II KK 285/13

Sąd Najwyższy2013-11-15
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyprawo karneustawa o przeciwdziałaniu narkomaniiocena dowodówpostępowanie karnenaruszenie prawa procesowego

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego za przestępstwo narkotykowe, uznając ją za oczywiście bezzasadną i podkreślając niedopuszczalność kwestionowania ustaleń faktycznych w postępowaniu kasacyjnym.

Obrońca skazanego J.P. wniósł kasację od wyroku Sądu Apelacyjnego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów procesowych dotyczących oceny dowodów. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 3 k.p.k., uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny dowodów ani ustaleń faktycznych, chyba że doszło do rażących uchybień proceduralnych. W tej sprawie zarzuty skarżącego dotyczyły głównie zakwestionowania oceny dowodów przez sądy niższych instancji, co wykraczało poza dopuszczalny zakres kognicji Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J. P., który został skazany za przestępstwo z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Kasacja była skierowana przeciwko wyrokowi Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy postanowił oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, zasądzić koszty zastępstwa procesowego od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej oraz zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie podkreśla, że postępowanie kasacyjne nie jest kolejną instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny dowodów ani ustaleń faktycznych. Sąd kasacyjny wskazał, że skarżący w istocie dążył do zakwestionowania oceny dowodów dokonanej przez sąd pierwszej instancji i zaakceptowanej przez sąd odwoławczy, co wykracza poza dopuszczalny zakres postępowania kasacyjnego. Podniesiono, że zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych mogą być przedmiotem rozważań w kasacji tylko w przypadku wykazania rażących uchybień proceduralnych. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy obu instancji prawidłowo oceniły zgromadzone dowody, w tym ślady linii papilarnych, dokumenty dotyczące zakupu sprzętu do produkcji narkotyków oraz ślady narkotyków, jako wystarczające do poczynienia ustaleń faktycznych. Nie stwierdzono również naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. ani rażącego naruszenia prawa procesowego przez sposób sporządzenia uzasadnienia przez Sąd Apelacyjny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny dowodów ani ustaleń faktycznych, chyba że doszło do rażących uchybień proceduralnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że kasacja ma być skierowana przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego i może dotyczyć jedynie bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia lub rażących naruszeń prawa materialnego i procesowego, które mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Kwestionowanie ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne, chyba że przy ich dokonywaniu doszło do rażących uchybień proceduralnych, których nie dostrzegł lub nie uwzględnił sąd odwoławczy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić kasację

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J. P.osoba_fizycznaskazany
Skarb Państwaorgan_państwowystrona kosztów
adw. M. G.osoba_fizycznaobrońca z urzędu

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 535 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Pozwala na ograniczenie pisemnych motywów oddalenia kasacji do wskazania najważniejszych powodów rozstrzygnięcia, gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna.

u.p.n. art. 53 § ust. 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Przepis, z którego skazany został oskarżony (nie podano konkretnej treści przepisu w orzeczeniu).

Pomocnicze

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Określa przedmiot postępowania kasacyjnego.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa dopuszczalne podstawy kasacji.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do rozpoznania zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy obowiązku sądu odwoławczego do ustosunkowania się do zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 5 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Zasada in dubio pro reo - wątpliwości interpretowane na korzyść oskarżonego.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja nie jest trzecią instancją odwoławczą i nie służy do ponownej oceny dowodów ani ustaleń faktycznych. Zarzuty skarżącego dotyczyły głównie zakwestionowania oceny dowodów przez sądy niższych instancji, co wykracza poza dopuszczalny zakres kognicji Sądu Najwyższego. Nie wykazano rażących uchybień proceduralnych, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Sądy obu instancji prawidłowo oceniły zgromadzone dowody. Nie stwierdzono naruszenia zasady in dubio pro reo.

Odrzucone argumenty

Kwestionowanie ustaleń faktycznych sądu pierwszej instancji. Zarzut obrazy prawa procesowego (art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k.) poprzez zakwestionowanie oceny dowodów. Teza o potrzebie przedstawienia bardziej „bezpośredniego” dowodu świadczącego o sprawstwie skazanego.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją powtarzającą zwykłe postępowanie odwoławcze kasacja stron procesowych ma być skierowana przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego brak zachowania ustawowych wymagań dotyczących przedmiotu zaskarżenia i wyraźnie zakreślonych granic zarzutów kasacyjnych musi prowadzić do nieskuteczności tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia skarżący zmierzał do uruchomienia ponownej kontroli ustaleń faktycznych ślad linii papilarnych na przedmiocie używanym w procesie wytwarzania narkotyku [...] to są „tylko” poszlaki stanowiące zbyt wątły materiał dowodowy

Skład orzekający

Przemysław Kalinowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana linia orzecznicza dotycząca niedopuszczalności kwestionowania ustaleń faktycznych i oceny dowodów w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego w sprawach karnych; nie stanowi nowej wykładni prawa materialnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie przypomina o fundamentalnych zasadach postępowania kasacyjnego, co jest ważne dla praktyków prawa karnego, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć ani nietypowych faktów.

Kasacja to nie druga apelacja – Sąd Najwyższy przypomina o granicach kontroli sądowej.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 285/13
POSTANOWIENIE
Dnia 15 listopada 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Przemysław Kalinowski
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 15 listopada 2013 r.,
‎
sprawy
J. P.
‎
skazanego z art. 53 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. Nr 179 z 2005 r., poz. 1485 z późn. zm.) i in.
‎
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 26 października 2012 r.,
‎
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Ł.
‎
z dnia 13 czerwca 2011 r.,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. M.
G. Kancelaria Adwokacka, kwotę 738 zł
(siedemset trzydzieści osiem złotych), w tym 23 % podatku
VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie z
urzędu kasacji na korzyść J. P.,
3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego  J. P.  okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym o jakim mowa w dyspozycji przepisu art. 535 § 3 k.p.k., co pozwalało na ograniczenia pisemnych motywów jej oddalenia do wskazania najważniejszych powodów rozstrzygnięcia. Przypomnieć trzeba zatem konsekwentnie prezentowane stanowisko sądu kasacyjnego – odwołujące się do wyraźnej woli ustawodawcy (art. 519 k.p.k. i art. 523 § 1 k.p.k.), zgodnie z którym postępowanie kasacyjne nie jest trzecią instancją powtarzającą zwykłe postępowanie odwoławcze. Nie można w niej zatem kwestionować ustaleń faktycznych ani oceny wiarygodności poszczególnych źródeł dowodowych,  albowiem ta materia jest istotą orzekania pierwszoinstancyjnego; natomiast – z woli ustawodawcy – kasacja stron procesowych ma być skierowana przeciwko wyrokowi sądu odwoławczego. Stąd też brak zachowania ustawowych wymagań dotyczących przedmiotu zaskarżenia i wyraźnie zakreślonych granic zarzutów kasacyjnych musi prowadzić do nieskuteczności tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
Jak to już wielokrotnie podkreślano w okresie, który minął od przywrócenia instytucji kasacji do obowiązującej procedury karnej, wolno w niej podnosić zarzuty odwołujące się do bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia oraz takich rażących naruszeń prawa materialnego i procesowego, które mogły wywrzeć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Natomiast zagadnienia dotyczące ustaleń faktycznych mogą być przedmiotem  rozważań w kasacji wyłącznie po wykazaniu, że przy  dokonywaniu tych ostatnich doszło do rażących uchybień proceduralnych, których nie dostrzegł lub nie uwzględnił sąd odwoławczy.
W niniejszej sprawie, autor kasacji formalnie rzecz biorąc postawił wprawdzie zarzut obrazy prawa procesowego, tj. art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 5 § 2 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k.,, ale już w samej jego treści wyraźnie wskazał, że chodzi mu wprost o zakwestionowanie oceny dowodów dokonanej przez sąd I instancji i zaakceptowanej przez sąd odwoławczy. Taka konstrukcja kasacji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w istocie skarżący zmierzał do uruchomienia ponownej kontroli ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie, a powołanie się na normy procesowe  miało na celu wyłącznie stworzenie pozoru zachowania wymagań obowiązujących w  postępowaniu kasacyjnym. Dobitnie przekonuje o tym zwłaszcza ponowne przytoczenie dominującej części zarzutów apelacyjnych, połączone z twierdzeniem, że nie zostały one prawidłowo rozpoznane przez Sąd Apelacyjny orzekający w tej sprawie.
Zabieg taki nie mógł okazać się skuteczny albowiem w ten sposób wywody i krytyczne oceny autora kasacji skierowane zostały wprost do rozstrzygnięcia sądu I instancji, kwestionując przebieg, zakres i wyniki postępowania dowodowego. Dotyczy to w szczególny sposób rozważań na temat „poszlakowego” charakteru procesu w tej sprawie i tezy o przyjęciu najbardziej niekorzystnej – z punktu widzenia skazanego – wersji wydarzeń. Ponadto, sąd odwoławczy w sposób nie pozostawiający wątpliwości odniósł się do zastrzeżeń kierowanych przez skarżącego pod adresem oceny dowodów, które posłużyły za podstawę ustaleń faktycznych. Nie tylko nie znalazł podstaw do ich uwzględnienia, ale także wyjaśnił dlaczego nie podzielił ocen i wniosków zaprezentowanych przez autora ówczesnej apelacji. Trudno bowiem przyjąć, że ślad linii papilarnych na przedmiocie używanym w procesie wytwarzania narkotyku, dokumenty potwierdzające nabywanie całego zestawu urządzeń elektrycznych charakterystycznych dla określonej metody produkcji amfetaminy, czy wreszcie ślad tego właśnie narkotyku ujawniony w samochodzie wykorzystywanym przez skazanego, to są „tylko” poszlaki stanowiące zbyt wątły materiał dowodowy, nie świadczący w sposób wystarczający o zaangażowaniu skazanego J. P. w proces produkcji narkotyku.  Należy podkreślić, że znaczenie tych okoliczności zostało również przez Sąd Apelacyjny ocenione w konfrontacji z dowodami osobowymi, w tym w szczególności wyjaśnieniami samego skazanego. Przedstawiona w tym zakresie argumentacja spełnia wymagania wynikające z dyrektywy zawartej w przepisie art. 7 k.p.k.
W jeszcze większym stopniu kryterium zarzutu kasacyjnego nie spełnia teza odwołująca się do potrzeby przedstawienia bardziej „bezpośredniego” dowodu świadczącego o sprawstwie skazanego. Przy jednoczesnej kontestacji dowodów, które sąd
meriti
uczynił podstawą swego rozstrzygnięcia, oznacza ona kolejną próbę wartościowania dowodów, obcą obowiązującemu porządkowi prawnemu. Z punktu widzenia oceny prawidłowości kontroli apelacyjnej przeprowadzonej przez sąd odwoławczy, zasadnicze znaczenie ma natomiast wykazanie, że określone źródła dowodowe w ogóle istnieją oraz dostarczają wiedzy istotnej dla wyrokowania w sprawie. W tej sprawie, sądy obu instancji uznały zgromadzone dowody za wystarczające dla poczynienia ustaleń w przedmiocie roli odgrywanej przez skazanego J. P. w czynie mu przypisanym. Nie miały też podstaw do odmiennego zakwalifikowania tego czynu.
Przeprowadzona kontrola doprowadziła do przekonania, że także w płaszczyźnie art. 5 § 2 k.p.k., nie znalazł potwierdzenia zarzut naruszenia tego przepisu. Nie zostało bowiem wykazane, aby sąd odwoławczy nabrał wątpliwości, które zinterpretował na niekorzyść ówcześnie oskarżonego J. P., natomiast nakaz wynikający z zasady tam sformułowanej, materializuje się  dopiero wtedy, gdy to organ procesowy, a nie strona biorąca udział w  postępowaniu, nabierze wątpliwości i nie może ich usunąć w drodze podejmowanych czynności dowodowych. Argumenty skarżącego nie prowadzą też do wniosku, że w realiach tej sprawy Sąd Apelacyjny powinien powziąć takie wątpliwości.
Nie można też było podzielić generalnego zastrzeżenia autora kasacji sformułowanego pod adresem pisemnych motywów Sądu Apelacyjnego.
Nie wykazano bowiem, aby udzielenie przez Sąd Apelacyjny odpowiedzi na zarzuty skargi odwoławczej w sposób skoncentrowany – stanowiło rażące naruszenie prawa procesowego i to mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia zaskarżonego skargą kasacyjną.
Przedstawione okoliczności doprowadziły do wniosku, że skarga kasacyjna wniesiona przez obrońcę skazanego J. P. nie wykazała takich wad w argumentacji przedstawionej przez sąd odwoławczy, które mogłyby mieć relewantne znaczenie w toku orzekania w niniejszej sprawie, co przemawiało za oddaleniem nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI