II KK 299/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść skazanego A.W. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 5.02.2018 r., sygn. akt VIII K (…), którym skazano A.W. za popełnienie przestępstwa z art. 180a k.k. (prowadzenie pojazdu mechanicznego mimo cofniętych uprawnień). Sąd Najwyższy uznał kasację za uzasadnioną i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczowym zarzutem było naruszenie art. 500 § 1 i 3 k.p.k. poprzez wydanie wyroku nakazowego, mimo że okoliczności czynu i wina oskarżonego wymagały dogłębnego wyjaśnienia w drodze postępowania dowodowego. Sąd Najwyższy podkreślił, że postępowanie nakazowe jest dopuszczalne tylko w przypadkach, gdy materiał dowodowy jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości co do winy i okoliczności popełnienia czynu. W niniejszej sprawie brak było dowodów na świadomość skazanego o wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnień oraz o przekroczeniu limitu punktów karnych, co jest niezbędne do przypisania przestępstwa z art. 180a k.k. Dlatego Sąd Rejonowy zobowiązany był skierować sprawę na rozprawę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie przesłanek dopuszczalności wydania wyroku nakazowego w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście przestępstw wymagających umyślności i świadomości sprawcy co do okoliczności faktycznych.
Dotyczy specyfiki przestępstwa z art. 180a k.k. i stosowania wyroku nakazowego w takich przypadkach.
Zagadnienia prawne (2)
Czy dopuszczalne jest wydanie wyroku nakazowego w sprawie o przestępstwo z art. 180a k.k., gdy brak jest dowodów na świadomość sprawcy o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wydanie wyroku nakazowego jest niedopuszczalne, gdy okoliczności czynu i wina oskarżonego budzą wątpliwości, w szczególności co do świadomości sprawcy o cofnięciu uprawnień i ich wykonalności.
Uzasadnienie
Postępowanie nakazowe jest instytucją prawa procesowego zastrzeżoną dla najbardziej oczywistych przypadków, gdzie materiał dowodowy jest jednoznaczny. W przypadku przestępstwa z art. 180a k.k. kluczowe jest ustalenie, czy sprawca miał świadomość cofnięcia uprawnień i ich wykonalności. Brak takich dowodów wymaga przeprowadzenia rozprawy.
Czy wiedza o przekroczeniu limitu punktów karnych jest wystarczająca do przypisania przestępstwa z art. 180a k.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sama wiedza o przekroczeniu limitu punktów karnych nie eliminuje wątpliwości co do świadomości sprawcy o wydanej decyzji o cofnięciu uprawnień.
Uzasadnienie
Przestępstwo z art. 180a k.k. wymaga umyślności, co oznacza świadomość sprawcy o wydanej decyzji o cofnięciu uprawnień i jej wykonalności. Wiedza jedynie o przekroczeniu limitu punktów karnych nie jest wystarczająca do przypisania tego przestępstwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. W. | osoba_fizyczna | skazany |
Przepisy (7)
Główne
k.k. art. 180a
Kodeks karny
k.p.k. art. 500 § 1
Kodeks postępowania karnego
Wydanie wyroku nakazowego jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości, co wymaga jednoznacznego materiału dowodowego.
k.p.k. art. 500 § 3
Kodeks postępowania karnego
W przypadku wątpliwości co do okoliczności czynu lub winy oskarżonego, sprawę należy rozpoznać na zasadach ogólnych, co oznacza konieczność przeprowadzenia rozprawy.
Pomocnicze
k.k. art. 42 § 1a
Kodeks karny
Dotyczy orzekania środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów.
k.w. art. 94 § 1
Kodeks wykroczeń
Określa odpowiedzialność za wykroczenie polegające na prowadzeniu pojazdu bez uprawnień, stanowiąc lex generalis wobec art. 180a k.k.
k.p.k. art. 521 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniesienia kasacji.
k.p.k. art. 535 § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron, gdy jej uwzględnienie jest oczywiste.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 500 § 1 i 3 k.p.k. poprzez wydanie wyroku nakazowego, gdy istniały wątpliwości co do świadomości oskarżonego o cofnięciu uprawnień. • Brak dowodów na świadomość oskarżonego o wydanej decyzji o cofnięciu uprawnień i jej wykonalności. • Brak dowodów na świadomość oskarżonego o przekroczeniu limitu punktów karnych.
Godne uwagi sformułowania
postępowanie nakazowe jest instytucją prawa procesowego, której stosowanie zastrzeżono do najbardziej oczywistych przypadków • przestępstwo z art. 180a k.k. można popełnić wyłącznie umyślnie • dla przypisania oskarżonemu tego występku, niezbędnym jest dokonanie ustalenia, że prowadzący pojazd miał świadomość, iż wydana została wobec niego decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, a ponadto, że jest ona wykonalna.
Skład orzekający
Marek Pietruszyński
przewodniczący-sprawozdawca
Jacek Błaszczyk
członek
Barbara Skoczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie przesłanek dopuszczalności wydania wyroku nakazowego w sprawach karnych, zwłaszcza w kontekście przestępstw wymagających umyślności i świadomości sprawcy co do okoliczności faktycznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki przestępstwa z art. 180a k.k. i stosowania wyroku nakazowego w takich przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stanu psychicznego sprawcy (świadomości) nawet w pozornie prostych sprawach karnych, a także jak istotną rolę pełni Rzecznik Praw Obywatelskich w ochronie praw jednostki.
“Czy można skazać za jazdę bez uprawnień, jeśli kierowca nie wiedział, że je stracił? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.