000 zł. Kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego wniosła pełnomocnik wnioskodawcy, zarzucając rażące naruszenie prawa, w tym art. 361 § 1 k.c. w zw. z art. 552 § 4 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało nieprawidłową zmianą wyroku i zmniejszeniem zasądzonego zadośćuczynienia. Zarzucono również naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. przez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli instancyjnej i nierzetelne rozważenie apelacji, a także naruszenie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 552 § 4 k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. przez akceptację dowolnej oceny dowodów i niedostateczne uwzględnienie zasad ustalania zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, wskazując, że zarzuty nie wykazały rażących uchybień w postępowaniu sądów niższych instancji, a kontrola instancyjna została przeprowadzona rzetelnie. Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja nie jest trzecią instancją do weryfikacji ustaleń faktycznych i oceny dowodów. Wnioskodawca został obciążony kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że okres odbywania kary pozbawienia wolności nie jest podstawą do zasądzenia zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. oraz przypomnienie o ograniczeniach kontroli kasacyjnej w zakresie oceny dowodów i wysokości zadośćuczynienia.
Dotyczy specyficznej sytuacji tymczasowego aresztowania w postępowaniu ekstradycyjnym i późniejszego odbywania kary. Ograniczenia kontroli kasacyjnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy krzywda powstała na skutek zdarzeń w okresie od dnia 21 marca 2014 r. do dnia 16 sierpnia 2014 r., wynikająca z braku możliwości przedłużenia prawa pobytu na terytorium Szwajcarii i długotrwałego okresu bezrobocia, pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym ze stosowaniem tymczasowego aresztowania w postępowaniu ekstradycyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, krzywda ta nie pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym z tymczasowym aresztowaniem, gdyż w tym okresie wnioskodawca odbywał karę pozbawienia wolności, a nie był tymczasowo aresztowany.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że w okresie od 21 marca 2014 r. do 16 sierpnia 2014 r. wnioskodawca odbywał karę pozbawienia wolności, a nie był tymczasowo aresztowany, co wyklucza możliwość zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. Zmiana klasyfikacji pobytu z zakładu półotwartego na zamknięty nie stanowiła podstawy do zasądzenia zadośćuczynienia, a wnioskodawca nadal korzystał z przysługujących mu praw.
Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo przeprowadził kontrolę instancyjną i rozpoznał zarzuty apelacji pełnomocnika wnioskodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Apelacyjny przeprowadził kontrolę odwoławczą w sposób zgodny z prawem i rozpoznał wszystkie podniesione zarzuty.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny rozpoznał wszystkie zarzuty apelacji, przedstawił trafne argumenty i sporządził uzasadnienie zgodne z wymogami prawa. Zarzut kasacji stanowił ponowną polemikę z oceną dowodów, a nie wskazanie rzeczywistego uchybienia.
Czy zasądzenie wyższej kwoty zadośćuczynienia za doznane cierpienia fizyczne i psychiczne skutkowałoby bezpodstawnym wzbogaceniem wnioskodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zasądzenie wyższej kwoty niekoniecznie skutkuje bezpodstawnym wzbogaceniem, jednakże w ramach kontroli kasacyjnej nie jest możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego co do wysokości zadośćuczynienia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny tylko w przypadku oczywistego naruszenia zasad jego ustalania. W niniejszej sprawie autorka kasacji nie podała okoliczności wskazujących na uchybienie Sądu II instancji w tym zakresie, a jedynie wyraziła niezadowolenie z wysokości zasądzonego zadośćuczynienia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. S. N. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.k. art. 552 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Określa przesłanki przyznania odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie.
k.p.k. art. 523 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa warunki dopuszczalności kasacji.
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze.
Pomocnicze
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy związku przyczynowego między zdarzeniem a szkodą.
k.p.k. art. 433 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zakresu rozpoznania apelacji przez sąd odwoławczy.
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy zasad oceny dowodów przez sąd.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy podstawy ustaleń faktycznych sądu.
k.p.k. art. 457 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia sądu odwoławczego.
k.c. art. 445 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad ustalania wysokości zadośćuczynienia za krzywdę.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Dotyczy ciężaru dowodu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił, że okres od 21 marca 2014 r. do 16 sierpnia 2014 r. wnioskodawca odbywał karę pozbawienia wolności, a nie był tymczasowo aresztowany, co wyklucza roszczenie o zadośćuczynienie na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. • Sąd odwoławczy przeprowadził kontrolę instancyjną prawidłowo i rozpoznał wszystkie zarzuty apelacji. • W ramach kontroli kasacyjnej nie jest możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego co do wysokości zadośćuczynienia, chyba że doszło do oczywistego naruszenia zasad jego ustalania.
Odrzucone argumenty
Krzywda powstała na skutek zdarzeń w okresie od 21 marca 2014 r. do 16 sierpnia 2014 r. pozostaje w związku przyczynowo-skutkowym ze stosowaniem tymczasowego aresztowania. • Sąd odwoławczy dopuścił się obrazy art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez nieprawidłowe przeprowadzenie kontroli instancyjnej i nierzetelne rozważenie apelacji. • Sąd odwoławczy zaakceptował dowolną ocenę dowodów przez Sąd Okręgowy, przy niedostatecznym uwzględnieniu zasad ustalania zadośćuczynienia, co skutkowało błędnym uznaniem, że zasądzenie wyższej kwoty zadośćuczynienia skutkowałoby bezpodstawnym wzbogaceniem.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jako nadzwyczajny środek odwoławczy - stosownie do treści art. 523 k.p.k. - nie może prowadzić do weryfikacji ustaleń faktycznych, przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, jak również prowadzić do odmiennej oceny materiału dowodowego niż dokonały tego orzekające w sprawie sądy, bo nie jest "trzecią instancją" • zarzut niewłaściwego ustalenia kwoty zadośćuczynienia może być skuteczny tylko wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie w sposób oczywisty narusza zasady ustalania tego zadośćuczynienia. W ramach kontroli kasacyjnej nie jest natomiast możliwe wkraczanie w sferę swobodnego uznania sędziowskiego.
Skład orzekający
Paweł Wiliński
sprawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że okres odbywania kary pozbawienia wolności nie jest podstawą do zasądzenia zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie na podstawie art. 552 § 4 k.p.k. oraz przypomnienie o ograniczeniach kontroli kasacyjnej w zakresie oceny dowodów i wysokości zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji tymczasowego aresztowania w postępowaniu ekstradycyjnym i późniejszego odbywania kary. Ograniczenia kontroli kasacyjnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia zadośćuczynienia za niesłuszne tymczasowe aresztowanie, ale rozstrzygnięcie opiera się na interpretacji przepisów i ocenie dowodów, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników niż dla szerokiej publiczności.
“Czy odbywanie kary pozbawienia wolności chroni przed zadośćuczynieniem za niesłuszny areszt?”
Dane finansowe
zadośćuczynienie: 56 000 PLN
odszkodowanie: 1562,1 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.