II KK 264/11

Sąd Najwyższy2012-01-25
SNKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemuWysokanajwyższy
impreza masowazakaz wstępuśrodek karnykasacjaSąd Najwyższyustawa o bezpieczeństwie imprez masowychkara ograniczenia wolnościkastet

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary za wniesienie niebezpiecznego przedmiotu na imprezę masową, wskazując na obowiązek orzeczenia zakazu wstępu na imprezę masową.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego, który skazał Roberta W. za posiadanie kastetu na imprezie masowej. Sąd Rejonowy wymierzył karę ograniczenia wolności, ale nie orzekł obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu wstępu na imprezę masową, co było zgodne z wnioskiem prokuratora. Sąd Najwyższy uznał, że sąd niższej instancji naruszył prawo, nie orzekając zakazu, który był obligatoryjny na mocy art. 66 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych, niezależnie od przesłanek z art. 41b k.k.

Sprawa dotyczy kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść Roberta W., skazanego za posiadanie niebezpiecznego przedmiotu (kastetu) na imprezie masowej. Sąd Rejonowy w W. skazał oskarżonego na karę 4 miesięcy ograniczenia wolności, uwzględniając wniosek prokuratora o skazanie bez rozprawy. Kluczowym problemem stało się zaniechanie orzeczenia przez Sąd Rejonowy środka karnego w postaci zakazu wstępu na imprezę masową, który zgodnie z art. 66 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych miał charakter obligatoryjny w przypadku przestępstw z art. 59 i 60 tej ustawy. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 41b k.k. w zw. z art. 66 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych). Sąd Najwyższy przychylił się do argumentacji kasacji, wskazując, że przesłanka z art. 41b § 1 k.k. (obowiązek wykazania, że zachowanie sprawcy zagraża dobrom chronionym prawem) nie miała zastosowania do przestępstw z art. 59 i 60 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych, gdzie orzeczenie zakazu było obligatoryjne. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, wskazując na konieczność rozważenia orzeczenia zakazu wstępu na imprezę masową.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie zakazu wstępu na imprezę masową jest obligatoryjne w przypadku przestępstw z art. 59 i 60 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych, a przesłanka z art. 41b § 1 k.k. (dotycząca zagrożenia dóbr chronionych prawem) nie ma zastosowania do tych konkretnych przestępstw.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych zawiera szczególną regulację dotyczącą zakazu wstępu na imprezy masowe, która jest niezależna od ogólnych przepisów Kodeksu karnego. Przestępstwa z art. 59 i 60 tej ustawy z natury rzeczy wskazują na zagrożenie dla bezpieczeństwa imprez masowych, co czyni orzeczenie zakazu obligatoryjnym, bez potrzeby dodatkowego badania przesłanki z art. 41b § 1 k.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w zakresie zarzutów kasacji)

Strony

NazwaTypRola
Robert W.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (7)

Główne

u.b.i.m. art. 59 § ust. 1

Ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych

Przestępstwo polegające na wnoszeniu lub posiadaniu na imprezie masowej niebezpiecznego przedmiotu.

u.b.i.m. art. 66

Ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych

Obowiązek orzekania środka karnego w postaci zakazu wstępu na imprezę masową wobec sprawców przestępstw z art. 59 i 60 ustawy.

Pomocnicze

k.k. art. 41b § § 1

Kodeks karny

Przesłanka orzekania środka karnego w postaci zakazu wstępu na imprezę masową, polegająca na konieczności wykazania, że zachowanie sprawcy przy popełnieniu przestępstwa wskazywało, iż jego udział w imprezach masowych zagraża istotnym dobrom chronionym prawem, nie odnosiła się do przestępstw określonych w art. 59 i 60 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych.

u.b.i.m. art. 60

Ustawa o bezpieczeństwie imprez masowych

Przestępstwo związane z bezpieczeństwem imprez masowych.

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o skazanie bez przeprowadzania rozprawy.

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu w przypadku wniosku o skazanie bez rozprawy, gdy wniosek nie zawiera żądania obligatoryjnego orzeczenia środka karnego.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Zasada stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaniechanie orzeczenia obligatoryjnego środka karnego w postaci zakazu wstępu na imprezę masową, mimo że było to wymagane przez art. 66 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych. Niewłaściwe zastosowanie przesłanki z art. 41b § 1 k.k. do przestępstw z art. 59 i 60 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych.

Godne uwagi sformułowania

Przesłanka orzekania środka karnego w postaci zakazu wstępu na imprezę masową [...] nie odnosiła się do przestępstw z art. 59 i 60 u.b.i.m. Już samo wypełnienie znamion jednego z tych właśnie przestępstw daje wystarczającą podstawę do przyjęcia negatywnej prognozy o jakiej mowa w art. 41b § 1 k.k. Obligował on sąd do orzekania zakazu wstępu na imprezę masową wobec sprawców przestępstw o jakich mowa w art. 59 i 60 ustawy.

Skład orzekający

P. Kalinowski

przewodniczący-sprawozdawca

J. Sobczak

członek

A. Ryński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących obligatoryjności orzekania zakazu wstępu na imprezę masową w przypadku przestępstw z ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych oraz relacji między przepisami Kodeksu karnego a przepisami szczególnymi."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego do końca 2011 r. w zakresie art. 41b § 1 k.k., choć wnioski dotyczące art. 66 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych pozostają aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego środka karnego związanego z bezpieczeństwem imprez masowych i pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje relacje między przepisami ogólnymi a szczególnymi, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej.

Czy zakaz wstępu na imprezę masową jest zawsze obligatoryjny? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
WYROK  Z  DNIA  25  STYCZNIA  2012  R. 
II  KK  264/11 
 
Przesłanka orzekania środka karnego w postaci zakazu wstępu na 
imprezę masową, polegająca na konieczności wykazania, że zachowanie 
sprawcy przy popełnieniu przestępstwa wskazywało, iż jego udział w 
imprezach masowych zagraża istotnym dobrom chronionym prawem, 
wynikająca z art. 41b § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 
2012 r., nie odnosiła się do przestępstw określonych w art. 59 i 60 ustawy z 
dnia 9 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. Nr 62, poz. 
504 ze zm.) 
 
Przewodniczący: sędzia SN P. Kalinowski (sprawozdawca). 
Sędziowie: SN J. Sobczak, (SA del. do SN) A. Ryński. 
Prokurator Prokuratury Generalnej: M. Wilkosz-Śliwa. 
 
Sąd Najwyższy w sprawie Roberta W. skazanego z art. 59 ust. 1 ustawy 
z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz. U. Nr 62, 
poz. 504), po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 25 stycznia 
2012 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść 
skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 30 marca 2011 r., 
 
u c h y l i ł  w zaskarżonej części wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 30 
marca 2011r. i w tym zakresie p r z e k a z a ł  sprawę do ponownego 
rozpoznania w/w Sądowi. 

 
2
 
 
U Z A S A D N I E N I E  
 
Robert W. oskarżony został o to, że w dniu 31 grudnia 2010 r. w W., 
wbrew przepisom ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych wniósł i 
posiadał na imprezie masowej „Sylwester" odbywającej się w W. 
niebezpieczny przedmiot w postaci metalowego kastetu, tj. o czyn określony 
w art. 59 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych z dnia 20 marca 
2009 r. (Dz. U. Nr 62, poz. 504 ze zm.) 
Wraz z aktem oskarżenia prokurator skierował do sądu, na podstawie 
art. 335 § 1 k.p.k., wniosek o skazanie Roberta W. za zarzucany mu 
występek bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie uzgodnionej z nim 
kary: 4 miesięcy ograniczenia wolności, poprzez orzeczenie obowiązku 
wykonywania nieodpłatnej pracy społecznej w wymiarze 20 godzin w 
stosunku miesięcznym oraz o orzeczenie przepadku dowodu rzeczowego. 
Sąd Rejonowy w W. wniosek ten uwzględnił i wydanym na posiedzeniu 
w dniu 30 marca 2011 r. wyrokiem: 
I. oskarżonego Roberta W. uznał za winnego popełnienia zarzucanego 
mu czynu, stanowiącego przestępstwo z art. 59 ust. 1 ustawy o 
bezpieczeństwie imprez masowych z dnia 20 marca 2009 r. i za to na 
podstawie art. 59 ust. 1 powołanej ustawy wymierzył mu karę 4 miesięcy 
ograniczenia 
wolności 
z 
obowiązkiem 
wykonywania 
nieodpłatnej 
kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie; 
II. na podstawie art. 59 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie imprez 
masowych z dnia 20 marca 2009 r. orzekł przepadek na rzecz Skarbu 
Państwa dowodu rzeczowego w postaci metalowego kastetu; w pkt. III i IV 

 
3
wyroku sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z 
urzędu oraz o kosztach sądowych. 
Wyrok powyższy nie został zaskarżony i uprawomocnił się w pierwszej 
instancji w dniu 7 kwietnia 2011 r. 
Obecnie, Prokurator Generalny wniósł kasację od prawomocnego 
wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 30 marca 2011 r., zaskarżając 
powyższy wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, na niekorzyść 
skazanego Roberta W. 
Na zasadzie art. 523 § 1 k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k., art. 537 § 1 i 2 k.p.k. 
autor kasacji zarzucił orzeczeniu Sądu Rejonowego rażące i mające istotny 
wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego – 
art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wniosku 
prokuratora o skazanie Roberta W. bez przeprowadzenia rozprawy i wydaniu 
wyroku zgodnego z wnioskiem w zakresie proponowanego wymiaru kary, 
pomimo iż wniosek ten nie zawierał żądania obligatoryjnego orzeczenia 
środka w postaci zakazu wstępu na imprezę masową, w konsekwencji czego 
doszło do rażącego naruszenia przepisu prawa karnego materialnego – art. 
41b k.k. w zw. z art. 66 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie 
imprez masowych. 
W konkluzji, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i 
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. 
Sąd Najwyższy zważył co następuje. 
Zarzut postawiony w kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na 
niekorzyść Roberta W., należało uznać za zasadny, a zamieszczony w niej 
wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku, zasługiwał na uwzględnienie. 
Skarżący trafnie wskazał na naruszenie art.343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 
k.p.k., do którego doszło w wyniku przyjęcia i zaakceptowania wniosku 

 
4
prokuratora o skazanie oskarżonego bez rozprawy na zasadach ustalonych 
przez strony. Wniosek ten określał rozmiar uzgodnionej z oskarżonym represji 
karnej i obejmował: karę 4 miesięcy ograniczenia wolności w postaci 
nieodpłatnej pracy społecznej w wymiarze 20 godzin miesięcznie oraz 
orzeczenie przepadku dowodu rzeczowego. Jest oczywiste, że wniosek 
przedstawiony w tym trybie podlega kontroli zarówno z punktu widzenia braku 
wątpliwości co do okoliczności popełnienia przestępstwa, jak i zgodności z 
obowiązującym prawem. W tym wypadku przebieg wydarzeń – w świetle 
dowodów zgromadzonych w toku postępowania przygotowawczego – rysował 
się dość klarownie. Zauważyć natomiast należało, że czyn zarzucony 
oskarżonemu Robertowi W. zakwalifikowano jako przestępstwo z art. 59 ust. 
1 ustawy z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych. W 
odniesieniu do sprawców przestępstw tego m.in. rodzaju ustawodawca 
wprowadził w art. 66 powołanej ustawy obowiązek orzekania środka karnego 
w postaci zakazu wstępu na imprezę masową. Taka sytuacja – wobec 
nieuwzględnienia tej kwestii we wniosku prokuratora i jego nieobecności na 
posiedzeniu – obligowała sąd albo do odroczenia posiedzenia i wezwania 
prokuratora do zajęcia stanowiska oraz ewentualnego uzupełnienia wniosku w 
porozumieniu z oskarżonym albo do skierowania sprawy na rozprawę. 
Zachodziła bowiem konieczność rozważenia, czy zostały spełnione przesłanki 
orzekania w tej sprawie środka karnego w postaci zakazu wstępu na imprezę 
masową. Zauważyć przy tym trzeba, że w dacie rozpoznawania niniejszej 
sprawy przez Sąd Rejonowy w W., orzekanie środka karnego w postaci 
zakazu wstępu na imprezę masową uregulowane było zarówno w Kodeksie 
karnym, jak i w ustawie o bezpieczeństwie imprez masowych. Między tymi 
regulacjami istniały jednak pewne różnice z punktu widzenia obowiązku 
orzekania tego środka. O ile powołana ustawa przewidywała w art. 66 – 

 
5
obligatoryjne orzekanie zakazu wstępu na imprezę masową wobec sprawców 
przestępstw o znamionach opisanych w art. 59 i 60 ustawy, o tyle art. 41b § 1 
k.k., statuował fakultatywne orzekanie tego środka, a obowiązek sięgania po 
niego ograniczał jedynie do wypadków wskazanych w ustawie, nie zawężając 
jednak kręgu tych wypadków do przewidzianych w ustawie o bezpieczeństwie 
imprez masowych. Zarazem, obu tych sytuacji przewidzianych w art. 41b § 1 
k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r., tj. fakultatywnego 
i obligatoryjnego orzekania zakazu wstępu na imprezę masową, dotyczyła 
klauzula dodatkowa w postaci ustalenia, że przy popełnieniu przestępstwa 
zachowanie sprawcy wskazywało, iż jego udział w imprezach masowych 
zagraża istotnym dobrom chronionym prawem. Można stąd było wyprowadzić 
wniosek, że w wypadkach, gdy ustawa przewiduje jako zasadę orzekanie 
wspomnianego środka karnego, istnieje również obowiązek zbadania istnienia 
dodatkowej przesłanki jego orzekania o jakiej mowa w przepisie art. 41b § 1 in 
fine k.k. i co najmniej takiego wymagania nie spełniało procedowanie w tym 
postępowaniu. Skoro bowiem wniosek prokuratora nie zawierał stanowiska w 
tym względzie, to obowiązkiem sądu meriti było wyjaśnienie tej kwestii, bądź 
skierowanie sprawy do rozpoznania na rozprawie – stosownie do dyspozycji 
art. 343 § 7 k.p.k., czego nie uczyniono z obrazą powołanego przepisu. 
Jednak w przekonaniu składu orzekającego w tej sprawie, uchybienie 
jakim dotknięty jest zaskarżony wyrok – jest dalej idące. Regulacja zawarta w 
art. 41b § 1 k.k., w kształcie obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r., miała 
charakter niewątpliwie generalny i odnosiła się do nieograniczonego kręgu 
przestępstw, których sprawcy – fakultatywnie lub obowiązkowo – mieli być 
pozbawieni prawa wstępu na imprezy masowe. Trafnie zwrócono uwagę w 
piśmiennictwie, że dla orzeczenia zakazu z art. 41b § 1 k.k. nie jest istotne 
jaki rodzaj przestępstwa popełnił sprawca, ani też jakie jest ustawowe 

 
6
zagrożenie tego przestępstwa; nie musi ono nawet zostać popełnione w 
czasie trwania imprezy masowej (por. Z. Sienkiewicz w M. Filar [red.]: Kodeks 
Karny Komentarz. Warszawa 2010, s. 168-169). Gdyby bowiem taki był 
zamysł ustawodawcy, to należałoby oczekiwać wprowadzenia takiego 
warunku do przepisu art. 41b § 1 k.k. Tymczasem, w powołanym przepisie nie 
sformułowano 
wymagania, 
aby 
istniał 
związek 
między 
popełnionym 
przestępstwem a imprezą masową, tak jak to ma miejsce w odniesieniu do 
zasad orzekania wspomnianego zakazu za wykroczenia wymienione w 
ustawie o bezpieczeństwie imprez masowych (tamże). Właśnie wobec tego, 
że krąg tych przestępstw nie został w powołanym przepisie inaczej 
sprecyzowany – uzasadnione było wprowadzenie przesłanki ocennej 
odwołującej się do zachowania sprawcy przy popełnieniu przestępstwa, które 
to zachowanie uzasadniało przekonanie, że udział sprawcy w imprezach 
masowych zagraża dobrom chronionym prawem. Nie ma natomiast 
dostatecznie przekonujących racji, aby twierdzić, że ta sama przesłanka, 
niejako identyfikująca i wiążąca przestępstwo sprawcy z negatywną prognozą 
co do jego zachowania podczas imprez masowych, dotyczyła również tych 
przestępstw, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 66 ustawy o 
bezpieczeństwie imprez masowych (dalej określanej jako – u.b.i.m.). 
Przestępstwa te polegają na: 
– wnoszeniu lub posiadaniu na imprezie masowej broni (w rozumieniu 
ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji),wyrobów pirotechnicznych, 
materiałów wybuchowych, materiałów niebezpiecznych pożarowo lub innych 
przedmiotów niebezpiecznych, 
– wdarciu się na teren, na którym rozgrywane są zawody sportowe albo 
jego nieopuszczeniu wbrew żądaniu osoby uprawnionej, 

 
7
– wdarciu się na teren, gdzie prowadzona jest impreza masowa albo 
jego nieopuszczeniu wbrew żądaniu osoby uprawnionej, 
– rzucaniu przedmiotów mogących stanowić zagrożenie dla życia, 
zdrowia lub bezpieczeństwa osób przebywających na terenie lub w obiekcie 
gdzie odbywa się impreza masowa, 
– naruszaniu nietykalności cielesnej członka służby porządkowej lub 
informacyjnej w czasie i miejscu trwania imprezy masowej.  
Już sam przywołany opis przestępstw z art. 59 i 60 ustawy, nie 
pozostawia wątpliwości co do tego, że zachowanie sprawcy, który wyczerpał 
znamiona jednego z nich, jednoznacznie uzasadnia przekonanie, iż jego 
udział w imprezach masowych zagraża dobrom chronionym prawem. 
Powstaje pytanie jakimi jeszcze okolicznościami należałoby wykazać 
spełnienie warunku z art. 41b § 1 k.k. w postaci przekonania co do 
negatywnej prognozy w wypadku, gdy np. sprawca przynosi siekierę na 
stadion lub w czasie meczu atakuje pracowników ochrony, wyczerpując 
znamiona przestępstwa z art. 59 lub 60 u.b.i.m. Nie trzeba prowadzić 
pogłębionej analizy tych przepisów aby dojść do wniosku, że ta przesłanka, 
która przy innych typach przestępstw dopiero musi być ustalona, w 
odniesieniu do przestępstw z art. 59 i 60 ustawy – jest wpisana do samej ich 
istoty. Już samo wypełnienie znamion jednego z tych właśnie przestępstw 
daje wystarczającą podstawę do przyjęcia negatywnej prognozy o jakiej 
mowa w art. 41b § 1 k.k. 
Trzeba zatem opowiedzieć się za samodzielnym, tj. niezależnym od przesłanki 
zawartej w art. 41b § 1 in fine k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 
2011 r.), funkcjonowaniem nakazu zawartego w dyspozycji art. 66 u.b.i.m.. 
Obligował on sąd do orzekania zakazu wstępu na imprezę masową wobec 
sprawców przestępstw o jakich mowa w art. 59 i 60 ustawy. Rozważając 

 
8
zagadnienie 
relacji 
zachodzącej 
między 
w/w 
przepisami 
ustawy 
o 
bezpieczeństwie imprez masowych dotyczącymi wspomnianego zakazu oraz 
treścią art. 41b § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 
r.), należy również odwołać się do wykładni systemowej. Właśnie w 
przepisach tej ustawy została zawarta szczegółowa regulacja dotycząca 
orzekania tego środka w różnych konfiguracjach związanych z rodzajami 
popełnionych czynów penalizowanych właśnie na jej gruncie, jako 
wykroczenia i przestępstwa. Poświęcony temu jest cały rozdział 9 ustawy. 
Zawiera on przepisy określające zarówno znamiona poszczególnych czynów, 
jak i przewidziane za nie sankcje karne, w tym również środek karny w postaci 
przedmiotowego zakazu, ze szczególnym pokreśleniem sytuacji, kiedy ma on 
charakter fakultatywny (art. 65), a kiedy obligatoryjny (art. 66). W tym ostatnim 
zakresie regulacja jest miejscami tak szczegółowa, że wiąże orzekanie środka 
z niektórymi typami imprez masowych, a nawet zawiera przepisy 
modyfikujące go na etapie wykonywania (art. 65a). Ponadto, w rozdziale 9 
ustawy zamieszczono przepisy procesowe wskazujące na tryb prowadzenia 
postępowań i rozpoznawania spraw o przestępstwa i wykroczenia określone 
w ustawie. Trudno przyjąć, aby przy takim sposobie regulacji omawianej 
kwestii ustawodawca zdecydował o umieszczeniu w innej ustawie tak 
istotnego elementu dotyczącego tej regulacji, jaką jest odrębna przesłanka 
orzekania tego środka karnego, wymagająca dopiero oddzielnego wykazania, 
że przy popełnieniu przestępstwa z art. 59 lub 60 u.b.i.m. zachowanie 
sprawcy wskazywało, iż jego udział w imprezach masowych zagraża istotnym 
dobrom chronionym prawem. Zarówno materia tej ustawy, jak i zakres 
zawartych w niej specyficznych unormowań prowadzi do przekonania o jej 
szczególnym charakterze. 

 
9
Wniosek taki wynika też z zakazu przyjmowania za podstawę wykładni 
nieracjonalności ustawodawcy. Tymczasem, taki właśnie brak racjonalności 
byłby 
szczególnie 
widoczny, 
gdy 
się 
zważy, 
że 
fakultatywność 
i 
obligatoryjność orzekania zakazu wstępu na imprezę masową – na gruncie 
ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych – dotyczy nie tylko przestępstw, 
ale również wykroczeń. Natomiast dodatkowa przesłanka orzekania tego 
zakazu wskazana w art. 41b § 1 k.k. – w brzmieniu obowiązującym przed 1 
stycznia 2012 r. – znajdowała zastosowanie tylko w wypadku skazania za 
przestępstwo. Gdyby zatem założyć, że miała ona zastosowanie do 
przestępstw 
zakwalifikowanych 
na 
podstawie 
przepisów 
ustawy 
o 
bezpieczeństwie imprez masowych, to okazałoby się, iż za wykroczenie 
wymienione w ustawie taki zakaz orzeka się (fakultatywnie lub obligatoryjnie) 
bez żadnych dodatkowych warunków, natomiast za przestępstwo z tej 
ustawy, a więc czyn o znacznie większym ładunku zagrożenia, taki sam zakaz 
można było orzec dopiero po wykazaniu istnienia dodatkowej przesłanki. 
Jeżeli się uwzględni, że ustawowe granice orzekania wspomnianego zakazu 
są określone identycznie w wypadku wykroczenia i przestępstwa (w obu 
wypadkach zawierają się w przedziale od 2 do 6 lat), to nieracjonalność 
takiego rozwiązania jest dość oczywista. 
Przypomnieć także trzeba, że środek karny w postaci zakazu wstępu na 
imprezę masową nie był wcześniej wymieniony w katalogu środków karnych 
zamieszczonym w art. 39 k.k., natomiast funkcjonował na gruncie ustawy o 
bezpieczeństwie imprez masowych z dnia 22 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2005 
r. Nr 108, poz. 909). Ówczesne przepisy przewidywały stosowanie tego 
środka zarówno fakultatywnie, jak i obligatoryjnie i nie łączyły – podobnie, jak 
to ma miejsce na gruncie obecnej ustawy o bezpieczeństwie imprez 
masowych – jego orzekania z dodatkową przesłanką, która później znalazła 

 
10
się w art. 41b § 1 k.k. Nie można przy tym nie zauważyć, że do kręgu 
kodeksowych środków karnych zakaz udziału w imprezach masowych został 
wprowadzony właśnie ustawą z dnia 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie 
imprez 
masowych 
(art. 
72), 
w 
której 
jednocześnie, 
niektóre 
z 
dotychczasowych wykroczeń z ustawy – w jej postaci z 1997 r. – przeniesiono 
do kategorii przestępstw (art. 59 i 60 ustawy z 2009 r.). Trafnie w 
piśmiennictwie zwraca się uwagę na mierny poziom warsztatu legislacyjnego 
tej ustawy (por. np. A. Marek: Komentarz do Kodeksu Karnego. Warszawa 
2010, s. 141), lecz trudno racjonalnie twierdzić, że ustawodawca z jednej 
strony uznał niektóre zachowania penalizowane wcześniej jako wykroczenia 
za tak groźne, iż przeniósł je do kategorii występków i połączył z 
obligatoryjnym środkiem karnym o charakterze prewencyjnym, a jednocześnie 
– właśnie w odniesieniu do tych najbardziej niebezpiecznych czynów – 
wprowadził nowe dodatkowe ograniczenie orzekania środka karnego, który to 
środek – na gruncie wcześniejszych i późniejszych przepisów w odniesieniu 
do czynów atakujących ten sam przedmiot ochrony, ale stanowiących 
wykroczenia – był orzekany bez potrzeby uwzględnienia tej nowej przesłanki. 
Odnotować przy tym należy, że w motywach projektu ustawy, którą dodano 
art. 41b § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r., 
wcale nie traktowano proponowanego zapisu jako jednej z podstaw orzekania 
zakazu wstępu na imprezę masową. 
Sumując zatem – przesłanka orzekania środka karnego w postaci 
zakazu wstępu na imprezę masową, polegająca na konieczności wykazania, 
że zachowanie sprawcy przy popełnieniu przestępstwa wskazywało, iż jego 
udział w imprezach masowych zagraża istotnym dobrom chronionym prawem, 
wynikająca z art. 41b § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 
2012 r., nie odnosiła się do przestępstw z art. 59 i 60 u.b.i.m. 

 
11
Powyższego stanowiska nie podważa kolejna nowelizacja przepisów 
związanych z orzekaniem środka karnego w postaci zakazu wstępu na 
imprezę masową, dokonana ustawą z dnia 31 sierpnia 2011 r. (Dz. U. Nr 217, 
poz. 1280), która weszła w życie dnia 1 stycznia 2012 r. Stosownie do 
obecnie obowiązującego brzmienia przepisu art. 41b § 1 k.k., już nie 
zachowanie sprawcy przy popełnieniu przestępstwa, ale samo przestępstwo 
popełnione w związku z imprezą masową ma być podstawą do oceny co do 
negatywnej prognozy, a tym samym orzekania zakazu. Wyraźnie związano 
też tę przesłankę orzekania środka karnego wyłącznie z fakultatywnością jego 
stosowania, co z oczywistych względów nie może odnosić się do przestępstw 
z art. 59 i 60 u.b.i.m., co do których – w świetle dyspozycji art. 66 tejże ustawy 
– jego orzeczenie jest obligatoryjne. Potwierdza to tezę, że na gruncie art. 41b 
§ 1 k.k. środek karny w postaci zakazu wstępu na imprezę masową – odnosił 
się do dnia 31 grudnia 2011 r. – i odnosi się obecnie do innych przestępstw 
niż wymienione w art. 59 i 60 u.b.i.m. Natomiast zdanie drugie tego przepisu – 
w brzmieniu obowiązującym obecnie – wyraża jedynie dość oczywistą 
zasadę, że sąd orzeka wspomniany zakaz w wypadkach, gdy ustawa nakłada 
taki obowiązek, co jak się wydaje nie wymagało akurat specjalnego zapisu w 
Kodeksie karnym. 
Konkludując, 
zdaniem 
Sądu 
Najwyższego 
rozpoznającego 
nadzwyczajny środek zaskarżenia wniesiony w tej sprawie, wyrok Sądu 
Rejonowego w W. z dnia 30 marca 2011 r. okazał się wadliwy nie tylko 
dlatego, że przed jego wydaniem nie wyjaśniono istotnych wątpliwości 
związanych z zakresem represji jakiej podlegał oskarżony Robert W. w 
związku z zarzuconym, a następnie przypisanym mu czynem, w tym 
zwłaszcza kwestii zastosowania środka karnego zakazu wstępu na imprezę 
masową, ale także dlatego, że takiego środka wobec oskarżonego nie 

 
12
orzeczono, chociaż przepis art. 66 u.b.i.m. nakładał na sąd taki obowiązek. 
Konsekwencją 
powyższego 
uchybienia, 
mającego 
wpływ 
na 
kształt 
rozstrzygnięcia, był brak orzeczenia o zastosowaniu w/w środka karnego, 
pomimo przypisania przestępstwa z art. 59 ust. 1 u.b.i.m. W istniejącej 
konfiguracji procesowej, tj. wobec zaskarżenia kasacją jedynie tej części 
wyroku sądu meriti, która dotyczyła kary wymierzonej oskarżonemu, Sąd 
Najwyższy również tylko w tej części uchylił kwestionowane orzeczenie. 
Podzielono przy tym zapatrywanie wyrażone w uchwale Sądu Najwyższego z 
dnia 25 marca 2010 r., I KZP 36/09, OSNKW 2010, z. 5, poz. 40, iż w 
postępowaniu kasacyjnym nie jest możliwe uchylenie orzeczenia wyłącznie w 
tej jego części, której zaskarżone orzeczenie nie zawiera. 
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w uchylonym zakresie, Sąd 
Rejonowy w W. uwzględni powyższe uwagi i rozstrzygnie w przedmiocie 
środka karnego, mając na względzie – w zależności od zajętego stanowiska – 
potrzebę ewentualnego rozważenia zastosowania art. 4 § 1 k.k. 
Z tych wszystkich powodów orzeczono, jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI