II KK 270/17

Sąd Najwyższy2017-12-13
SNKarneprzestępstwa przeciwko czci i nietykalności cielesnejŚrednianajwyższy
warunkowe umorzenieniekaralnośćkasacjaprawo karnerozpowszechnianie wizerunkunaruszenie prywatnościSąd Najwyższykara ograniczenia wolności

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu rejonowego warunkowo umarzający postępowanie karne z powodu rażącego naruszenia prawa, gdyż oskarżony nie spełniał przesłanki niekaralności za umyślne przestępstwo.

Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec T.P. za rozpowszechnianie wizerunku nagiej osoby bez zgody. Kasacja Prokuratora Generalnego wykazała, że sąd rejonowy rażąco naruszył prawo, nie uwzględniając uprzedniej prawomocnej kary za umyślne przestępstwo, co stanowiło bezwzględną przesłankę do odmowy warunkowego umorzenia. Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść T.P., skazanego za rozpowszechnianie wizerunku nagiej osoby bez jej zgody (art. 191 a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne na rok próby, orzekając świadczenie pieniężne. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie prawa procesowego (art. 410 k.p.k.) i materialnego (art. 66 § 1 k.k.), wskazując, że sąd rejonowy błędnie ustalił brak uprzedniej karalności oskarżonego za przestępstwo umyślne. Sąd Najwyższy przyznał rację kasacji, podkreślając, że niekaralność za umyślne przestępstwo jest bezwzględną przesłanką warunkowego umorzenia. W aktach sprawy znajdowały się dowody wskazujące na prawomocne skazanie T.P. za przestępstwo z art. 212 § 2 k.k. w 2015 roku. Uchybienie sądu rejonowego miało charakter rażący i istotny wpływ na treść orzeczenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, warunkowe umorzenie postępowania karnego nie może nastąpić, gdy sprawca był uprzednio karany za przestępstwo umyślne, gdyż jest to bezwzględna przesłanka negatywna.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że art. 66 § 1 k.k. jednoznacznie stanowi, iż jednym z warunków warunkowego umorzenia jest postawa sprawcy nie karanego za przestępstwo umyślne. Uprzednia karalność za umyślne przestępstwo wyklucza możliwość zastosowania tej instytucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
T. P.osoba_fizycznaoskarżony
K. J.osoba_fizycznapokrzywdzony
M. N.osoba_fizycznapokrzywdzony
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 191 a § § 1

Kodeks karny

Dotyczy rozpowszechniania wizerunku nagiej osoby bez jej zgody.

k.k. art. 66 § § 1

Kodeks karny

Określa przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, w tym wymóg niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Nakazuje sądowi oparcie wyroku na wszystkich ujawnionych dowodach.

Pomocnicze

k.k. art. 67 § § 1

Kodeks karny

Dotyczy orzekania świadczenia pieniężnego przy warunkowym umorzeniu.

k.p.k. art. 523 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniesienia kasacji z powodu rażącego naruszenia prawa.

k.p.k. art. 526 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakresu rozpoznania kasacji.

k.p.k. art. 537 § § 1 i 2

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy rozstrzygnięć Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.

k.k. art. 212 § § 2

Kodeks karny

Przepis, za który oskarżony był uprzednio skazany (zniesławienie).

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy nie uwzględnił uprzedniej karalności oskarżonego za przestępstwo umyślne, co jest bezwzględną przesłanką negatywną warunkowego umorzenia postępowania. Naruszenie art. 410 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie wszystkich ujawnionych dowodów, w tym danych o karalności.

Godne uwagi sformułowania

przesłanka ta ma charakter bezwzględny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Kala

członek

Rafał Malarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek warunkowego umorzenia postępowania karnego, w szczególności wymogu niekaralności za przestępstwo umyślne oraz obowiązku uwzględniania przez sąd wszystkich dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i zastosowania przepisów k.k. i k.p.k. w kontekście warunkowego umorzenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest dokładne sprawdzenie przeszłości karnej oskarżonego przy podejmowaniu decyzji o warunkowym umorzeniu, co ma praktyczne znaczenie dla prawników procesowych.

Umorzenie warunkowe nie dla każdego: Sąd Najwyższy przypomina o kluczowej przesłance niekaralności.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 270/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Dariusz Kala
‎
SSN Rafał Malarski
Protokolant Marta Brylińska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Andrzeja Pogorzelskiego,
‎
w sprawie
T. P.
‎
skazanego z art. 191 a § 1 k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎
w dniu 13 grudnia 2017 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego
na niekorzyść  od wyroku Sądu Rejonowego […]
‎
z dnia 30 listopada 2016 r.,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu   w […].
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy  wyrokiem z dnia 30 listopada 2016 r.,   uznał T. P. za winnego tego, że w dniu 20 stycznia 2016 r. w […] za pośrednictwem sieci internetowej rozpowszechniał na stronach internetowych [...] wizerunek nagiej osoby K.J. i M.N. bez ich zgody, czym działał na szkodę K.J. i M.N., tj. o czyn z art. 191 a § 1 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 k.k. i art. 67 § 1 k.k. postępowanie karne warunkowo umorzył na okres roku próby, orzekając jednocześnie o świadczeniu pieniężnym na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 500 złotych.
Wyrok Sądu został zaskarżony apelacją na korzyść oskarżonego przez jego obrońcę, ale w związku z jej skutecznym cofnięciem, pozostawiono ją bez rozpoznania. Rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego uprawomocniło się w dniu 19 kwietnia 2017 r.
We wniesionej na niekorzyść oskarżonego T. P. kasacji, Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny, na podstawie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k. i art. 537 § 1 i 2 k.p.k., zarzucił wyrokowi Sądu Rejonowego rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa karnego procesowego i materialnego, a mianowicie - art. 410 k.p.k. polegające na
przyjęciu przez ten Sąd, wbrew ujawnionym na rozprawie dowodom, że oskarżony T.P. nie był uprzednio karany za przestępstwo umyślne, co skutkowało rażącym naruszeniem art. 66 § 1 k.k. poprzez wydanie wobec wyżej wymienionego wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne o czyn z art. 191 a § 1 k.k., pomimo braku spełnienia określonej w przepisie art. 66 § 1 k.k. przesłanki uprzedniej niekaralności sprawcy za przestępstwo umyślne, albowiem w dacie orzekania oskarżony był już prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa umyślnego z art. 212 § 2 k.k. W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego jest zasadna, ponieważ wyrok Sądu Rejonowego zapadł z rażącym naruszeniem prawa karnego materialnego, tj. art. 66 § 1 k.k. i procesowego – art. 410 k.p.k. Zgodnie z treścią powołanego przepisu Sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy
nie karanego za przestępstwo umyślne
(podkreślenie SN), jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Jedną z przesłanek warunkowego umorzenia postępowania jest więc ustalenie, że sprawca nie był uprzednio karany za przestępstwo umyślne i warunek ten ma charakter bezwzględny (m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 1 czerwca 2016 r., V KK 61/16, LEX nr 2048976; z dnia 11 maja 2017 r., III KK 344/16, LEX nr 2294382; z dnia 4 października 2016 r., V KK 211/16, LEX nr 2123265).
Lektura akt rozpoznawanej sprawy nie pozostawia wątpliwości, że oskarżony T.P. tego wymogu nie spełnił. Wyrokiem Sądu Rejonowego w […] z dnia 26 czerwca 2014 r.,   który uprawomocnił się z dniem 4 sierpnia 2015 r., T.P. za występek umyślny z art. 212 § 2 k.k. został skazany na karę 5 miesięcy ograniczenia wolności. Postanowieniem Sądu Rejonowego  z dnia 4 sierpnia 2015 r. karę ograniczenia wolności zamieniono na zastępczą karę pozbawienia wolności w wysokości 2 miesięcy i 15 dni. Okoliczność uprzedniej karalności oskarżonego T.P. uszła uwadze Sądu Rejonowego, choć była ona odnotowana w aktach sprawy – Sąd zaliczył do materiału dowodowego dane o karalności z k. 79 i 80 (k.106verte), także sam oskarżony podając dane, co do swojej osoby, wskazał na uprzednią karalność (k.90), co uzasadniło podniesienie w kasacji zarzutu obrazy art. 410 k.p.k.
Zaistniałe po stronie Sądu Rejonowego […] uchybienie miało niewątpliwie charakter rażący i wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, doprowadziło bowiem do warunkowego umorzenia postępowania przeciwko T.P., pomimo braku ku temu przesłanek.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu   do ponownego rozpoznania. Rozpoznając sprawę ponownie Sąd będzie zobowiązany do respektowania obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
kc

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI