V KK 349/20

Sąd Najwyższy2020-09-23
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższyrozwój orzecznictwaprawo karnegranice zaskarżeniaustalenia faktyczneobraza prawa materialnego

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, uznając, że zarzuty obrazy prawa materialnego były polemiką z ustaleniami faktycznymi.

Obrońca skazanego C.K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego, zarzucając m.in. błędną kwalifikację prawną czynu jako usiłowanie rozboju (art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k.). Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że zarzuty te były oczywiście bezzasadne i stanowiły polemikę z ustaleniami faktycznymi, a sąd odwoławczy nie dopuścił się obrazy prawa materialnego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego C.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Ś., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. skazujący oskarżonego za usiłowanie rozboju z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. Obrońca zarzucał rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisów, sugerując kwalifikację z art. 13 § 2 k.k. (usiłowanie nieudolne) zamiast art. 13 § 1 k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną. Podkreślono, że kasacja służy od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a zarzuty powinny wskazywać na rażącą obrazę prawa. W tym przypadku sąd odwoławczy, utrzymując wyrok w mocy, nie stosował prawa materialnego, a zatem nie mógł go naruszyć. Ponadto, zarzut dotyczący usiłowania nieudolnego nie został podniesiony w apelacji, co wykraczało poza granice rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy. Sąd Najwyższy zaznaczył również, że obraza prawa materialnego nie może być wynikiem błędnych ustaleń faktycznych, a zarzut skarżącego był jedynie polemiką z ustaleniami poczynionymi przez sądy niższych instancji, które nie budziły wątpliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd odwoławczy nie stosował prawa materialnego, a jedynie rozpoznawał sprawę w granicach apelacji i podniesionych w niej zarzutów.

Uzasadnienie

Kasacja służy od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a zarzuty powinny dotyczyć rażącej obrazy prawa. Sąd odwoławczy, utrzymując wyrok w mocy, nie stosuje prawa materialnego, a zatem nie może go naruszyć. Obraza prawa materialnego musi wynikać z wadliwego zastosowania lub niezastosowania przepisu w orzeczeniu opartym na trafnych ustaleniach faktycznych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie_kasacji

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
C. K.osoba_fizycznaskazany
A. F.osoba_fizycznapokrzywdzona
J. F.osoba_fizycznapokrzywdzona
D. H. – Kancelaria Adwokacka w W.inneobrońca

Przepisy (12)

Główne

k.k. art. 13 § 1

Kodeks karny

Dotyczy usiłowania popełnienia przestępstwa. W niniejszej sprawie sąd uznał, że zachowanie skazanego spełniało znamiona usiłowania rozboju.

k.k. art. 280 § 1

Kodeks karny

Dotyczy rozboju. Sąd uznał, że skazany usiłował zabrać pieniądze przy użyciu przemocy.

k.k. art. 64 § 2

Kodeks karny

Dotyczy recydywy szczególnej (wielokrotny powrót do przestępstwa). Skazany był uprzednio karany, a popełnione przestępstwo było podobne.

k.k. art. 14 § 1

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru kary za usiłowanie. Sąd wymierzył karę za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Reguluje rozpoznawanie kasacji na posiedzeniu w trybie niejawny, gdy jest ona oczywiście bezzasadna.

k.p.k. art. 427 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa wymogi formalne środka odwoławczego, w tym kasacji.

k.p.k. art. 438

Kodeks postępowania karnego

Wymienia bezwzględne przyczyny odwoławcze, które mogą stanowić podstawę kasacji.

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

Określa granice rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.

k.p.k. art. 447

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakresu rozpoznania apelacji.

k.k. art. 191 § 1

Kodeks karny

Dotyczy wymuszenia. Był rozważany przez sąd pierwszej instancji jako alternatywna kwalifikacja prawna.

k.k. art. 13 § 2

Kodeks karny

Dotyczy usiłowania nieudolnego. Był sugerowany przez obrońcę w kasacji jako prawidłowa kwalifikacja.

k.k. art. 279 § 1

Kodeks karny

Dotyczy kradzieży z włamaniem. Był podstawą wcześniejszego skazania skazanego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. Sąd odwoławczy nie naruszył prawa materialnego, utrzymując wyrok w mocy. Zarzut obrazy prawa materialnego był polemiką z ustaleniami faktycznymi. Zarzut dotyczący usiłowania nieudolnego nie mieścił się w granicach rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy.

Odrzucone argumenty

Obrońca zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. zamiast art. 13 § 2 k.k. Obrońca zarzucił błędne zastosowanie art. 14 § 1 k.k. zamiast art. 14 § 2 k.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja służy od kończącego postępowanie prawomocnego wyroku sądu odwoławczego zarzuty kasacyjne winny wskazywać na rażącą obrazę prawa nie można mówić o naruszeniu przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych stawiany w kasacji przez jej autora zarzut obrazy prawa materialnego nie znajduje umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym analiza zarzutu wskazująca na rzekomą obrazę przepisu art. 13 § 2 k.k. jest niczym innym jak polemiką z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Granice rozpoznania sprawy przez sąd odwoławczy w postępowaniu kasacyjnym, dopuszczalność zarzutów w kasacji, rozróżnienie między obrazą prawa materialnego a polemiką z ustaleniami faktycznymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej w postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu kasacyjnym, takich jak granice rozpoznania sprawy i dopuszczalność zarzutów. Jest to istotne dla prawników procesowych, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kasacja oddalona: Sąd Najwyższy przypomina o granicach rozpoznania sprawy i polemice z faktami.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt V KK 349/20
POSTANOWIENIE
Dnia 23 września 2020 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 września 2020 r.,
sprawy
C. K.
skazanego z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Ś.
z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt IV Ka (...),
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W.
z dnia 1 marca 2019 r., sygn. akt III K (...),
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zwolnić skazanego C. K. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego,
3. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adwokata D. H. – Kancelaria Adwokacka w W. kwotę 442,80 zł (czterystu czterdziestu dwóch złotych osiemdziesięciu groszy), w tym 23% VAT, tytułem wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji.
UZASADNIENIE
C. K. został oskarżony o to, że w dniu 12 stycznia 2019 r. w C. woj. (…), po uprzednim zastosowaniu wobec A. F. przemocy w postaci pchnięcia drzwiami, chwycenia za rękę, pchnięcia na łóżko i podłogę oraz wobec J. F. w postaci szarpania i uderzania pięścią w twarz, usiłował zabrać w celu przywłaszczenie pieniądze pokrzywdzonych w kwocie 100 zł, lecz zamierzonego celu nie osiągnął z uwagi na postawę pokrzywdzonej A. F., która zaalarmowała sąsiadów wzywając pomocy, przy czym czynu tego dopuścił się w warunkach wielokrotnego powrotu do przestępstwa, będąc uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. II K […] za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, która została objęta karą łączną w wymiarze 2 lat pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w W. z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt II K[…]/16, którą w części odbył w dniu 9 marca 2015 r., w okresie od 26 lipca 2016 r. do października 2016 r. i od 9 marca 2017 r. do 19 lutego 2018 r., tj. o czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64  § 2 k.k.
Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 1 marca 2019 r., sygn. III K (...), uznał C. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu z tym, że w opisie działania oskarżonego w warunkach powrotu do przestępstwa przyjął, że zarzucanego mu czynu oskarżony dopuścił się będąc uprzednio skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w W. z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. II K […] za występek z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., tj. występku z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. i za czyn ten na podstawie art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. wymierzył mu karę 4 lat pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania.
Zaskarżając apelacją orzeczenie Sądu Rejonowego w całości, obrońca oskarżonego, powołując się na przepis art. 427 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 438 pkt 1 i 3 k.p.k., zarzucił:
1. obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. przez błędne zakwalifikowanie czynu z art. 280 § 1 k.k., gdy z przeprowadzonych dowodów nie wynika, aby oskarżony dokonał rozboju,
2. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że oskarżony usiłował zabrać w celu przywłaszczenia kwotę 100 złotych.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Po rozpoznaniu wywiedzionej apelacji, Sąd Okręgowy w Ś. wyrokiem z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt IV Ka (...), utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
Wyrok ten został zaskarżony w całości kasacją obrońcy skazanego, w której zarzucono „rażące naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy poprzez jego błędne zastosowanie, tj. błędne zastosowanie do kwalifikacji prawnej czynu art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. zamiast prawidłowego zastosowania  art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. oraz błędne zastosowanie przy wymiarze kary art. 14 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., zamiast prawidłowego zastosowania art. 14 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.
W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Ś. do ponownego rozpoznania.
W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja wniesiona przez obrońcę skazanego jest oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie należy przypomnieć, że kasacja służy od kończącego postępowanie prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, co oznacza, że – co do zasady – zarzuty kasacyjne winne wskazywać na rażącą obrazę prawa, do której miało dojść w toku postępowania odwoławczego. Nadzwyczajny środek zaskarżenia wniesiony przez obrońcę skazanego nie spełnia tego wymagania. Po pierwsze, Sąd odwoławczy utrzymując w mocy wyrok Sądu Rejonowego nie stosował prawa materialnego, zatem nie mógł dopuścić się jego obrazy. Po drugie, zarzut jest oczywiście bezzasadny także wówczas, gdyby uznać, że  intencją skarżącego była próba wykazania, że Sąd odwoławczy naruszył prawo procesowe w zakresie należytego rozpoznania podniesionego w apelacji zarzutu obrazy prawa materialnego. Zgodnie z art. 433 § 1 k.p.k. sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia, a jeżeli w środku odwoławczym zostały wskazane zarzuty stawiane rozstrzygnięciu – również w granicach podniesionych zarzutów, uwzględniając treść art. 447 § 1 – 3 k.p.k., a w zakresie szerszym w wypadkach wskazanych w art. 435, 439 § 1, 440 i 455 k.p.k. Zważywszy, że z kasacji nie wynika, by zdaniem skarżącego w sprawie zaistniała potrzeba rozpoznania sprawy w zakresie szerszym od granic środka odwoławczego,  stwierdzić trzeba, iż Sąd Okręgowy był zobowiązany do rozpoznania sprawy w granicach zaskarżenia oraz w granicach podniesionych zarzutów. Wprawdzie w apelacji podniesiono zarzut obrazy art. 13 § 1 k.k. w zw.  art. 280 § 1 k.k., lecz uczyniono to w zupełnie innym kontekście niż w kasacji. W zwyczajnym środku zaskarżenia obrońca skazanego zmierzał do wykazania, że w ustalonym stanie faktycznym zachowanie skazanego należało zakwalifikować z art. 191 § 1 k.k. – kwestia ta stała się przedmiotem obszernych rozważań Sądu Okręgowego. Tymczasem w kasacji skarżący zarzuca, że Sąd odwoławczy błędnie utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy w sytuacji, gdy zachowanie skazanego powinno zostać ocenione jako usiłowanie nieudolne (art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k.). Rzecz jednak w tym, że zarzut taki nie został podniesiony w apelacji, zatem – zgodnie z art. 433 § 1 k.p.k. – kwestia ta nie mieściła się w granicach rozpoznania środka odwoławczego. Po trzecie wreszcie, pamiętać należy, że obraza prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu lub niezastosowaniu, w orzeczeniu, które oparte jest na trafnych i niekwestionowanych ustaleniach faktycznych. Nie można mówić więc o naruszeniu przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę. Stawiany w kasacji przez jej autora zarzut obrazy prawa materialnego nie znajduje umocowania w zgromadzonym materiale dowodowym. Analiza zarzutu wskazująca na rzekomą obrazę przepisu art. 13 § 2 k.k. jest niczym innym jak polemiką z ustaleniami faktycznymi poczynionymi w sprawie. Nie budzi żadnych wątpliwości, iż procedujące w sprawie Sądy nie dopuściły się tego rodzaju błędu. Skazany żądał od pokrzywdzonych wydania pieniędzy, a celu tego nie osiągnął z powodu postawy pokrzywdzonej A. F. Nie ustalono natomiast, że pokrzywdzeni nie dysponowali pieniędzmi w żądanej przez skazanego kwocie.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI