II KK 301/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok łączny w części dotyczącej kary grzywny, uznając rażące naruszenie przepisów procesowych i materialnych przez sąd niższej instancji.
Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku łącznego Sądu Rejonowego, zarzucając błąd w ustaleniu wymierzenia kary grzywny w jednym z wyroków składowych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd rejonowy błędnie połączył karę grzywny, która nie została orzeczona, co skutkowało orzeczeniem wyższej kary łącznej niż powinna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części.
Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt II K 357/22. Kasacja została wniesiona na korzyść skazanego P. S. i dotyczyła części wyroku łącznego orzekającej karę łączną grzywny. Prokurator Generalny zarzucił sądowi rejonowemu rażące naruszenie art. 410 k.p.k. poprzez pominięcie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, co skutkowało obrazą art. 85 § 1 k.k. Błąd polegał na błędnym przyjęciu, że wyrokiem Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r. (sygn. akt II K 895/18) orzeczono wobec skazanego karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych, podczas gdy w rzeczywistości kara ta nie została wymierzona tym wyrokiem. W efekcie, połączono karę grzywny faktycznie wymierzoną (80 stawek) z karą, która nie została orzeczona, co doprowadziło do orzeczenia kary łącznej grzywny w wysokości 120 stawek dziennych. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, potwierdzając błąd sądu rejonowego i jego wpływ na treść orzeczenia. Wskazano, że bezpodstawnie orzeczona kara łączna grzywny przewyższa o 40 stawek dziennych wysokość prawidłowo wymierzonej kary grzywny. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej grzywny i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, błędne ustalenie wymierzenia kary grzywny w jednym z wyroków składowych i jej połączenie w wyroku łącznym stanowi rażące naruszenie art. 410 k.p.k. i art. 85 § 1 k.k.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd rejonowy błędnie przyjął, iż wyrokiem Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r. (sygn. akt II K 895/18) orzeczono karę grzywny. W rzeczywistości kara ta nie została wymierzona. Połączenie tej nieistniejącej kary z inną karą grzywny doprowadziło do orzeczenia wyższej kary łącznej grzywny niż powinna. Jest to rażące naruszenie art. 410 k.p.k. (pominięcie całokształtu okoliczności) i art. 85 § 1 k.k. (nieprawidłowe orzeczenie kary łącznej).
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w części
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| P. S. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (16)
Główne
k.k. art. 85 § 1
Kodeks karny
Dotyczy łączenia kar pozbawienia wolności, ograniczenia wolności oraz grzywny.
k.k. art. 86 § 1 i 3
Kodeks karny
Dotyczy ustalania wysokości kary łącznej pozbawienia wolności.
k.k. art. 87 § 1
Kodeks karny
Dotyczy ustalania wysokości kary łącznej grzywny.
k.k. art. 89 § 1a i 1b
Kodeks karny
Dotyczy zaliczania okresów pozbawienia wolności na poczet kary łącznej.
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
Sąd jest związany granicami oskarżenia publicznego i zakresem zaskarżenia; w pozostałym zakresie sąd orzeka w granicach zaskarżenia lub z urzędu. W tym przypadku sąd meriti pominął całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy.
Pomocnicze
k.k. art. 278 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 91 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 33 § 1-3
Kodeks karny
k.k. art. 280 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 288 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 577
Kodeks postępowania karnego
u.o.p.k. art. 17 § 1
Ustawa o opłatach w sprawach karnych
k.p.k. art. 624 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 405 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd meriti błędnie przyjął, że wyrokiem Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r. (sygn. akt II K 895/18) orzeczono karę grzywny, podczas gdy faktycznie nie została ona wymierzona. Połączenie nieistniejącej kary grzywny z inną karą grzywny doprowadziło do orzeczenia wyższej kary łącznej grzywny niż powinna. Błędne ustalenie wymierzenia kary grzywny i jej połączenie stanowi rażące naruszenie art. 410 k.p.k. i art. 85 § 1 k.k.
Godne uwagi sformułowania
kasację wniesioną przez Prokuratora Generalnego uznać należało za oczywiście zasadną Rażące naruszenie przez sąd meriti art. 410 k.p.k. jest tu zatem bezdyskusyjne bezpodstawnie orzeczona kara łączna grzywny przewyższa bowiem o 40 stawek dziennych wysokość prawidłowo wymierzonej skazanemu kary grzywny
Skład orzekający
Tomasz Artymiuk
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
sprawozdawca
Jarosław Matras
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyroku łącznego, w szczególności zasady łączenia kar grzywny i konsekwencji błędów proceduralnych w tym zakresie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu sądu meriti w ustaleniu wymierzenia kary grzywny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak drobny błąd proceduralny w ustaleniu faktów może prowadzić do nieprawidłowego orzeczenia kary, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów wymiaru sprawiedliwości.
“Błąd w wyroku łącznym: Sąd Najwyższy koryguje karę grzywny orzeczoną za nieistniejące przestępstwo.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN II KK 301/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca) SSN Jarosław Matras Protokolant Anna Janczak w sprawie P. S. , w sprawie wydania wyroku łącznego po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2023 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 22 września 2022 r., sygn. II K 357/22, 1.uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w pkt II; 2. obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE P. S. został skazany następującymi prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 16 listopada 2022 r. o sygn. akt II K 663/20, za czyny z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. popełnione w okresach od 4 do 16 marca 2020 r. i od 10 marca 2020 r. do 18 kwietnia 2020 r., uznane za ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k., na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 3-letni okres próby i na karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 10 zł orzeczoną na podstawie art. 33 § 1-3 k.k.; 2. Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 23 lutego 2021 r. o sygn. akt II K 1636/19, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 17 listopada 2021 r. o sygn. akt V Ka 553/21, za czy z art. 280 § 1 k.k., popełniony w dniu 17 stycznia 2019 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i 1 roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym; 3. Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 10 marca 2021 r. o sygn. akt II K 895/18, za czyny z art. 288 § 1 k.k., popełnione w dniach: 14 i 29 marca 2018 r., 7 kwietnia 2018 r., 7 maja 2018 r. i 6 lipca 2018 r., uznane za ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 3-letni okres próby. Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku wyrokiem łącznym z dnia 22 września 2022 r. o sygn. akt II K 357/22: 1. na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 i 3 k., art. 87 § 1 k.k., art. 89 § 1a i 1b k.k., połączył kary pozbawienia wolności oraz karę ograniczenia wolności orzeczone wobec P. S. wyrokami: Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 16 listopada 2020 r. o sygn. akt II K 663/20, Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 23 lutego 2021 r. o sygn. akt II K 1636/19 i Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 10 marca 2021 r. o sygn. akt II K 895/18 i wymierzył mu karę łączną 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności; 2. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k., połączył jednostkowe kary grzywny orzeczone wyrokami: Sadu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 16 listopada 2020 r. o sygn. akt II K 663/20 oraz Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r. o sygn. akt II K 895/12 i wymierzył P. S. karę łączną grzywny w wysokości 120 stawek dziennych po 10 zł; 3. na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okresy: od dnia 20 kwietnia 2020 r., godz. 06:59 do dnia 21 kwietnia 2020 r.., godz. 14:10 ze sprawy Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej o sygn. akt II K 663/20 oraz od dnia 22 lipca 2018 r., godz. 19:20 do dnia 23 lipca 2018 r., godz. 19:30 ze sprawy Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku o sygn. akt II K 895/18; 4. stwierdził, że w pozostałej części połączone wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu; 5. na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zwolnił skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania zarówno w zakresie opłaty, jak i poniesionych wydatków, obciążając nimi Skarb Państwa. Orzeczenie nie zostało zaskarżone przez którąkolwiek ze stron i stało się prawomocne w dniu 30 września 2022 r. Kasację od ww. wyroku wywiódł obecnie Prokurator Generalny. Wyrok ten został zaskarżony w zakresie rozstrzygnięcia z pkt II na korzyść skazanego P. S. Prokurator Generalny postawił zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa procesowego – art. 410 k.p.k., skutkujący rażącą obrazą prawa materialnego – art. 85 § 1 k.k., do której doszło w następstwie błędnego przyjęcia, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 10 marca 2021 r. o sygn. akt II K 895/18 wymierzona została P. S. oprócz kary pozbawienia wolności także kara grzywny w wymiarze 80 stawek dziennych po 10 zł, podczas gdy faktycznie nie miało to miejsca, co skutkowało połączeniem tak określonej kary z karą grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 10 zł wymierzoną P. S. wyrokiem Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 16 listopada 2020 r. o sygn. akt II K 663/20 i orzeczeniem kary łącznej grzywny w wymiarze 120 stawek dziennych po 10 zł. W związku z powyższym autor kasacji wniósł o uchylenie w zaskarżonej części wyroku Sadu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasację wniesioną przez Prokuratora Generalnego uznać należało za oczywiście zasadną. Asumptem do wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia w niniejszej sprawie był fakt, że w części opisowej zaskarżonego wyroku łącznego sąd meriti podał, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II K 895/18, orzeczona została wobec skazanego – prócz kary pozbawienia wolności - dodatkowo kara grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 10 zł. To w rzeczywistości nie miało miejsca, gdyż wyrokiem tym nie orzeczono wobec P. S. kary grzywny (zał. 2, k. 20-21 i zał. 3, k. 535-536). Nie ulega wątpliwości, że na rozprawie w dniu 22 września 2022 r., w oparciu o art. 405 § 2 k.p.k., Sąd ten uznał za ujawniony bez odczytywania m. in. odpis wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku (sygn. II K 895/18), z którego treści wynika właśnie, że wobec P. S. orzeczono jedynie karę pozbawienia wolności. Rażące naruszenie przez sąd meriti art. 410 k.p.k. jest tu zatem bezdyskusyjne, ponieważ do wydania wyroku łącznego doszło z pominięciem całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Wpływ na treść orzeczenia przejawił się w tym, że mylne przekonanie, którym kierował się Sąd Rejonowy, doprowadziło do połączenia dwóch kar grzywny (rzeczywiście wymierzonej z niewymierzoną) i sytuacji, w której skazany doznał większej represji karnej, niż powinien. Bezpodstawnie orzeczona kara łączna grzywny przewyższa bowiem o 40 stawek dziennych wysokość prawidłowo wymierzonej skazanemu kary grzywny. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku. [J.J.] [Ł.N]
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI