II KK 286/12

Sygn. akt II KK 286/12 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Rafał Malarski SSN Dorota Rysińska Protokolant Anna Janczak na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 listopada 2012 r., sprawy L. S. oskarżonego z art. 190 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść oskarżonego od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 marca 2012 r., p o s t a n o w i ł: I. uchylić postanowienie w zaskarżonej części dotyczącej środka zabezpieczającego; II. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r., orzekł: 1. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. postępowanie karne w sprawie przeciwko L. S. umorzył; 2. na podstawie art. 93 k.k. skierował L. S. na leczenie ambulatoryjne związane z jego uzależnieniem od alkoholu; 2 3. na podstawie art. 632 pkt 2 k.p.k. kosztami postępowania w sprawie obciążył Skarb Państwa. Orzeczenie to, wobec niezaskarżenia przez strony postępowania uprawomocniło się w dniu 15 marca 2012 roku. Od prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 7 marca 2012 r., kasację wywiódł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. zaskarżył powyższe postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięcia w punkcie 2 dotyczącego orzeczenia wobec oskarżonego środka zabezpieczającego w postaci skierowania na leczenie ambulatoryjne związane z leczeniem uzależnienia od alkoholu, na korzyść L. S. Na zasadzie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k. zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść postanowienia naruszenie przepisu prawa karnego materialnego – art. 93 k.k., polegające na błędnej jego wykładni i w konsekwencji na niezasadnym orzeczeniu na podstawie tego przepisu wobec L. S., który dopuścił się czynu zabronionego w stanie niepoczytalności określonej w art. 31 § 1 k.k., środka zabezpieczającego w postaci skierowana na leczenie ambulatoryjne, podczas gdy – stosownie do art. 94 § 1 k.k. – wobec sprawcy czynu popełnionego w warunkach art. 31 § 1 k.k., możliwe jest orzeczenie tylko środka zabezpieczającego w postaci umieszczenia w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym, o ile zostaną spełnione pozostałe przesłanki, określone w tym przepisie i wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Sąd Rejonowy niezasadnie z rażącym naruszeniem przepisu art. 93 k.k., orzekł wobec oskarżonego środek zabezpieczający w postaci skierowania na leczenie ambulatoryjne w związku z uzależnieniem od alkoholu. Przepis art. 93 k.k. ma charakter ogólnej normy gwarancyjnej, stosowanej do wszystkich środków zabezpieczających i nie może stanowić samodzielnej podstawy ich stosowania, w oderwaniu od poszczególnych sytuacji procesowych, określonych w kolejnych przepisach Rozdziału X Kodeksu karnego. 3 „Skierowanie na leczenie ambulatoryjne", o którym mowa w obecnym brzmieniu przepisu art. 93 k.k., związane jest ze szczegółowymi przesłankami przewidzianymi w przepisach art. 95a § 1 i § 1a k.k. oraz art. 97 § 1 k.k., a więc wówczas, gdy została orzeczona kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. W uzasadnieniu projektu ustawy nowelizacyjnej z dnia 5 listopada 2009r. wprost stwierdzono, że „podkreślenia wymaga również fakt, że zakresem podmiotowym projektowanej regulacji objęci będą wyłącznie sprawcy, którzy w chwili dokonywania czynu zabronionego nie byli niepoczytalni, ani nie stwierdzono u nich choroby psychicznej. Sprawcy, u których w toku postępowania karnego stwierdzono niepoczytalność określoną w art. 31 § 1 k.k., podlegają bowiem zasadom określonym w art. 94 k.k. i obejmowani są w ramach orzeczonego środka zabezpieczającego leczeniem w zamkniętych zakładach psychiatrycznych, jeżeli spełnione są kumulatywne warunki do orzeczenia takiego środka" (Druk Sejmowy VI Kadencji nr 1276). Zastosowanie zatem w zaskarżonym postanowieniu przepisu art. 93 k.k., jako samodzielnej podstawy orzeczenia wobec L. S. środka zabezpieczającego w postaci skierowania go na ambulatoryjne leczenie psychiatryczne, istotnie, jak zarzucono to w kasacji, stanowiło rażące naruszenie tego przepisu, niedającego ku temu prawnej podstawy. Miało ono oczywisty wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej rozstrzygnięcia w punkcie 2 dotyczącego orzeczenia wobec oskarżonego środka zabezpieczającego w postaci skierowania na leczenie ambulatoryjne związane z leczeniem uzależnienia od alkoholu. Kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego na podstawie art. 638 k.p.k. obciążono Skarb Państwa.