II KK 275/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWniosek obrońcy skazanego M.R. o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Anny Dziergawki od rozpoznania sprawy kasacyjnej został złożony z powodu okoliczności mogących budzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności. Jako podstawę wskazano fakt powołania sędziego na stanowisko w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek, uznał go za zasadny. Odwołano się do uchwał połączonych Izb SN z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20) i 2 czerwca 2022 r. (I KZP 2/22) oraz orzecznictwa ETPCz i SN, które akcentują, że sędzia ulega wyłączeniu nie tylko gdy istnieją wątpliwości co do jego bezstronności, ale także gdy orzekanie mogłoby naruszyć standardy rzetelnego procesu sądowego (art. 6 ust. 1 EKPC). Podkreślono, że problematyka wadliwości powołania sędziów jest ściśle powiązana z prawem do rzetelnego procesu, co uzasadnia wyłączenie. Dodatkowo wskazano, że w kasacji podniesiono zarzut dotyczący takiej samej wadliwości powołania sędziów sądu odwoławczego, co mogłoby prowadzić do naruszenia zasady "nemo iudex idoneus in propria causa". Wskazano również na potencjalną odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC w przypadku udziału w rozpoznawaniu spraw sędziów powołanych w kwestionowanym trybie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach kasacyjnych ze względu na wątpliwości co do bezstronności wynikające z procedury powołania oraz naruszenie standardów rzetelnego procesu.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą nominacyjną sędziów w Polsce.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją okoliczności uzasadniające wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania sprawy kasacyjnej ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności, wynikające z procedury powołania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wniosek o wyłączenie sędziego został uwzględniony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że wadliwość procedury powołania sędziego, związana z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na mocy ustawy z 2017 r., może prowadzić do uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności i naruszać standardy rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC), co uzasadnia wyłączenie sędziego.
Czy udział sędziów powołanych w trybie ustawy z 2017 r. może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC?
Odpowiedź sądu
Tak, wskazano na taką możliwość.
Uzasadnienie
Na marginesie wskazano, że udział sędziów powołanych w kwestionowanym trybie może rodzić odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC, powołując się na skargi przeciwko Polsce.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. R. | osoba_fizyczna | skazany |
| Anna Dziergawka | osoba_fizyczna | sędzia |
Przepisy (4)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności mogące wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego.
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności wskazujące na istnienie wątpliwości co do bezstronności sędziego.
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Konsekwencje stwierdzenia wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Pomocnicze
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., której przepisy dotyczące kształtowania składu KRS były przedmiotem analizy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Okoliczności związane z procedurą powołania sędziego SN mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności. • Udział sędziego w rozpoznaniu sprawy mógłby naruszyć standardy rzetelnego procesu sądowego (art. 6 EKPC). • W kasacji podniesiono zarzut wadliwości powołania sędziów sądu odwoławczego, analogiczny do zarzutu dotyczącego sędziego SN.
Godne uwagi sformułowania
okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności • naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą • prawo do rzetelnego procesu sądowego • nemo iudex idoneus in propria causa
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący
Anna Dziergawka
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach kasacyjnych ze względu na wątpliwości co do bezstronności wynikające z procedury powołania oraz naruszenie standardów rzetelnego procesu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z procedurą nominacyjną sędziów w Polsce.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii praworządności, niezależności sądownictwa i prawa do rzetelnego procesu, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie publiczne i prawnicze.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziego. Czy procedura powołania podważa praworządność?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.