II KK 301/23

Sąd Najwyższy2023-08-23
SNKarnewykonanie karŚrednianajwyższy
wyrok łącznykara łącznakara grzywnykasacjaSąd Najwyższybłąd proceduralnyprawo karnek.p.k.k.k.

Sąd Najwyższy uchylił wyrok łączny w części dotyczącej kary grzywny, uznając rażące naruszenie przepisów procesowych i materialnych przez sąd niższej instancji.

Prokurator Generalny wniósł kasację od wyroku łącznego Sądu Rejonowego, zarzucając błąd w ustaleniu wymierzenia kary grzywny w jednym z wyroków składowych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że sąd rejonowy błędnie połączył karę grzywny, która nie została orzeczona, co skutkowało orzeczeniem wyższej kary łącznej niż powinna. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w tej części.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 22 września 2022 r., sygn. akt II K 357/22. Kasacja została wniesiona na korzyść skazanego P. S. i dotyczyła części wyroku łącznego orzekającej karę łączną grzywny. Prokurator Generalny zarzucił sądowi rejonowemu rażące naruszenie art. 410 k.p.k. poprzez pominięcie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy, co skutkowało obrazą art. 85 § 1 k.k. Błąd polegał na błędnym przyjęciu, że wyrokiem Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r. (sygn. akt II K 895/18) orzeczono wobec skazanego karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych, podczas gdy w rzeczywistości kara ta nie została wymierzona tym wyrokiem. W efekcie, połączono karę grzywny faktycznie wymierzoną (80 stawek) z karą, która nie została orzeczona, co doprowadziło do orzeczenia kary łącznej grzywny w wysokości 120 stawek dziennych. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną, potwierdzając błąd sądu rejonowego i jego wpływ na treść orzeczenia. Wskazano, że bezpodstawnie orzeczona kara łączna grzywny przewyższa o 40 stawek dziennych wysokość prawidłowo wymierzonej kary grzywny. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej grzywny i obciążył Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, błędne ustalenie wymierzenia kary grzywny w jednym z wyroków składowych i jej połączenie w wyroku łącznym stanowi rażące naruszenie art. 410 k.p.k. i art. 85 § 1 k.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd rejonowy błędnie przyjął, iż wyrokiem Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r. (sygn. akt II K 895/18) orzeczono karę grzywny. W rzeczywistości kara ta nie została wymierzona. Połączenie tej nieistniejącej kary z inną karą grzywny doprowadziło do orzeczenia wyższej kary łącznej grzywny niż powinna. Jest to rażące naruszenie art. 410 k.p.k. (pominięcie całokształtu okoliczności) i art. 85 § 1 k.k. (nieprawidłowe orzeczenie kary łącznej).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (na korzyść skazanego)

Strony

NazwaTypRola
P. S.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (16)

Główne

k.k. art. 85 § 1

Kodeks karny

Dotyczy łączenia kar pozbawienia wolności, ograniczenia wolności oraz grzywny.

k.k. art. 86 § 1 i 3

Kodeks karny

Dotyczy ustalania wysokości kary łącznej pozbawienia wolności.

k.k. art. 87 § 1

Kodeks karny

Dotyczy ustalania wysokości kary łącznej grzywny.

k.k. art. 89 § 1a i 1b

Kodeks karny

Dotyczy zaliczania okresów pozbawienia wolności na poczet kary łącznej.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Sąd jest związany granicami oskarżenia publicznego i zakresem zaskarżenia; w pozostałym zakresie sąd orzeka w granicach zaskarżenia lub z urzędu. W tym przypadku sąd meriti pominął całokształt okoliczności ujawnionych w toku rozprawy.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 91 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 33 § 1-3

Kodeks karny

k.k. art. 280 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 288 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 577

Kodeks postępowania karnego

u.o.p.k. art. 17 § 1

Ustawa o opłatach w sprawach karnych

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 405 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd meriti błędnie przyjął, że wyrokiem Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r. (sygn. akt II K 895/18) orzeczono karę grzywny, podczas gdy faktycznie nie została ona wymierzona. Połączenie nieistniejącej kary grzywny z inną karą grzywny doprowadziło do orzeczenia wyższej kary łącznej grzywny niż powinna. Błędne ustalenie wymierzenia kary grzywny i jej połączenie stanowi rażące naruszenie art. 410 k.p.k. i art. 85 § 1 k.k.

Godne uwagi sformułowania

kasację wniesioną przez Prokuratora Generalnego uznać należało za oczywiście zasadną Rażące naruszenie przez sąd meriti art. 410 k.p.k. jest tu zatem bezdyskusyjne bezpodstawnie orzeczona kara łączna grzywny przewyższa bowiem o 40 stawek dziennych wysokość prawidłowo wymierzonej skazanemu kary grzywny

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

sprawozdawca

Jarosław Matras

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyroku łącznego, w szczególności zasady łączenia kar grzywny i konsekwencji błędów proceduralnych w tym zakresie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędu sądu meriti w ustaleniu wymierzenia kary grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak drobny błąd proceduralny w ustaleniu faktów może prowadzić do nieprawidłowego orzeczenia kary, co jest istotne dla zrozumienia mechanizmów wymiaru sprawiedliwości.

Błąd w wyroku łącznym: Sąd Najwyższy koryguje karę grzywny orzeczoną za nieistniejące przestępstwo.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KK 301/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 23 sierpnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)
‎
SSN Jarosław Matras
Protokolant Anna Janczak
w sprawie
P. S.
,
w sprawie wydania wyroku łącznego
po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2023 r. w Izbie Karnej,
na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.),
kasacji wniesionej na korzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku
z dnia 22 września 2022 r., sygn. II K 357/22,
1.uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej
rozstrzygnięcia zawartego w pkt II;
2. obciąża Skarb Państwa kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
P. S. został skazany następującymi prawomocnymi wyrokami:
1.
Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 16 listopada 2022 r. o sygn. akt II K 663/20, za czyny z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. popełnione w okresach od 4 do 16 marca 2020 r. i od 10 marca 2020 r. do 18 kwietnia 2020 r., uznane za ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k., na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 3-letni okres próby i na karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 10 zł orzeczoną na podstawie art. 33 § 1-3 k.k.;
2.
Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 23 lutego 2021 r. o sygn. akt II K 1636/19, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 17 listopada 2021 r. o sygn. akt V Ka 553/21, za czy z art. 280 § 1 k.k., popełniony w dniu 17 stycznia 2019 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i 1 roku ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym;
3.
Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 10 marca 2021 r. o sygn. akt II K 895/18, za czyny z art. 288 § 1 k.k., popełnione w dniach: 14 i 29 marca 2018 r., 7 kwietnia 2018 r., 7 maja 2018 r. i 6 lipca 2018 r., uznane za ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 3-letni okres próby.
Sąd Rejonowy Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku wyrokiem łącznym z dnia 22 września 2022 r. o sygn. akt II K 357/22:
1.
na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 i 3 k., art. 87 § 1 k.k., art. 89 § 1a i 1b k.k., połączył kary pozbawienia wolności oraz karę ograniczenia wolności orzeczone wobec P. S. wyrokami: Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 16 listopada 2020 r. o sygn. akt II K 663/20, Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 23 lutego 2021 r. o sygn. akt II K 1636/19 i Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 10 marca 2021 r. o sygn. akt II K 895/18 i wymierzył mu karę łączną 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności;
2.
na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k., połączył jednostkowe kary grzywny orzeczone wyrokami: Sadu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 16 listopada 2020 r. o sygn. akt II K 663/20 oraz Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z dnia 10 marca 2021 r. o sygn. akt II K 895/12 i wymierzył P. S. karę łączną grzywny w wysokości 120 stawek dziennych po 10 zł;
3.
na podstawie art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okresy: od dnia 20 kwietnia 2020 r., godz. 06:59 do dnia 21 kwietnia 2020 r.., godz. 14:10 ze sprawy Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej o sygn. akt II K 663/20 oraz od dnia 22 lipca 2018 r., godz. 19:20 do dnia 23 lipca 2018 r., godz. 19:30 ze sprawy Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku o sygn. akt II K 895/18;
4.
stwierdził, że w pozostałej części połączone wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu;
5.
na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. oraz art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych zwolnił skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania zarówno w zakresie opłaty, jak i poniesionych wydatków, obciążając nimi Skarb Państwa.
Orzeczenie nie zostało zaskarżone przez którąkolwiek ze stron i stało się prawomocne w dniu 30 września 2022 r.
Kasację od ww. wyroku wywiódł obecnie Prokurator Generalny. Wyrok ten został zaskarżony w zakresie rozstrzygnięcia z pkt II na korzyść skazanego P. S. Prokurator Generalny postawił zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa procesowego – art. 410 k.p.k., skutkujący rażącą obrazą prawa materialnego – art. 85 § 1 k.k., do której doszło w następstwie błędnego przyjęcia, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 10 marca 2021 r. o sygn. akt II K 895/18 wymierzona została P. S. oprócz kary pozbawienia wolności także kara grzywny w wymiarze 80 stawek dziennych po 10 zł, podczas gdy faktycznie nie miało to miejsca, co skutkowało połączeniem tak określonej kary z karą grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 10 zł wymierzoną P. S. wyrokiem Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej z dnia 16 listopada 2020 r. o sygn. akt II K 663/20 i orzeczeniem kary łącznej grzywny w wymiarze 120 stawek dziennych po 10 zł.
W związku z powyższym autor kasacji wniósł o uchylenie w zaskarżonej części wyroku Sadu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację wniesioną przez Prokuratora Generalnego uznać należało za oczywiście zasadną.
Asumptem do wniesienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia w niniejszej sprawie był fakt, że w
części opisowej zaskarżonego wyroku łącznego sąd
meriti
podał, że na mocy wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt II K 895/18, orzeczona została wobec skazanego – prócz kary pozbawienia wolności  - dodatkowo kara grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 10 zł. To w rzeczywistości nie miało miejsca, gdyż wyrokiem tym nie orzeczono wobec P. S. kary grzywny (zał. 2, k. 20-21 i zał. 3, k. 535-536).
Nie ulega wątpliwości, że na rozprawie w dniu 22 września 2022 r., w oparciu o art. 405 § 2 k.p.k., Sąd ten uznał za ujawniony bez odczytywania m. in. odpis wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku (sygn. II K 895/18), z którego treści wynika właśnie, że wobec P. S. orzeczono jedynie karę pozbawienia wolności.
Rażące naruszenie przez sąd
meriti
art. 410 k.p.k. jest tu zatem bezdyskusyjne, ponieważ do wydania wyroku łącznego doszło z pominięciem całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej. Wpływ na treść orzeczenia przejawił się w tym, że mylne przekonanie, którym kierował się Sąd Rejonowy, doprowadziło do połączenia dwóch kar grzywny (rzeczywiście wymierzonej z niewymierzoną) i sytuacji, w której skazany doznał większej represji karnej, niż powinien. Bezpodstawnie orzeczona kara łączna grzywny przewyższa bowiem o 40 stawek dziennych wysokość prawidłowo wymierzonej skazanemu kary grzywny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej wyroku.
[J.J.]
[Ł.N]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI