II KK 310/21

Sąd Najwyższy2021-08-11
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
kasacjawstrzymanie wykonaniaSąd Najwyższyprawo karnepostępowanie karneskazanyobrońca

Sąd Najwyższy oddalił wnioski obrońców o wstrzymanie wykonania wyroku skazującego, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania tej wyjątkowej instytucji procesowej.

Obrońcy skazanych A. B. i W. W. złożyli kasacje wraz z wnioskami o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego, argumentując wagą zarzutów i ryzykiem nieodwracalnych skutków dla skazanych. Sąd Najwyższy oddalił te wnioski, podkreślając wyjątkowy charakter instytucji wstrzymania wykonania wyroku i brak wystarczających przesłanek do jej zastosowania, wskazując jednocześnie na inne dostępne środki prawne, jak odroczenie kary.

Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski obrońców skazanych A. B. i W. W. o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego, który zmieniał wyrok Sądu Okręgowego. Obrońcy wnieśli kasacje, zarzucając rażące naruszenia prawa procesowego i podnosząc, że wykonanie kary pozbawienia wolności spowoduje nieodwracalne skutki dla ich klientów. Jeden z obrońców A. B. dodatkowo wskazał na jego trudną sytuację rodzinną i finansową, proponując poręczenie majątkowe. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 532 § 1 k.p.k., stwierdził, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i nie może być uzasadniona samą czynnością wniesienia kasacji. Sąd uznał, że argumentacja obrońców nie zawiera wystarczających przesłanek do zastosowania tej instytucji, a ocena zasadności zarzutów kasacyjnych nastąpi dopiero w postępowaniu głównym. Sąd podkreślił, że trudna sytuacja osobista i rodzinna skazanego A. B. może być podstawą do ubiegania się o odroczenie kary lub przerwę w jej odbywaniu, a nie do wstrzymania wykonania orzeczenia w trybie art. 532 § 1 k.p.k. W związku z tym wnioski zostały oddalone.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli nie zostały spełnione szczególne przesłanki określone w art. 532 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania istotnych powodów przemawiających za słusznością kasacji lub istnienia szczególnych okoliczności powodujących wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne skutki wykonania orzeczenia. Samo wniesienie kasacji i podniesienie zarzutów nie jest wystarczające.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalić

Strona wygrywająca

Skarb Państwa (w zakresie wniosku o wstrzymanie)

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznaskazany
W. W.osoba_fizycznaskazany
obrońcy skazanychinneobrońca

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 532 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Instytucja wstrzymania wykonania wyroku ma charakter wyjątkowy i wymaga wykazania istotnych powodów do uwzględnienia kasacji lub szczególnych okoliczności powodujących nieodwracalne skutki wykonania orzeczenia.

Pomocnicze

k.k.w.

Kodeks karny wykonawczy

Przepisy dotyczące odroczenia wykonania kary lub przerwy w jej odbywaniu.

Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/343 art. 6 ust. 2

Przywołana w kontekście zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego.

k.p.k. art. 6

Kodeks postępowania karnego

Przywołana w kontekście zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Waga zarzutów kasacyjnych i wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji jako podstawa do wstrzymania wykonania wyroku. Ryzyko nieodwracalnych i negatywnych skutków wykonania kary dla skazanych. Trudna sytuacja rodzinna i osobista skazanego A. B. jako podstawa do wstrzymania wykonania wyroku. Zobowiązania finansowe skazanego A. B. i możliwość ich podołania na wolności. Propozycja zastosowania poręczenia majątkowego dla skazanego A. B.

Godne uwagi sformułowania

instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji wykonywanie wobec skazanego A. B. kary pozbawienia wolności spowoduje nieodwracalne i negatywne skutki dla niego tego rodzaju okoliczności mogą być podstawą do ubiegania się o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności lub w przypadku osadzenia w zakładzie karnym, do podjęcia starań o przerwę w odbywaniu tej kary

Skład orzekający

Andrzej Stępka

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosków o wstrzymanie wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, podkreślenie wyjątkowego charakteru tej instytucji i konieczności spełnienia szczególnych przesłanek."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniosku o wstrzymanie wykonania wyroku w postępowaniu karnym przed Sądem Najwyższym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące wstrzymania wykonania wyroku w postępowaniu kasacyjnym, co jest ważne dla praktyków prawa karnego, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.

Kiedy można wstrzymać wykonanie wyroku? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 310/21
POSTANOWIENIE
Dnia 11 sierpnia 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 11 sierpnia 2021 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie
A. B. i W. W.
wniosku obrońców skazanych o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Apelacyjnego w
(…)
z dnia 21 października 2020 r., sygn. akt II AKa
(…)
, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego
w W. z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt XVIII K
(…)
,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k.
a contrario
p o s t a n o w i ł:
wniosków nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
W imieniu skazanego A. B. kasacje połączone z wnioskami o wstrzymanie wykonania orzeczenia wniosło dwóch jego obrońców. W skargach tych zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym – w jednej z nich – art. 6 k.p.k. w zw. z art. 6 ust. 2 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2016/343 z dnia 9 marca 2016 r. Generalnie w obydwu tych kasacjach obrońcy podnieśli na uzasadnienie przedmiotowego wniosku, że za jego uwzględnieniem przemawia zwłaszcza waga podniesionych zarzutów oraz wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji, a w rezultacie, uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W przekonaniu obrońców, wykonywanie wobec skazanego A. B. kary pozbawienia wolności spowoduje nieodwracalne i negatywne skutki dla niego.
Dodatkowo jego obrońca – adw. A. W. – wskazał na trudną sytuację rodzinną i osobistą skazanego. Podniósł, że skazany wychowuje troje dzieci, nadto syn R., formalnie będący pod opieką dziadków, faktycznie jest wychowywany także przez skazanego. Obrońca zwrócił też uwagę, że na skazanym ciążą zobowiązania finansowe, którym może podołać przebywając na wolności. Zawnioskował również zastosowanie wobec A. B. poręczenia majątkowego w kwocie 100.000 zł.
Obrońca skazanego W. W. zarzucił w kasacji rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia podniósł podobnie, że za jego uwzględnieniem przemawia doniosłość zarzutów kasacyjnych i wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia skargi. W tej sytuacji wykonywanie wobec skazanego W. W. wyroku spowoduje nieodwracalne skutki dla niego.
Rozpoznając
przedmiotowe wnioski złożone przez obrońców skazanych Sąd Najwyższy stwierdza, że nie zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama czynność wniesienia kasacji. Potrzeba ta aktualizuje się dopiero w istocie wówczas, gdy bądź to (niezależnie od przyszłego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej) już wcześniej można stwierdzić zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas, gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne skutki
(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II KK 361/13, LEX nr 1427396).
Wskazać należy, że argumentacja obrońców obu skazanych podniesiona we wnioskach o wstrzymanie wykonania orzeczonej kary pozbawienia wolności nie zawiera przesłanek, które mogłyby zadecydować o konieczności zastosowania instytucji z art. 532 k.p.k. Samo powołanie się na treść zarzutów nie może być uznane za wystarczające w tym przypadku – nie mogą one bowiem automatycznie przesądzać o tym, że na pierwszy rzut oka istnieje podstawa do odstąpienia od domniemania trafności ocen i ustaleń przyjętych za podstawę prawomocnego wyroku już na etapie rozpoznawania niniejszych wniosków. Brak bowiem możliwości uznania na tym etapie, jeszcze przed merytorycznym rozpoznaniem sprawy, że
prima facie
zarzuty podniesione w kasacjach wskazują na tak poważne błędy w kontroli apelacyjnej dotyczącej czynienia ustaleń faktycznych przez Sąd I instancji, że powinny one prowadzić do uchylenia wyroku Sądu odwoławczego i powtórzenia kontroli instancyjnej. Należy podkreślić, że p
rzedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia nie może być przecież całościowa i merytoryczna ocena trafności i zasadności podniesionych w kasacji zarzutów, gdyż ta może zostać rozstrzygnięta dopiero w trakcie rozpoznawania tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. W przypadku zaś niniejszej sprawy nie sposób jednoznacznie zadecydować, czy wskazane w kasacjach zarzuty doprowadziłyby do uznania, że natychmiastowe wykonanie wyroku nie jest niezbędne i może realnie prowadzić do negatywnych dla skazanych następstw.
Sam fakt złożenia kasacji na korzyść skazanych nie może przemawiać za uruchomieniem nadzwyczajnej instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia z
art. 532 § 1 k.p.k.
Sąd Najwyższy nie neguje złożonej, a nawet trudnej sytuacji osobistej i rodzinnej skazanego A. B. Należy jednak stwierdzić, że tego rodzaju okoliczności mogą być podstawą do ubiegania się o odroczenie wykonania kary pozbawienia wolności lub w przypadku osadzenia w zakładzie karnym, do podjęcia starań o przerwę w odbywaniu tej kary na zasadach określonych w Kodeksie karnym wykonawczym
(por. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 2 kwietnia 2004 r., V KK 70/04, OSNwSK 2004, Nr 1, poz. 681).
Nie stanowią jednak przesłanki do wstrzymania wykonania orzeczenia w trybie
art. 532 § 1 k.p.k. Z tego też powodu brak było podstaw do zastosowania wobec tego skazanego proponowanego poręczenia majątkowego.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI