II KK 275/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił środek karny obowiązku naprawienia szkody orzeczony wobec obwinionej za wykroczenie z art. 121 § 1 k.w. z powodu braku podstawy prawnej.
Sąd Rejonowy w W. uznał A. B. za winną wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. i nałożył karę grzywny oraz środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, polegające na orzeczeniu środka karnego bez podstawy prawnej. Sąd Najwyższy przychylił się do kasacji, uchylając zaskarżony wyrok w części dotyczącej środka karnego, wskazując na brak przepisu szczególnego dopuszczającego takie orzeczenie dla tego typu wykroczenia.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W., który uznał obwinioną A. B. za winną popełnienia wykroczenia z art. 121 § 1 Kodeksu wykroczeń. Sąd Rejonowy wymierzył obwinionej karę grzywny w wysokości 550 zł oraz nałożył środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz ZTM kwoty 599,52 zł, stanowiącej równowartość wyłudzonego mienia. Kasacja została wniesiona z zarzutem rażącego naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 28 § 2 k.w., poprzez orzeczenie środka karnego mimo braku przepisu szczególnego, który by na to zezwalał w przypadku czynu z art. 121 § 1 k.w. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną. Wskazał, że zgodnie z art. 28 § 2 k.w., środki karne można orzec tylko wtedy, gdy przewiduje to przepis szczególny. W odniesieniu do wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. taki przepis nie istnieje, podczas gdy możliwość orzeczenia obowiązku zapłaty równowartości wyłudzonego mienia istnieje jedynie dla wykroczenia z art. 121 § 2 k.w. Wobec tego Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Rejonowy orzekł środek karny bez podstawy prawnej, rażąco naruszając art. 28 § 2 k.w., i uchylił zaskarżony wyrok w tej części.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody można orzec za wykroczenie z art. 121 § 1 k.w. tylko wtedy, gdy przewiduje to przepis szczególny. W tym przypadku taki przepis nie istnieje.
Uzasadnienie
Art. 28 § 2 k.w. wymaga istnienia przepisu szczególnego do orzeczenia środka karnego. Dla wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. taki przepis nie istnieje, w przeciwieństwie do wykroczenia z art. 121 § 2 k.w.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w części dotyczącej środka karnego
Strona wygrywająca
obwiniona A. B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. B. | osoba_fizyczna | obwiniona |
Przepisy (5)
Główne
k.w. art. 121 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wykroczenia polegającego na wyłudzeniu mienia.
k.w. art. 28 § § 2
Kodeks wykroczeń
Stanowi, że środki karne można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym.
Pomocnicze
k.w. art. 121 § § 2
Kodeks wykroczeń
Przewiduje możliwość orzeczenia obowiązku zapłaty równowartości wyłudzonego mienia.
k.p.k. art. 521
Kodeks postępowania karnego
Reguluje tryb wnoszenia kasacji.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przepisu szczególnego dopuszczającego orzeczenie środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody za wykroczenie z art. 121 § 1 k.w.
Godne uwagi sformułowania
środki karne przewidziane w Kodeksie wykroczeń można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym, a orzeka się je, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W odniesieniu do tego wykroczenia żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości orzeczenia środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody.
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
Jacek Sobczak
członek
Włodzimierz Wróbel
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 28 § 2 k.w. w kontekście orzekania środków karnych za wykroczenia, zwłaszcza w przypadkach wyłudzenia mienia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. i braku podstawy prawnej do środka karnego w tym konkretnym przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej i materialnoprawnej związanej z orzekaniem środków karnych, co jest istotne dla praktyków prawa wykroczeniowego.
“Czy można nałożyć karę za coś, co nie jest wprost przewidziane w przepisach? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KK 275/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący) SSN Jacek Sobczak SSN Włodzimierz Wróbel (sprawozdawca) Protokolant Ewa Oziębła w sprawie A. B. obwinionej o popełnienie wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 16 października 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionej od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W. z dnia 24 stycznia 2014 r., 1) uchyla pkt II zaskarżonego wyroku, 2) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Wyrokiem nakazowym z dnia 24 stycznia 2013 r., Sąd Rejonowy w W. uznał obwinioną A. B. za winną popełnienia wykroczenia art. 121 § 1 k.w. i wymierzył jej karę grzywny w wysokości 550 zł, a na podstawie art. 28 § 2 k.w. w zw. z art. 121 § 3 k.w. nałożył na obwinioną środek karny w postaci obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz ZTM równowartości wyłudzonego mienia, to jest kwoty 599,52 zł . Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 20 lutego 2013 r. Od powyższego orzeczenia kasację w trybie art. 521 k.p.k. wniósł Prokurator Generalny, zarzucając mu rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 28 § 2 k.w., polegające na orzeczeniu środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody, pomimo braku przepisu szczególnego, który dopuszczałby możliwość orzeczenia tego środka karnego za czyn stypizowany w przepisie art. 121 § 1 k.w. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna w stopniu umożliwiającym jej rozpoznanie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Art. 28 § 2 k.w. stanowi wyraźnie, że środki karne przewidziane w Kodeksie wykroczeń można orzec, jeżeli są one przewidziane w przepisie szczególnym, a orzeka się je, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. A. B. została uznana za winną popełnienia wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. W odniesieniu do tego wykroczenia żaden przepis szczególny nie przewiduje możliwości orzeczenia środka karnego w postaci obowiązku naprawienia szkody. Jedynie w przypadku realizacji znamion wykroczenia z art. 121 § 2 k.w. istnieje możliwość orzeczenia obowiązku zapłaty równowartości wyłudzonego mienia. Wobec tego należy stwierdzić, że Sąd Rejonowy orzekł wobec A. B. środek karny, pomimo braku ku temu podstawy prawnej, czym rażąco naruszył przepis art. 28 § 2 k.w. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI