II KK 294/14

Sąd Najwyższy2014-11-07
SAOSKarneprawo karne gospodarczeŚrednianajwyższy
kasacjaochrona obrotu gospodarczegotożsamość czynukwalifikacja prawnasąd najwyższyprawo karne

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego, uznając ją za oczywiście bezzasadną i potwierdzając tożsamość czynu przypisanego skazanemu z zarzucanym.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanego J. S. od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Kasacja została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd ma prawo dokonywać zmian w opisie i kwalifikacji prawnej czynu, o ile zachowana jest tożsamość zdarzenia faktycznego, sprawcy, czasu, miejsca i pokrzywdzonego. W tej sprawie stwierdzono zgodność czynu zarzucanego z przypisanym, mimo zmiany sformułowań prawnych.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J. S. od wyroku Sądu Okręgowego w W., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 9 kwietnia 2013 r. Sprawa dotyczyła przestępstwa z art. 1 § 1 i 2 ustawy o ochronie obrotu gospodarczego w zw. z art. 4 § 1 k.k. Sąd Najwyższy postanowił oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie opiera się na utrwalonym poglądzie, że przedmiotem osądu jest konkretne zdarzenie faktyczne, a sąd ma prawo do modyfikacji opisu i kwalifikacji prawnej czynu, o ile zachowana jest tożsamość czynu (identyczność przedmiotu oskarżenia, sprawcy, czasu, miejsca i osoby pokrzywdzonej). Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie zachodziła zgodność pomiędzy czynem zarzucanym a przypisanym, co potwierdzała tożsamość rodzajowa i czasowa przestępnego zachowania. Zmiana sformułowania z „nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku" na „nadużył udzielonych mu uprawnień" nie przekreśla tożsamości czynu, stanowiąc jedynie odmienną ocenę prawną tych samych okoliczności faktycznych. Podobnie, uzupełnienie opisu o źródło obowiązków i uprawnień oraz wskazanie na uchwały zarządu nie narusza tożsamości czynu. Sąd Okręgowy trafnie dokonał korekty opisu czynu. Zauważono kwestię retroaktywnego zastosowania ustawy o ochronie obrotu gospodarczego, co było zgodne z art. 4 § 1 k.k. Jedyny problem dotyczył zastosowania tej ustawy i Kodeksu karnego z 1997 r., co mogło stanowić naruszenie zasady braku eklektyzmu ustawowego. Jednakże, w kontekście kary z warunkowym zawieszeniem wykonania, zarzut ten nie mógł być skuteczny w postępowaniu kasacyjnym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana opisu i kwalifikacji prawnej czynu nie narusza tożsamości czynu, jeśli zachowane zostają podstawowe jego elementy, takie jak identyczność przedmiotu oskarżenia, sprawcy, czasu, miejsca i osoby pokrzywdzonej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedmiotem osądu jest konkretne zdarzenie faktyczne, a sąd ma uprawnienie do dokonywania zmian w opisie i kwalifikacji prawnej przypisanego zachowania, o ile nie narusza to tożsamości czynu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator / Skarb Państwa (w domyśle, jako strona przeciwna kasacji)

Strony

NazwaTypRola
J. S.osoba_fizycznaskazany
M. P.osoba_fizycznawspółsprawca
członkowie Rady Nadzorczej Spółdzielni A.innewspółsprawcy
Spółdzielnia A.innepodmiot związany ze sprawą

Przepisy (4)

Główne

u.o.o.g. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa o ochronie obrotu gospodarczego

Stanowi podstawę prawną dla czynu, mimo zmiany sformułowań prawnych, o ile zachowana jest tożsamość czynu.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Reguluje zasady prawa intertemporalnego, w tym dopuszczalność retroaktywnego stosowania przepisów, jeśli są względniejsze dla sprawcy.

Pomocnicze

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Określa podstawy kasacji, w tym naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

k.k. z 1969 r. art. 217

Kodeks karny (1969 r.)

Przywołany w kontekście możliwości zastosowania do czynów popełnionych przed wejściem w życie ustawy o ochronie obrotu gospodarczego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Tożsamość czynu zarzucanego i przypisanego pomimo zmian w opisie i kwalifikacji prawnej. Sąd ma prawo modyfikować opis i kwalifikację prawną czynu, o ile zachowana jest tożsamość zdarzenia faktycznego. Retroaktywne zastosowanie ustawy o ochronie obrotu gospodarczego było zgodne z art. 4 § 1 k.k.

Odrzucone argumenty

Naruszenie tożsamości czynu przez zmianę opisu i kwalifikacji prawnej. Naruszenie zasady braku eklektyzmu ustawowego poprzez zastosowanie przepisów k.k. z 1997 r. i uchylonej ustawy o ochronie obrotu gospodarczego.

Godne uwagi sformułowania

przedmiotem osądu jest konkretne zdarzenie faktyczne ustalenie i zakwalifikowanie odmienne od propozycji oskarżenia jest uprawnieniem Sądu Nie narusza to tożsamości czynu, jeżeli zachowane zostają podstawowe jego elementy zachodzi bowiem zgodność pomiędzy czynem zarzucanym a czynem przypisanym stanowią bowiem odmienną ocenę prawną tożsamych okoliczności faktycznych trafne stanowisko Sądu Okręgowego

Skład orzekający

Józef Dołhy

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności modyfikacji opisu i kwalifikacji prawnej czynu przez sąd w postępowaniu karnym, przy zachowaniu tożsamości czynu."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki prawa karnego gospodarczego i zasad prawa intertemporalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia fundamentalne zasady prawa karnego dotyczące tożsamości czynu i możliwości modyfikacji kwalifikacji prawnej przez sąd, co jest istotne dla praktyków prawa karnego.

Czy sąd może zmienić zarzut? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice tożsamości czynu.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 294/14 POSTANOWIENIE Dnia 7 listopada 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Dołhy na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 listopada 2014 r., sprawy J. S. skazanego z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o ochronie obrotu gospodarczego w zw. z art. 4 § 1 k.k., z powodu kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 21 marca 2014 r., . utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 9 kwietnia 2013 r.; p o s t a n o w i ł: 1. oddala kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża skazanego. UZASADNIENIE Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie, utrwalił się pogląd, że przedmiotem osądu jest konkretne zdarzenie faktyczne, a zatem ustalenie i zakwalifikowanie odmienne od propozycji oskarżenia jest uprawnieniem Sądu, który może dokonywać zmian w opisie i kwalifikacji prawnej przypisanego zachowania. Nie narusza to tożsamości czynu, jeżeli zachowane zostają podstawowe jego elementy, 2 jak identyczność przedmiotu oskarżenia, identyczność sprawcy, tożsamość czasu i miejsca, tożsamość osoby pokrzywdzonej. Podniesiony w kasacji zarzut należy ocenić jako chybiony, w rozpoznawanej sprawie zachodzi bowiem zgodność pomiędzy czynem zarzucanym a czynem przypisanym skazanemu J. S. Przekonuje o tym tożsamość rodzajowa i czasowa przestępnego zachowania, które w istocie rzeczy sprowadzało się do działania wspólnego i w porozumieniu z M. P. i członkami Rady Nadzorczej Spółdzielni A., polegającego na zawarciu w dniu 25 października umowy przedwstępnej sprzedaży i 6 marca umowy sprzedaży działki przy ul. G. w W. Fakt zmiany opisu czynu przez Sąd, polegającej na zastąpieniu wyrażenia „nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku" na „nadużył udzielonych mu uprawnień" w żadnym razie nie przekreśla tożsamości rodzajowej zarzucanego i przypisanego czynu. Wskazane znamiona, wynikające z art. 1 § 1 ustawy z 12 października 1994 r. o ochronie obrotu gospodarczego (DZ. U. Nr 126 poz. 615), stanowią bowiem odmienną ocenę prawną tożsamych okoliczności faktycznych. Analogicznie, na tożsamość czynu nie ma wpływu uzupełnienie jego opisu o źródło obowiązków i uprawnień oskarżonego w postaci uchwały Nadzwyczajnego Zebrania Założycieli Spółki A., jak również wskazanie na uchwały Zarządu z dnia 24 października 1994 r. o nabyciu działki. Sąd dokonał bowiem korekty wadliwego opisu czynu zawartego w akcie oskarżenia, przez wypełnienie stosownych blankietów zawartych w treści art. 1 § 1 ustawy o ochronie obrotu gospodarczego (trafne stanowisko Sądu Okręgowego zawarte na s. 26 - 28 uzasadnienia). Tylko na marginesie zaznaczyć należy, że ustawa o ochronie obrotu gospodarczego obowiązuje od 31 grudnia 1994 r, wobec czego rodzi się pytanie co do możliwości przyjęcia w opisie czynu działania w dniu 25 października 1994 r. Odpowiedź pozytywna wiąże się z konstatacją, że w zarzucanym zakresie nastąpiła realizacja znamion czynu określonego w art. 217 k.k. z 1969 r., gdyż spółdzielnie były zaliczane do Jednostek Gospodarki Uspołecznionej. Wobec powyższego ustawa o ochronie obrotu gospodarczego będzie mieć w niniejszej sprawie działanie retroaktywne, ale w zgodzie z art. 4 § 1 k.k. 3 Jedyny dostrzeżony problem dotyczy zastosowania ustawy o ochronie obrotu gospodarczego i Kodeksu karnego z 1997 r. (np. co do warunkowego zawieszenia wykonania kary), co stanowi naruszenie art. 4 § 1 k.k. - w dniu wejścia w życie k.k. została uchylona ustawa o ochronie obrotu gospodarczego, co oznacza że sąd naruszył zasadę braku eklektyzmu ustawowego (innymi słowy powinien zastosować k.k. z 1969 r.). Kwestie te powinny być jednak rozpatrywane w perspektywie naruszeń o jakich mowa w art. 438 k.p.k., co w przypadku kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania wyklucza skuteczność zarzutu kasacyjnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI