II KK 267/21

Sąd Najwyższy2021-06-29
SNKarneprzestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacjiWysokanajwyższy
art. 180a k.k.art. 94 k.w.kasacjaSąd Najwyższyzakaz prowadzenia pojazdówcofnięcie uprawnieńkontrola drogowatermin wykonania kary

Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stwierdzając, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wobec skazanego już wygasł.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku sądu okręgowego, który zmienił wyrok sądu rejonowego i skazał S. R. za przestępstwo z art. 180a k.k. (kierowanie pojazdem pomimo cofnięcia uprawnień). Sąd Najwyższy stwierdził, że zakaz prowadzenia pojazdów, na podstawie którego wydano decyzję o cofnięciu uprawnień, wygasł przed datą popełnienia zarzucanego czynu. W związku z tym uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanego S. R., który został oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 180a k.k. Sąd Rejonowy pierwotnie skazał go za wykroczenie z art. 94 § 1 k.w., jednak Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, uzupełniając opis czynu i skazując S. R. za przestępstwo z art. 180a k.k. na karę grzywny. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów proceduralnych, wskazując na nienależytą kontrolę odwoławczą i bezpodstawne przyjęcie popełnienia przestępstwa. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że w chwili kontroli drogowej zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wobec skazanego już się zakończył, ponieważ został w całości wykonany. Sąd wskazał na procedurę wykonawczą zakazu i decyzję starosty o cofnięciu uprawnień, podkreślając, że termin obowiązywania zakazu upłynął przed datą zarzucanego czynu. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kierowanie pojazdem w tej dacie nie stanowiło przestępstwa z art. 180a k.k., ponieważ zakaz prowadzenia pojazdów już wygasł.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy ustalił, że zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, na podstawie którego wydano decyzję o cofnięciu uprawnień, zakończył swój bieg w dniu 17 września 2019 r. W związku z tym, w dniu 25 grudnia 2019 r. skazany nie podlegał już zakazowi, a tym samym nie mógł popełnić przestępstwa z art. 180a k.k. przez niezastosowanie się do decyzji starosty.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany (w zakresie kasacji)

Strony

NazwaTypRola
S. R.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (10)

Główne

k.k. art. 180a

Kodeks karny

Pomocnicze

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 537 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.k.w. art. 9

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 11 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 182 § § 1

Kodeks karny wykonawczy

k.k.w. art. 182 § § 2

Kodeks karny wykonawczy

k.k. art. 178a § § 1

Kodeks karny

k.w. art. 45

Kodeks wykroczeń

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wyrokiem z 20 grudnia 2016 r. został w całości wykonany w dniu 17 września 2019 r., co oznacza, że w dniu 25 grudnia 2019 r. nie obowiązywał. Decyzja starosty o cofnięciu uprawnień była konsekwencją wyroku, ale nie mogła ingerować w czas trwania orzeczonego zakazu. Rażące naruszenie przepisów prawa proceduralnego polegające na przeprowadzeniu nienależytej kontroli odwoławczej.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym nie obowiązywał już zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych został w całości wykonany niepodobna uznać, że w dniu 25 grudnia 2019 r. S. R. mógł dopuścić się przestępstwa z art. 180a k.k.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Jerzy Grubba

członek

Rafał Malarski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wykonania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, cofnięcia uprawnień i momentu popełnienia przestępstwa z art. 180a k.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której zakaz został wykonany przed datą zarzucanego czynu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest precyzyjne ustalenie dat i terminów w postępowaniu karnym, a błąd proceduralny może prowadzić do uniewinnienia. Jest to przykład na to, że nawet pozornie oczywiste przestępstwo może być kwestionowane na gruncie formalnym.

Czy można być skazanym za jazdę bez uprawnień, jeśli zakaz już wygasł? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 267/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 czerwca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Jerzy Grubba
‎
SSN Rafał Malarski (sprawozdawca)
Protokolant Klaudia Binienda
w sprawie S. R.
‎
skazanego z art. 180a k.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.),
‎
w dniu 29 czerwca 2021 r.,
‎
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
‎
z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt IX Ka […]
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w G.
‎
z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II K […],
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania.
UZASADNIENIE
S. R. został oskarżony o popełnienie przestępstwa z art. 180a k.k. Sąd Rejonowy w G., wyrokiem z 14 lipca 2020 r., w ramach zarzucanego mu czynu uznał go za winnego tego, że kierował pojazdem po drodze publicznej, nie mając do tego uprawnień, i skazał za popełnienie wykroczenia z art.  94 § 1 k.w. na karę grzywny. Po przeprowadzeniu kontroli apelacyjnej, zainicjowanej przez oskarżyciela publicznego, Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z 30 listopada 2020 r., zmienił zaskarżone orzeczenie przez uzupełnienie opisu czynu o stwierdzenie: ,,nie stosując się do decyzji nr
[…]
Starosty
[…]
o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi” i skazał S. R. za popełnienie przestępstwa z art. 180a k.k. na karę grzywny.
Kasację na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, wskazując na rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa proceduralnego polegające na przeprowadzeniu nienależytej kontroli odwoławczej i bezpodstawnym przyjęciu, że S. R. dopuścił się czynu zabronionego z art. 180a k.k., i zażądał uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym.
Zasadniczym powodem wydania przez Sąd Najwyższy wyroku kasatoryjnego  było ustalenie, że w chwili kontroli drogowej przeprowadzonej wobec S. R. w dniu 25 grudnia 2019 r. nie obowiązywał już zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w N. z 20 grudnia 2016 r. (S. R. skazano wówczas z art. 178a § 1 k.k.), albowiem został w całości wykonany w dniu 17 września 2019 r. W
powołanym orzeczeniu
oznaczono datę początkową - 17 września 2016 r. – rozpoczynającą wykonanie tegoż środka karnego (przytaczając to orzeczenie w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego w G. z 14 lipca 2020 r. omyłkowo wskazano dzień 17 września 2017 r.) i podano czas 3 lat jego obowiązywania. Wychodząc niejako naprzeciw wątpliwościom, które wypłynęły w trakcie procedowania w niniejszej sprawie, wskazać należało, że wyrok Sądu Rejonowego w
N. z 20 grudnia 2016 r. był jedyną podstawą do bezzwłocznego wszczęcia postępowania wykonawczego (art. 9 k.k.w.), a co za tym idzie, to na tym Sądzie spoczywał obowiązek zainicjowania wykonanie zakazu (art. 11 § 1 k.k.w. w zw. z art. 182 § 1 k.k.w.) i określenia czasu jego trwania. Zgodnie z procedurą wykonawczą skierowano orzeczenie do właściwego organu samorządu terytorialnego odpowiedzialnego za realizację przedmiotowego rozstrzygnięcia, czego skutkiem było wydanie przez Starostę
[…]
w dniu 13 lutego 2017 r. decyzji o cofnięciu skazanemu uprawnień do prowadzenia pojazdów od dnia oznaczonego w wyroku, tj. 17 września 2016 r., na czas 3 lat, a więc do 17 września 2019 r. Zawarcie w decyzji Starosty wzmianki o tym, że po upływie tego terminu skazany będzie mógł ubiegać się o przywrócenie uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi miało charakter ściśle techniczny, ale w żadnym wypadku nie można przyjąć, że organ ten dysponował jakimkolwiek uprawnieniem do ingerencji w czas trwania orzeczonego zakazu; na straży zapobiegania tego typu nieprawidłowościom stoi przepis art. 182 § 2 k.k.w. W związku z powyższym niepodobna uznać, że w dniu 25 grudnia 2019 r. S. R. mógł dopuścić się przestępstwa z art. 180a k.k. przez niezastosowanie się do decyzji Starosty
[…]
z 13 lutego 2017 r. wydanej wskutek zapadnięcia wyroku Sądu Rejonowego w N. z 20 grudnia 2016 r. Jednocześnie, wyłącznie dla porządku, dodać wypadało, że powyższe ustalenie nie blokuje ponownego rozważenia przypisania S. R. popełnienia czynu zabronionego z art. 94 § 1 k.w., przy zachowaniu w polu uwagi przepisów statuujących przedawnienie karalności wykroczeń (art. 45 k.w.).
Dlatego wydano orzeczenie kasatoryjne (art. 537 § 2 k.p.k.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI