II KK 283/08

Sygn. akt  II KK 283/08 
 
P O S T A N O W I E N I E 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Dnia 6 marca 2009 r. 
 
Sąd Najwyższy w składzie : 
SSN Rafał Malarski (przewodniczący) 
SSN Józef Dołhy (sprawozdawca) 
SSN Jarosław Matras 
 
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Wincentego Grzeszczyka, 
 
w sprawie A. T., J. D.  
i I. K. 
oskarżonych z art. 308 k.k. w zw. z art. 300 § 1 i 3 k.k. i in. 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie 
w dniu 6 marca 2009 r., 
kasacji, wniesionej  przez prokuratora na niekorzyść oskarżonych 
od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 22 listopada 2007 r.,  
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego  
z dnia 16 kwietnia 2007 r.,  
oddala kasację, kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb 
Państwa. 
 

 
2
U Z A S A D N I E N I E 
 
Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2007 r. uniewinnił:  
1) oskarżonego A. T.:  
a) od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 296 § 1 k.k. i art. 308 k.k. w zw. z art. 
300 § 1 i 3 k.k., opisanego w pkt II aktu oskarżenia, b) od zarzutu popełnienia 
przestępstwa z art. 308 k.k. w zw. z art. 300 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i 
art. 12 k.k., opisanego w pkt IV aktu oskarżenia; 
2) oskarżonego J. D. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 308 k.k. w zw. z 
art. 300 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k., opisanego w pkt IX 
aktu oskarżenia; 
3) oskarżonego I. K. od zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 308 k.k. w zw. z 
art. 300 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k., opisanego w pkt X aktu 
oskarżenia. 
Od tego wyroku apelację na niekorzyść oskarżonych wniósł prokurator, 
podnosząc zarzuty obrazy prawa materialnego, w ramach których kwestionował 
stanowisko sądu co do braku podstaw do przyjęcia, by oskarżeni mogli być uznani 
za podmiot zarzucanych im przestępstw. 
Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 22 listopada 2007 r., utrzymał w mocy 
zaskarżony wyrok. 
Od tego wyroku kasację wniósł prokurator, zaskarżając wyrok „w części 
dotyczącej orzeczenia o winie oskarżonego A. T. w zakresie dokonania czynów 
zarzucanych w pkt II i IV aktu oskarżenia oraz J. D. i I. K. w całości na ich 
niekorzyść”. W kasacji zarzucono: 
– rażącą obrazę przepisów postępowania karnego, a to art. 7 k.p.k., art. 457 § 3 
k.p.k. i art. 433 § 2 k.p.k. mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, a 

 
3
polegającą na zaniechaniu przez Sąd Odwoławczy rozważenia i 
ustosunkowania się do zarzutu I apelacji oskarżyciela publicznego w 
kształcie wskazanym w skardze, co spowodowało nieprawidłową i niepełną 
kontrolę odwoławczą orzeczenia Sądu I instancji uniewinniającego 
oskarżonego A. T. od przestępstwa zarzucanego w pkt II aktu oskarżenia, 
– rażącą obrazę przepisów prawa materialnego art. 300 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 
308 k.k., polegającą na błędnej ich wykładni poprzez bezpodstawne 
zawężenie kręgu osób, które mogą być uznane za podmiot tego przestępstwa, 
a wynikającą z nieprawidłowej interpretacji pojęcia „zajmowanie się 
sprawami 
majątkowymi” 
jako 
znamienia 
określającego 
podmiot 
przestępstwa 
indywidualnego, 
a 
także 
zawężenie 
rozważań 
o 
odpowiedzialności karnej oskarżonych wyłącznie do ich udziału w 
zgromadzeniu wspólników z pominięciem faktu, iż jako osoby fizyczne, 
faktycznie podejmowali oni szereg decyzji pogarszających stan majątkowy 
spółki, bez umocowania prawnego, przez co stali się podmiotami 
odpowiedzialności karnej z art. 300 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 308 k.k., co w 
rezultacie doprowadziło do niesłusznej akceptacji stanowiska Sądu 
Okręgowego uniewinniającego oskarżonych A. T., J. D. i I. K. od 
popełnienia czynów opisanych odpowiednio w pkt IV, IX i X aktu 
oskarżenia. 
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, w zakresie, 
jakiego dotyczy kasacja, i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi 
Apelacyjnemu. 
Na rozprawie kasacyjnej prokurator Prokuratury Krajowej poparł kasację 
jedynie w zakresie zarzutu rażącej obrazy przepisów prawa materialnego. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 

 
4
Podniesiony w kasacji zarzut rażącej obrazy art. 300 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 
308 k.k. nie jest zasadny. 
Zawarta w art. 308 k.k. klauzula odpowiedzialności zastępczej odnosi się 
wyłącznie do osób, które „... zajmują się sprawami majątkowymi...”. Pojęcie 
„zajmowania się sprawami majątkowymi innej osoby” w świetle poglądów 
doktryny i utrwalonego orzecznictwa, wyjaśnił Sąd Najwyższy w uzasadnieniu 
postanowienia z dnia 27 kwietnia 2001 r., I KZP 7/01 – OSNKW 2001, z. 7–8, poz. 
55. 
W doktrynie prawa handlowego nie budzi wątpliwości, że w spółce z 
ograniczoną odpowiedzialnością „sprawami majątkowymi” zajmują się przede 
wszystkim zarząd oraz prokurenci, w określonych zaś przypadkach rada nadzorcza, 
komisja rewizyjna i likwidatorzy. 
Zakres kompetencji wspólników określa m.in. przepis art. 228 kodeksu 
spółek handlowych, zastrzegając iż uchwały wspólników wymaga... nabycia i 
zbycia nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości... 
Nie budzi żadnych wątpliwości, że podjęcie owych czynności leży w kompetencji 
zarządu spółki – zarząd je inicjuje, przeprowadza (tj. ustala warunki przyszłej 
czynności prawnej) i wydaje określoną uchwałę (składa oświadczenie woli w 
imieniu spółki), która dla swej skuteczności wymaga uchwały zgromadzenia 
wspólników. Dla określenia charakteru kompetencji zgromadzenia wspólników 
istotne znaczenie ma przepis art. 17 k.s.h., stanowiący o nieważności czynności 
dokonanych bez zgody zgromadzenia z zastrzeżeniem jednak, że zgoda może być 
następcza (udzielona w terminie dwóch miesięcy od dnia złożenia oświadczenia 
przez spółkę). Intencją ustawodawcy było zatem pozostawienie decyzji organowi 
zarządzającemu (w myśl art. 17 § 2 k.s.h. oświadczenie składa spółka, tj. w 
większości członkowie zarządu, zazwyczaj w reprezentacji łącznej). W świetle tych 

 
5
regulacji 
stosowna 
uchwała 
wspólników 
ma 
charakter 
akceptacyjny, 
potwierdzający, a tego rodzaju czynności mieszczą się w ramach funkcji 
nadzorczych. Istotne znaczenie ma również, że w ramach określonych w art. 228 
k.s.h. mówi się o „rozpatrywaniu i zatwierdzaniu sprawozdania zarządu ... oraz 
udzielaniu absolutorium członkom organów spółki z wykonywanych przez nich 
obowiązków” (pkt 1). Brzmienie tego punktu jednoznacznie wskazuje, że uchwała 
zgromadzenia wspólników ma charakter nadzorczy, jej celem jest bowiem 
rozliczenie organu spółki i jego członków ze sprawowanej działalności. Przyjąć 
zatem należy, że w ramach regulacji w art. 228 k.s.h. ustawodawca nie różnicował 
uchwał na nadzorcze i współdecydujące, przeciwnie wszystkim im nadał zbliżone 
znaczenie, tj. nadzoru nad działaniami zarządu. 
Na gruncie prawa handlowego odpowiedzialność odszkodowawcza, 
niezależnie od podjętych decyzji w łonie spółki, skierowana może być tylko do 
członków zarządu, rady nadzorczej, komisji rewizyjnej oraz likwidatorów za 
szkody wyrządzone spółce (art. 293 k.s.h.) oraz do spółki jako takiej, jeżeli szkoda 
została wyrządzona jej działaniem osobom trzecim (art. 416 k.c.). 
Jeżeli zatem ustawodawca nie przewidział w ramach odpowiedzialności 
cywilnoprawnej możliwości pociągnięcia wspólników (członków zgromadzenia) 
do odpowiedzialności za podjęte działania, to tym bardziej nie uprawniony wydaje 
się wniosek o dalej idącej odpowiedzialności karnej, kłóciłoby się to bowiem z 
zasadą subsydiarności prawa karnego gospodarczego. 
W świetle powyższego, stanowisko sądów orzekających, w realiach 
niniejszej sprawy, co do niemożności uznania oskarżonych za osoby zajmujące się 
sprawami majątkowymi spółki, a tym samym wykluczenie ich z kręgu podmiotów 
przestępstwa z art. 308 k.k. w zw. z art. 300 § 1 i 3 k.k., jest w pełni zasadne. 
Z tych motywów należało kasację oddalić.  

 
6