II KK 263/19

Sąd Najwyższy2019-08-13
SNinnelustracjaŚrednianajwyższy
lustracjaIPNsąd najwyższykasacjaprawo karneoświadczenie lustracyjnefunkcje publicznewybory

Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy lustrowanej G. G. od wyroku utrzymującego w mocy orzeczenie o niezgodności jej oświadczenia lustracyjnego z prawdą, uznając ją za oczywiście bezzasadną.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy G. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Okręgowego stwierdzające niezgodność oświadczenia lustracyjnego G. G. z prawdą. Kasacja zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym prawa do obrony, poprzez oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka J. L. F. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo odniósł się do zarzutów apelacji i zebrał wystarczający materiał dowodowy.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę G. G. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego stwierdzający niezgodność oświadczenia lustracyjnego G. G. z prawdą. Orzeczenie Sądu Okręgowego z dnia 19 kwietnia 2018 r. stwierdziło, że oświadczenie lustracyjne złożone przez G. G. jest niezgodne z prawdą, a także orzeczono wobec niej utratę prawa wybieralności oraz zakaz pełnienia funkcji publicznych na okres 3 lat. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. i art. 19 u.l., poprzez nienależyte rozważenie zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. i art. 19 u.l.). Zarzut ten dotyczył oddalenia wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań J. L. F., osoby inwigilowanej przez G. G., co zdaniem skarżącego miało wpływ na ocenę tajności współpracy. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście bezzasadną, stwierdzając, że Sąd Apelacyjny odniósł się do zarzutów apelacji w sposób adekwatny, a materiał dowodowy zebrany przez Sąd I instancji był wystarczający. Sąd Najwyższy podkreślił, że G. G. sama wykluczyła informowanie J. L. F. o swojej współpracy, a Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił, że wiedza świadka nie miałaby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli sąd niższej instancji zebrał wystarczający materiał dowodowy i prawidłowo ocenił, że zeznania te nie zmieniłyby oceny tajności współpracy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny prawidłowo odniósł się do zarzutu apelacji dotyczącego oddalenia wniosku dowodowego. Sąd odwoławczy powołał się na wyjaśnienia lustrowanej, która sama wykluczyła informowanie osoby inwigilowanej o swojej współpracy, co czyniło materiał dowodowy wystarczającym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

Prokurator IPN

Strony

NazwaTypRola
G. G.osoba_fizycznalustrowana

Przepisy (8)

Główne

u.l. art. 21a § ust. 2

Ustawa o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów

u.l. art. 21a § ust. 2a

Ustawa o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów

u.l. art. 21a § ust. 2b

Ustawa o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów

Pomocnicze

u.l. art. 3a § ust. 1

Ustawa o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów

Dotyczy przesłanki tajności współpracy.

k.p.k. art. 433 § § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 457 § § 3

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 170 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny odniósł się do zarzutów apelacji w sposób adekwatny. Materiał dowodowy zebrany przez Sąd I instancji był wystarczający do wydania orzeczenia. Lustrowana sama wykluczyła informowanie osoby inwigilowanej o swojej współpracy.

Odrzucone argumenty

Nienależyte rozważenie i nieuwzględnienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 19 u.l.). Oddalenie wniosku o dopuszczenie dowodu z zeznań J. L. F. miało wpływ na rozstrzygnięcie. Wiedza osoby inwigilowanej o współpracy lustrowanej z organami bezpieczeństwa PRL skutkuje wyłączeniem przesłanki tajności współpracy.

Godne uwagi sformułowania

kasacja okazałą się bezzasadna w stopniu oczywistym Sąd odwoławczy może poprzestać na odwoływaniu się do ocen Sądu I instancji, bez konieczności drobiazgowego opisywania i omawiania na nowo każdego elementu uzasadnienia wyroku.

Skład orzekający

Włodzimierz Wróbel

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania w sprawach lustracyjnych, w szczególności oceny materiału dowodowego i zakresu kognicji sądu odwoławczego w odniesieniu do zarzutów apelacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii lustracyjnej i procedury kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy lustracji i sankcji związanych z niezgodnością oświadczenia lustracyjnego z prawdą, co jest tematem o pewnym znaczeniu historycznym i prawnym, ale sama argumentacja prawna jest dość standardowa dla tego typu postępowań.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy zeznania osoby inwigilowanej mogą podważyć orzeczenie lustracyjne?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 263/19
POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Włodzimierz Wróbel
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 13 sierpnia 2019 r.,
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
sprawy
G. G.
której oświadczenie lustracyjne zostało uznane za niezgodne z prawdą na podstawie art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa z lat 1944 – 1990 oraz treści tych dokumentów.
z powodu kasacji obrońcy lustrowanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...]
z dnia 12 marca 2019 r., II AKa [...],
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w W.
z dnia 19 kwietnia 2018 r, sygn. akt XVIII K [...],
p o s t a n a w i a:
1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2)
obciążyć G. G. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Orzeczeniem Sądu Okręgowego w W. z dnia 19 kwietnia 2018 r. (sygn. akt XVIII K [...]) w przedmiocie zgodności z prawdą oświadczenia lustracyjnego:
I.
na podstawie art. 2la ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o ujawnieniu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 -1990 oraz treści tych dokumentów (tekst jedn.: Dz. U. z 2016r. poz. 1721 ze zm.) stwierdzono, że oświadczenie lustracyjne złożone w dniu 11 lutego 2008 roku przez G. G. jest niezgodne z prawdą;
II.
na podstawie art. 21a ust. 2a ustawy wymienionej w punkcie I orzeczono wobec lustrowanej G. G. utratę prawa wybieralności w wyborach do Sejmu, Senatu i Parlamentu Europejskiego oraz w wyborach powszechnych organu i członka organu jednostki samorządu terytorialnego oraz organu jednostki pomocniczej jednostki samorządu terytorialnego, której obowiązek utworzenia wynika z ustawy na okres 3 (trzech) lat;
III.
na podstawie art. 21a ust. 2b ustawy wymienionej w punkcie I orzeczono wobec lustrowanej G. zakaz pełnienia funkcji publicznej, o której mowa w ustawie w art. 4 pkt. 2 - 57, 61 na okres 3 (trzech) lat.
Orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 12 mara 2019 r. (sygn. akt II AKa [...]).
Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasację wniósł obrońca lustrowanej, zarzucając przedmiotowemu rozstrzygnięciu rażące naruszenie prawa –
„art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 19 u.l. poprzez nienależyte rozważenie i w konsekwencji nieuwzględnienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania - art. 170 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. z art. 6 k.p.k. w zw. z art. 19 u.l., podniesionego w apelacji obrońcy lustrowanej od orzeczenia Sądu Okręgowego w W. z dnia 12 marca 2018 r., wyrażające się w uznaniu, iż nie naruszało przepisów postępowania (w tym prawa do obrony) oddalenie wniosku obrońcy o dopuszczenie dowodu z zeznań J. L. F. (osoby inwigilowanej przez G. G.) motywowane brakiem znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, w sytuacji, gdy wiedza osoby inwigilowanej o współpracy osoby lustrowanej z organami bezpieczeństwa PRL (połączona z możliwością przekazania tej informacji nieograniczonemu kręgowi adresatów) skutkuje wyłączeniem przesłanki tajności współpracy w rozumieniu art. 3a ust. 1 u.l., a należyte rozpoznanie wspomnianego zarzutu apelacyjnego skutkowałoby uchyleniem zaskarżonego apelacją wyroku Sądu Okręgowego w W. i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.”
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Sądu Apelacyjnego w [...] i przekazanie sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na powyższą kasację Prokurator IPN wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazałą się bezzasadna w stopniu oczywistym.
Zarzut zawarty w kasacji sprowadza się de facto do zanegowania oceny Sądów I i II instancji dotyczących tajnego charakteru współpracy lustrowanej z kontrwywiadem PRL. Jej zdaniem przesłuchanie obywatel Francji J. L. F. miałoby zmienić ocenę sądów w zakresie kręgu osób, jakim G. G. przekazywała informacje o swoich zadaniach w zakresie inwigilacji tegoż obcokrajowca.
Zarzut ten jest jednak prostym powieleniem zarzutu zawartego pierwotnie w apelacji lustrowanej, do którego wbrew twierdzeniom skarżącej Sąd Apelacyjny odniósł się w stopniu adekwatnym z punktu widzenia reguł postępowania odwoławczego. Otóż na s. 7 uzasadnienia wyroku Sąd odwoławczy powołuję
in extenso
wyjaśnienia złożone przez lustrowaną w toku postępowania sądowego, w których to wyraźnie sama deklaruje, że o jej działalności wiedział ojciec, matka i najpewniej brat. Natomiast wyraźnie wykluczyła, by wyznała swój udział w inwigilacji J. L. F.. Wobec tego słusznie Sąd Apelacyjny uznał, że materiał dowodowy zebrany w tym zakresie przez Sąd I instancji był w zupełności wystarczający do wydania orzeczenia. Skarżąca, tak jak nie uczyniła tego w apelacji, tak w kasacji nie precyzuje dlaczego jej zdaniem osoba inwigilowana w latach 80 - tych mogłaby mieć wiedzę o tym, że była przedmiotem zainteresowania kontrwywiadu PRL. I nie chodzi tutaj o wiedzę obiektywną pochodzącą od np. francuskich służb wywiadowczych, lecz tę mająca swe źródło w samej lustrowanej. Wszak G. G. wykluczyła w toku składania wyjaśnień, iż informowała J. L. F. o swojej współpracy.
Pamiętać należy, że sposób wykonania obowiązku art. 457 § 3 k.p.k. w odniesieniu do zarzutów i wniosków apelacji (art. 433 § 2 k.p.k.) jest pochodną, z jednej strony, jakości i kompletności wywodu zawartego w uzasadnieniu wyroku sądu pierwszej instancji, a z drugiej strony, treści zarzutów apelacji oraz argumentacji, która ma wspierać te zarzuty. Zwłaszcza, gdy określona kwestia (zagadnienie, problem) była wnikliwie i wszechstronnie rozważona przez sąd pierwszej instancji, także w tym zakresie, który stanowi następnie podstawę (sedno) apelacji, Sąd odwoławczy może poprzestać na odwoływaniu się do ocen Sądu I instancji, bez konieczności drobiazgowego opisywania i omawiania na nowo każdego elementu uzasadnienia wyroku.
Wobec tego, iż w niniejszej sprawie w zakresie objętym kasacją uzasadnienie rozumowania Sądu II instancji jest w pełni adekwatne i nieobarczone rażącymi błędami, należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI