II KK 296/20

Sąd Najwyższy2021-02-18
SNKarneprzestępstwa przeciwko zdrowiu i życiuWysokanajwyższy
narkotykiustawa o przeciwdziałaniu narkomaniikara grzywnykara pozbawienia wolnościreformationis in peiuskasacjaSąd Najwyższyprawo karne procesowe

Podsumowanie

Sąd Najwyższy uchylił karę grzywny orzeczoną przez Sąd Rejonowy, uznając, że została ona wymierzona z naruszeniem zakazu reformationis in peius po tym, jak sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania tylko w części dotyczącej kary pozbawienia wolności.

Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść skazanego E. J., zarzucając Sądowi Rejonowemu naruszenie przepisów procesowych przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd Rejonowy, mimo że sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania tylko w zakresie kary pozbawienia wolności, ponownie orzekł karę grzywny, która była już prawomocna i została uiszczona. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylając wyrok w części dotyczącej kary grzywny z powodu naruszenia zakazu reformationis in peius.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego E. J. od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 5 marca 2018 r. Kasacja dotyczyła orzeczenia o karze grzywny, zarzucając rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, w szczególności art. 442 § 1 k.p.k. i art. 443 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. Prokurator Generalny wskazał, że Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy przekroczył granice przekazania, orzekając karę grzywny, która była już prawomocna i została przez skazanego uiszczona. Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, stwierdzając, że Sąd Rejonowy naruszył zakaz reformationis in peius, orzekając karę grzywny w sytuacji, gdy uchylenie poprzedniego wyroku nastąpiło wyłącznie w części dotyczącej kary pozbawienia wolności. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może orzec kary surowszej lub innej niż ta, która pozostała prawomocna w części uchylonego wyroku, naruszając tym samym zakaz reformationis in peius.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy naruszył zakaz reformationis in peius, orzekając karę grzywny w sytuacji, gdy sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania tylko w zakresie kary pozbawienia wolności, a rozstrzygnięcie o karze grzywny pozostało prawomocne i zostało wykonane.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zaskarżonej części

Strona wygrywająca

E. J.

Strony

NazwaTypRola
E. J.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (9)

Główne

u.p.n. art. 56 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia przestępstwa z tego przepisu.

k.p.k. art. 442 § 1

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie przepisu przez Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy, orzekając poza granicami przekazania.

k.p.k. art. 443

Kodeks postępowania karnego

Naruszenie zakazu reformationis in peius przez Sąd Rejonowy.

Pomocnicze

k.k. art. 12

Kodeks karny

Zastosowano w związku z art. 56 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

Zastosowano przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez Sąd Rejonowy.

k.k. art. 69 § 1

Kodeks karny

Zastosowano przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności.

k.k. art. 70 § 1

Kodeks karny

Zastosowano przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności.

k.p.k. art. 518

Kodeks postępowania karnego

Zastosowano w związku z kasacją.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb posiedzenia Sądu Najwyższego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy przy ponownym rozpoznaniu sprawy rażąco naruszył przepis z art. 442 § 1 k.p.k., orzekając poza granicami, w jakich nastąpiło jej przekazanie. Ponowne wymierzenie kary grzywny za ten sam czyn, która została już wykonana, stanowi rażącą obrazę art. 443 k.p.k. (zakaz reformationis in peius).

Godne uwagi sformułowania

uchyla wyrok w zaskarżonej części tj. w części zawierającej orzeczenie o wymierzeniu skazanemu kary grzywny. kasacja jest oczywiście zasadna. Sąd Rejonowy w Ł. przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy rażąco naruszył przepis z art. 442 § 1 k.p.k., orzekając poza granicami w jakich nastąpiło jej przekazanie. kara ta została już wykonana - biorąc pod uwagę granice uwzględnionej kasacji - Prokuratora Generalnego - stanowiło również rażącą obrazę art. 443 k.p.k., czyli naruszenie zakazu reformationis in peius.

Skład orzekający

Andrzej Siuchniński

przewodniczący-sprawozdawca

Kazimierz Klugiewicz

członek

Andrzej Tomczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie zakazu reformationis in peius w postępowaniu karnym, zwłaszcza w kontekście ponownego rozpoznania sprawy po uchyleniu wyroku w części."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania tylko w ograniczonym zakresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie granic przekazania sprawy do ponownego rozpoznania i jak istotny jest zakaz reformationis in peius w prawie karnym. Jest to cenna lekcja dla prawników procesowych.

Sąd Najwyższy: Kara grzywny uchylona z powodu naruszenia zakazu pogorszenia sytuacji skazanego!

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt II KK 296/20
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 18 lutego 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Kazimierz Klugiewicz
‎
SSN Andrzej Tomczyk
sprawy
E. J.
skazanego z art. 56 ust.1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U.z 2012r.,poz.124) w zw. z art. 12 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 18 lutego 2021r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego
od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 5 marca 2018 r., sygn. akt VI K
(…)
,
uchyla wyrok w zaskarżonej części tj. w części zawierającej orzeczenie o wymierzeniu skazanemu kary grzywny.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2016 r. Sąd Rejonowy w Ł., sygn. akt VI K
(…)
, uznał E. J. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomani (Dz.U. z 2012r., poz. 124) i za to skazał go na karę „1 (jednego) pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 50 (pięćdziesięciu) stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na 50 (pięćdziesiąt) złotych”. Na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby.
Orzeczenie to nie zostało zaskarżone i uprawomocniło się z dniem 26 kwietnia 2016 r. (k. 323).
Sąd Najwyższy, wyrokiem z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II KK
(…)
, po uwzględnieniu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego E. J., uchylił powyższy wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze pozbawienia wolności i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Rejonowemu w Ł.
do ponownego rozpoznania (k. 402-403).
Wyrokiem z dnia 5 marca 2018 r., sygn. akt VI K
(…)
, Sąd Rejonowy w Ł.:
1.
na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz.U. z 2012 r., poz. 124) w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył oskarżonemu E. J. karę roku pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 50 stawek dziennych po 50 zł każda;
2.
na podstawie art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Sąd warunkowo zawiesił wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności na okres 3 lat próby.
Od tego wyroku kasację wniósł Prokurator Generalny
zaskarża
jąc wymieniony wyrok w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny, na korzyść oskarżonego E. J. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, to jest art. 442 § 1 k.p.k. i art. 443 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k., polegające na orzeczeniu przez Sąd Rejonowy w Ł., w sprawie przekazanej mu przez Sąd Najwyższy do ponownego rozpoznania, sygn. akt VI K
(…)
, poza granicami, w jakich nastąpiło przekazanie i wydaniu wyroku z naruszeniem zakazu reformationis in peius w ten sposób, że orzeczono wobec oskarżonego E. J. karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby oraz wymierzono mu grzywnę w wymiarze 50 stawek dziennych po 50 zł każda, za popełnienie prawomocnie przypisanego mu czynu z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii, w sytuacji, gdy uchylenie wyroku z dnia 18 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI K
(…)
, nastąpiło wyłącznie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze pozbawienia wolności i jedynie w tym zakresie przekazano sprawę do ponownego rozpoznania natomiast rozstrzygnięcie w przedmiocie kary grzywny pozostało prawomocne, co skutkuje tym, że kara wymierzona oskarżonemu jest surowsza niż wynikająca z częściowo uchylonego, na jego korzyść, wyroku z dnia 18 kwietnia 2016 r. i ma on do uiszczenia kolejną grzywnę za ten sam czyn zabroniony”.
Prokurator Generalny  wniósł o uchylenie tego wyroku w zaskarżonej części.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Rację ma Prokurator Generalny podnosząc, że
Sąd Rejonowy w Ł.
przy ponownym rozpoznaniu niniejszej sprawy rażąco naruszył przepis z art. 442 § 1 k.p.k., orzekając poza granicami w jakich nastąpiło jej przekazanie. Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 16 listopada 2017r., sygn. akt II KK 343/17, uchylił wyrok Sądu I instancji tylko i wyłącznie  w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze pozbawienia wolności. Tymczasem przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Rejonowy rozstrzygnął nie tylko w przedmiocie kary pozbawienia wolności, do czego był zobligowany, lecz również orzekł karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 50 zł każda, przekraczając w ten sposób granice, w jakich nastąpiło przekazanie.
W niniejszej sprawie, w chwili ponownego wyrokowania przez Sąd Rejonowy w Ł., tym razem w postępowaniu o sygn. akt VI K
(…)
(w dniu 5 marca 2018 r.), był już w części prawomocny wyrok tegoż Sądu z dnia 18 kwietnia 2016 r., sygn. akt VI K
(…)
, a mianowicie co do winy E. J., na mocy którego przyjęto, że popełnił on przypisany mu czyn z art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Prawomocnym było także rozstrzygnięcie o  wymierzeniu mu kary grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 50 zł każda. Grzywnę tę skazany E. J. uiścił w całości (k. 361). W tej sytuacji ponowne wymierzenie  kary grzywny, za ten sam czyn, która to kara została już wykonana - biorąc pod uwagę granice uwzględnionej kasacji - Prokuratora Generalnego - stanowiło również rażącą obrazę art. 443 k.p.k., czyli naruszenie zakazu
reformationis in peius.
W tych warunkach koniecznym stało się uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku w zaskarżonej części tj. orzeczenia o wymierzeniu skazanemu J. kary grzywny.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę