Orzeczenie · 2025-12-10

II KK 311/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-12-10
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
sąd najwyższywyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłość sądukrajowa rada sądownictwakpkuchwałapostanowienie

W niniejszej sprawie obrońca M.B. złożył pismem z 8 listopada 2024 r. wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego P.K. od orzekania w sprawie kasacyjnej o sygn. akt II KK 311/24. Jako podstawę wyłączenia wskazano istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k., wynikającą z procedury nominacyjnej prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając wniosek na posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2025 r., uznał go za zasadny. W uzasadnieniu wskazano, że konieczność wyłączenia sędziego P.K. nie ulega wątpliwości, a okoliczności te były już przedmiotem analizy w uchwałach Sądu Najwyższego, w tym uchwale składu połączonych Izb z dnia 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20) oraz uchwale siedmiu sędziów z dnia 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22). Sąd podkreślił, że sąd orzekający, w którego skład wchodziłby wyłączany sędzia, nie spełniałby kryteriów określonych w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i art. 6 ust. 1 EKPC, a postępowanie obarczone byłoby wadą stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego P.K. od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym ze względu na kwestie związane z procedurą nominacyjną i niezawisłością sądu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą KRS i powoływaniem sędziów.

Zagadnienia prawne (1)

Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego Sądu Najwyższego od udziału w sprawie kasacyjnej ze względu na sposób jego powołania na stanowisko sędziego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że procedura nominacyjna sędziego, ukształtowana na podstawie ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o KRS, budzi uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, co stanowi podstawę do jego wyłączenia zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. Sąd orzekający, w którego skład wchodziłby taki sędzia, nie spełniałby kryteriów sądu niezawisłego i bezstronnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
M.B. (strona)

Strony

NazwaTypRola
M.B.osoba_fizycznastrona postępowania
P.K.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (5)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wyłączenia sędziego z powodu uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1 i 4

Kodeks postępowania karnego

Konstytucja art. 45 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do rzetelnego procesu, w tym rozpoznania sprawy przez sąd bezstronny i niezawisły.

EKPC art. 6 § ust. 1

Europejska Konwencja Praw Człowieka

Prawo do sprawiedliwego rozpoznania sprawy przez niezależny i bezstronny sąd ustanowiony ustawą.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza związana z wadliwością postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego P.K. ze względu na procedurę nominacyjną. • Niespełnianie przez sąd orzekający kryteriów sądu bezstronnego i niezawisłego w świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego.

Godne uwagi sformułowania

istnienie uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego • procedura nominacyjna prowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa ukształtowaną na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. • sąd orzekający, w którego składzie by uczestniczył, nie spełniałby w tej sytuacji kryteriów określonych w art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka • postępowanie prowadzone przez taki sąd byłoby obciążone wadą traktowaną na gruncie wykładni przyjętej w uchwale trzech połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. jako bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Skład orzekający

Paweł Wiliński

przewodniczący

P.K.

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w Sądzie Najwyższym ze względu na kwestie związane z procedurą nominacyjną i niezawisłością sądu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z reformą KRS i powoływaniem sędziów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezawisłości sądownictwa i bezstronności sędziów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.

Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Kluczowa decyzja w sprawie praworządności i niezawisłości sądownictwa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst