II KK 313/11

POSTANOWIENIE  Z  DNIA  11  KWIETNIA  2012  R. 
II  KK  313/11 
 
Okoliczność, czy w konkretnej sytuacji zachodzi „wypadek niecierpiący 
zwłoki” (art. 308 § 1 k.p.k.) jest sprawą ocenną, przy czym ocena, czy taki 
wypadek 
zachodzi, 
należy 
do 
organu 
prowadzącego 
postępowanie 
przygotowawcze, który musi brać pod uwagę m. in. możliwość wcześniejszego 
kontaktowania się osoby, która będzie przesłuchana, ze świadkami lub innymi 
osobami uczestniczącymi w popełnieniu przestępstwa, co może grozić 
porozumieniem się tych osób i utrudnieniem w ten sposób dotarcia do prawdy. 
 
Przewodniczący: sędzia SN E. Wildowicz. 
Sędziowie: SN W. Wróbel, SA (del. do SN) D. Kala (sprawozdawca). 
Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Wilkosz-Śliwa. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Roberta G. i innych skazanych z art. 53 ust. 2 
ustawy z 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 k.k. w 
zw. z art. 64 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 11 
kwietnia 2012 r., kasacji, wniesionych przez obrońców skazanych od wyroku 
Sądu Apelacyjnego z dnia 18 maja 2011 r., utrzymującego w mocy wyrok 
Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 listopada 2009 r., 
 
o d d a l i ł  wszystkie kasacje (...). 

 
2
Z  u z a s a d n i e n i a :  
 
Sąd Okręgowy w P. wyrokiem z dnia 18 listopada 2009 r. uznał 
oskarżonych Ryszarda K., Jarosława P. i Roberta G. za winnych tego, że w 
okresie od miesiąca listopada 2007 r. do miesiąca stycznia 2008 r. w 
miejscowości G., działając wspólnie i w porozumieniu, w celu osiągnięcia 
korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry 
powziętego zamiaru wytworzyli znaczną ilość substancji psychotropowej w 
postaci amfetaminy w ilości 18 kilogramów, przy czym czynu dopuścili się w 
ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za 
umyślne przestępstwo podobne, co stanowi przestępstwo z art. 53 ust. 2 
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179, 
poz. 1485 ze zm.) w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to z mocy 
tych przepisów skazał ich, a na podstawie art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii wymierzył wszystkim oskarżonym kary 
po 10 lat pozbawienia wolności oraz 200 stawek dziennych grzywny ustalając 
wysokość jednej stawki na kwotę 50 zł. (…) 
Sąd Apelacyjny w W. wyrokiem z dnia 18 maja 2011 r. zaskarżony 
wyrok utrzymał w mocy. Kasację od wskazanego wyżej wyroku sądu 
odwoławczego, „zaskarżając go w całości na korzyść skazanego”, wniósł 
obrońca Roberta G. 
Obrońca ten we wniesionym nadzwyczajnym środku zaskarżenia 
podniósł rażące naruszenie prawa, które mogło mieć istotny wpływ na treść 
wyroku, a mianowicie: (...) 
1. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. wskutek pozornego 
rozpoznania zarzutów apelacji, polegającego na nierozpoznaniu istoty 
zarzutów, a mianowicie:  

 
3
a. Zarzutu I.1. apelacji, albowiem Sąd Apelacyjny w ogóle nie rozważył i 
nie odniósł się do tej istotnej okoliczności, jak brak zaistnienia okoliczności – 
wypadku niecierpiącego zwłoki – uzasadniającej dokonanie przesłuchania z 
udziałem Ryszarda K. w trybie art. 308 § 2 k.p.k.; (...) 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja obrońcy skazanego Roberta G. okazała się bezzasadna. W 
konsekwencji Sąd Najwyższy ją oddalił. (...) 
Pozostając w obszarze zarzutu kasacyjnego sformułowanego przez 
obrońcę Roberta G. w pkt. 1 należy nadmienić, że istotnie Sąd Apelacyjny nie 
zajął stanowiska co do podnoszonej w skardze apelacyjnej kwestii 
przeprowadzenia czynności przesłuchania Ryszarda K. w warunkach art. 308 
§ 2 k.p.k. Zdaniem obrońcy Roberta G., wyrażonym w zwyczajnym środku 
odwoławczym, nie było zaś podstaw do zastosowania tego przepisu, a w 
konsekwencji wyjaśnienia Ryszarda K. obciążające Roberta G. nie powinny 
stanowić podstawy rozstrzygnięcia o przedmiocie procesu.  
Skoro Sąd Apelacyjny nie odniósł się do powyższej kwestii w 
uzasadnieniu swego wyroku, to w istocie dopuścił się rażącego naruszenia 
dyspozycji art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. Z przyczyn 
szczegółowo wskazanych poniżej, nie mogło to mieć jednak istotnego wpływu 
na treść wyroku sądu ad quem.  
Nadmienić należy, że skazany Ryszard K. został zatrzymany w 
miejscowości B., po uzyskaniu przez Policję w sposób operacyjny informacji, 
że będzie on przewoził środki odurzające. Po zatrzymaniu tej osoby, w 
kierowanym przez nią pojeździe znaleziono amfetaminę o wadze 112 gram 
brutto. W związku ze spontaniczną wypowiedzią Ryszarda K. mającą miejsce 
w obecności funkcjonariuszy Policji, co do pochodzenia tej substancji, miejsca 
i okoliczności jej wyprodukowania, osób dokonujących tej produkcji, podjęto w 

 
4
pełni trafnie, w sposób niezwłoczny, szereg czynności procesowych 
realizowanych w warunkach art. 308 § 1 k.p.k. (oględziny, przeszukanie osoby 
i miejsca, zatrzymanie rzeczy) oraz zasadnie podjęto decyzję o przesłuchaniu 
Ryszarda K. w trybie art. 308 § 2 k.p.k. 
Nie może w realiach tej sprawy budzić jakichkolwiek wątpliwości to, że w 
odniesieniu do czynności przesłuchania Ryszarda K. aktualizował się 
„wypadek niecierpiący zwłoki” o jakim mowa w art. 308 § 2 k.p.k. Istnienie tego 
„wypadku” stanowi warunek sine qua non dopuszczalności przesłuchania w 
trybie powołanego przepisu (szerzej zob. T. Grzegorczyk, J. Tylman: Polskie 
postępowanie karne, Warszawa 2009, s. 619-620; A. Bulsiewicz, M. Jeż-
Ludwichowska, D. Kala, D. Osowska: Przebieg postępowania karnego, Toruń 
1999, s. 34-35). O zaktualizowaniu się powyższego warunku w realiach 
niniejszej sprawy świadczy treść spontanicznych, wskazanych wyżej 
oświadczeń Ryszarda K., mających miejsce wobec funkcjonariuszy Policji 
bezpośrednio po zatrzymaniu. W ich świetle niezbędne było natychmiastowe 
przesłuchanie Ryszarda K., aby pozyskać w ten sposób od niego stosowne 
wyjaśnienia, mogące być wykorzystane w przyszłości w toku dalszych 
czynności śledczych i sądowych. Realizując tę czynność przesłuchania w 
warunkach art. 308 § 2 k.p.k. nie dopuszczono do zatarcia śladów lub 
dowodów przestępstwa zarówno samego Ryszarda K., jak i Roberta G. oraz 
Jarosława P. Zwłoka w przesłuchaniu Ryszarda K. mogłaby zaś umożliwić 
jemu 
samemu, 
jak 
też 
Robertowi 
G. 
i 
Jarosławowi 
P., 
zatarcie 
przedmiotowych śladów i dowodów przestępstwa poprzez porozumienie się 
między sobą, jak też „dotarcie” do świadków przestępstwa, w tym w 
szczególności do S. P. (właściciela posesji, na której wyprodukowano 
amfetaminę) oraz pozwoliłaby im na podjęcie innych czynności „zacierających” 
w odniesieniu do rzeczowych środków dowodowych. 

 
5
W powyższym kontekście warto również odwołać się do stanowiska 
zaprezentowanego w judykaturze, zgodnie z którym „okoliczność, czy w 
konkretnej sytuacji zachodzi "wypadek niecierpiący zwłoki" (art. 308 § 1 k.p.k.) 
jest sprawą ocenną, przy czym ocena, czy taki wypadek zachodzi, należy do 
organów prowadzących postępowanie przygotowawcze, które muszą brać pod 
uwagę m.in. możliwość wcześniejszego porozumienia się osoby, która będzie 
przesłuchana, ze świadkami lub innymi osobami uczestniczącymi w 
przestępstwie, co może grozić porozumieniem się tych osób i utrudnieniem w 
ten sposób dotarcia do prawdy” (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 maja 
1983 r., I KR 74/83, OSNKW 1984, z. 3-4, poz. 35). W okolicznościach tej 
sprawy treść powyższego judykatu znajduje pełną aktualność, przy 
uwzględnieniu brzmienia art. 308 § 2 k.p.k. Jak wyżej wskazano, organ 
prowadzący postępowanie przygotowawcze dokonał trafnej oceny istnienia 
wypadku niecierpiącego zwłoki zasadnie przyjmując, że zaniechanie 
niezwłocznego przesłuchania Ryszarda K. może grozić zatarciem śladów lub 
dowodów przestępstwa. 
Reasumując trzeba stwierdzić, że choć nieodniesienie się przez Sąd 
Apelacyjny do zarzutu odwoławczego sformułowanego przez obrońcę Roberta 
G., a związanego z wadliwą (zdaniem obrońcy) realizacją czynności 
przesłuchania Ryszarda K. w trybie art. 308 § 2 k.p.k., nosiło znamiona 
rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 523 § 1 k.p.k., w żadnym jednak 
razie nie mogło to mieć istotnego wpływu na treść wyroku sądu 
odwoławczego. Jak wykazano wyżej, odnosząc się do tego zarzutu 
apelacyjnego sąd odwoławczy musiałby dojść do wniosku, że jest on 
całkowicie niezasadny, gdyż czynność dowodowa w postaci przesłuchania 
Ryszarda K. w warunkach art. 308 § 2 k.p.k. była zgodna z treścią 

 
6
analizowanego przepisu i uzasadniona stanem faktycznym sprawy, a wobec 
tego należało ją uznać za legalną. 
Tak więc kasacja obrońcy skazanego Roberta G. także w tej części nie 
mogła zostać oceniona jako zasadna. (…)