II KK 306/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za niealimentację z powodu naruszenia zasady ne bis in idem, umarzając postępowanie.
Sąd Rejonowy skazał M.P. za niealimentację na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności. Kasacja Prokuratora Generalnego wykazała, że oskarżony był już wcześniej prawomocnie skazany za ten sam czyn, co stanowi naruszenie zasady ne bis in idem. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie.
Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim wyrokiem z dnia 14 lipca 2022 r. skazał M.P. za przestępstwo niealimentacji (art. 209 § 1a k.k.) na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten uprawomocnił się. Następnie Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść oskarżonego, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym art. 366 § 1 k.p.k. i art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Głównym zarzutem było zaniechanie przez sąd niższej instancji weryfikacji uprzedniej karalności oskarżonego, co doprowadziło do skazania za czyn, za który M.P. był już wcześniej prawomocnie skazany wyrokiem z dnia [...] 2021 r. (sygn. akt [...]). Sąd Najwyższy stwierdził, że zaniechanie zbadania uprzedniej karalności stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.) i naruszenie zasady ne bis in idem. Pomimo pewnych rozbieżności w datach początkowych czynów, Sąd Najwyższy uznał, że w obu postępowaniach osądzono ten sam czyn. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., obciążając kosztami Skarb Państwa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ponowne skazanie za ten sam czyn narusza zasadę ne bis in idem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zaniechanie zbadania uprzedniej karalności oskarżonego doprowadziło do wydania orzeczenia dotkniętego bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.) z powodu naruszenia zasady ne bis in idem, co obligowało do umorzenia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
oskarżony (M.P.)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.P. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| D.P. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
Przepisy (5)
Główne
k.k. art. 209 § § 1a
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § § 1 pkt 7
Kodeks postępowania karnego
podstawa do umorzenia postępowania
Pomocnicze
k.p.k. art. 366 § § 1
Kodeks postępowania karnego
obowiązek zbadania wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym uprzedniej karalności
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 8
Kodeks postępowania karnego
bezwzględna przyczyna odwoławcza - ponowne skazanie za ten sam czyn
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
tryb rozpoznawania kasacji na posiedzeniu
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie zasady ne bis in idem poprzez ponowne skazanie za ten sam czyn. Zaniechanie zbadania uprzedniej karalności przez sąd niższej instancji.
Godne uwagi sformułowania
zaniechanie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dotyczących uprzedniej karalności oskarżonego bezprawna przyczyna uchylenia orzeczenia, określona w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. aktualizacja zakazu ne bis in idem obligowało ten Sąd do umorzenia postępowania
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Artymiuk
członek
Małgorzata Gierszon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady prawa karnego procesowego - ne bis in idem, która jest kluczowa dla sprawiedliwego wymiaru sprawiedliwości. Pokazuje, jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia wyroku.
“Sąd Najwyższy umorzył sprawę o niealimentację. Dlaczego? Bo oskarżony był już za to skazany!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 306/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Artymiuk SSN Małgorzata Gierszon Protokolant Klaudia Binienda w sprawie M.P. , oskarżonego z art. 209 § 1a k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 7 listopada 2023 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dna 14 lipca 2022 r., sygn. akt II K 520/21, uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. postępowanie w sprawie umarza, a jego kosztami obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Sokołowie Podlaskim wyrokiem z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt II K 520/21, uznał M.P. za winnego tego, że w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 lipca 2021 r. w K., gm. S., woj. […] uchylał się od wykonywania ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego na rzecz syna D.P., określonego co do wysokości wyrokiem Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 6.04.2009 r. na kwotę 800 zł miesięcznie, przez co spowodował zaległość alimentacyjną i niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych syna, tj. przestępstwa z art. 209 § 1a k.k., za które wymierzono mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności. Powyższy wyrok nie został zaskarżony apelacją przez którąkolwiek ze stron i uprawomocnił się w dniu 22 lipca 2022 r. Od tego wyroku kasację na korzyść oskarżonego wniósł Prokurator Generalny, podnosząc zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 366 § 1 k.p.k. oraz art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., polegającego na zaniechaniu wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dotyczących uprzedniej karalności oskarżonego, co doprowadziło do skazania M.P. wyrokiem z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt II K 520/21, za czyn z art. 209 § 1a k.k., popełniony w okresie od 1 stycznia 2021 r. do 31 lipca 2021 r., podczas gdy za tożsamy występek, popełniony na szkodę tego samego małoletniego pokrzywdzonego, zawierający się w granicach czasowych: od 1 marca 2020 r. do 31 lipca 2021 r., oskarżony został już uprzednio prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia […] 2021 r., sygn. akt […], co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. W sprawie nie budzi wątpliwości to, że Sąd orzekający, w wyniku braku zweryfikowania sytuacji prawo-karnej M.P., w dacie wydawania wyroku, nie dostrzegł, że wcześniejszym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia […] 2021 r., sygn. akt […], oskarżony został uznany za winnego przestępstwa z art. 209 § 1a k.k., popełnionego w tym samym miejscu, w tych samych okolicznościach i wobec tego samego pokrzywdzonego – swojego syna D.P., co wobec aktualizacji zakazu ne bis in idem obligowało ten Sąd do umorzenia postępowania. Wprawdzie we wcześniejszym wyroku data początkowa przestępstwa niealimentacji to 1 marca 2020 r., zaś w późniejszym wyroku zaskarżonym rozpoznawaną kasacją tę cezurę czasową określono na 1 stycznia 2021 r., jednakże pomimo tej rozbieżności czasowej (datę końcową w obydwu ww. wyrokach określono na 31 lipca 2021 r.), wszystkie okoliczności faktyczne sprawy prowadzą do uznania, że w obu postępowaniach osądzono ten sam czyn. Zaniechanie zbadania uprzedniej karalności oskarżonego, zgodnie z obowiązkiem wynikającym z art. 366 § 1 k.p.k., doprowadziło do wydania orzeczenia dotkniętego uchybieniem rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. Konieczne stało się zatem jego uchylenie i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania w sprawie. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku. [SzK] [ms]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI