II KK 254/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał wniosek pełnomocnika oskarżycieli subsydiarnych o wyłączenie sędziów J.M., J.B. i J.G. od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 254/25. Wniosek opierał się na argumentacji, że sędziowie ci publicznie wyrażali swoje stanowisko dotyczące statusu sędziów powołanych na podstawie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa, co może budzić uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie, w której główny zarzut kasacyjny dotyczy właśnie standardów bezstronności. Sąd Najwyższy, powołując się na orzecznictwo krajowe i Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, podkreślił znaczenie obiektywnego kryterium bezstronności, które musi być oceniane z perspektywy rozsądnego obserwatora. Wskazano, że sędzia J.M. brał już udział w rozpoznaniu innej kasacji (II KK 74/22), gdzie poruszano kwestię bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem przez sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej w nowym trybie. Dodatkowo, wszyscy trzej sędziowie złożyli oświadczenie o odmowie orzekania z osobami powołanymi w tym trybie. Sąd uznał, że te okoliczności, w połączeniu z faktem, że przedmiotem sprawy jest ocena bezstronności, uzasadniają wyłączenie sędziów dla zapewnienia gwarancji rzetelnego procesu i ochrony autorytetu sądu. W odniesieniu do sędziego J.M. wskazano dodatkowo na jego członkostwo w Komisji Kodyfikacyjnej Ustroju Sądownictwa i Prokuratury, co może budzić wątpliwości co do jego zależności od władzy wykonawczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach, gdzie pojawiają się wątpliwości co do bezstronności wynikające z publicznych wypowiedzi sędziów lub ich zaangażowania w kwestie ustrojowe.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów na podstawie ustawy z 2017 r. oraz interpretacji bezstronności w kontekście orzecznictwa ETPC i SN.
Zagadnienia prawne (2)
Czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego, jeśli publicznie wyrażał on opinie dotyczące statusu sędziów powołanych w określonym trybie, który jest przedmiotem zarzutów w rozpoznawanej sprawie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieją uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w takiej sytuacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że publiczne wyrażanie przez sędziów opinii na temat statusu sędziów powołanych na podstawie ustawy z 2017 r. oraz ich wcześniejszy udział w sprawach dotyczących podobnych kwestii, a także złożenie oświadczeń o odmowie orzekania z udziałem takich sędziów, może budzić uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w sprawie, której kluczowym zarzutem jest właśnie kwestia bezstronności.
Czy członkostwo sędziego w komisji kodyfikacyjnej działającej przy Ministrze Sprawiedliwości może budzić wątpliwości co do jego bezstronności w sprawie dotyczącej odpowiedzialności urzędników państwowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, może budzić wątpliwości co do bezstronności, szczególnie w odbiorze społecznym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że członkostwo sędziego w komisji kodyfikacyjnej przy Ministrze Sprawiedliwości, powołanej przez Prezesa Rady Ministrów, może w odbiorze społecznym budzić przekonanie o istnieniu zależności sędziego od władzy wykonawczej, co jest istotne w kontekście sprawy dotyczącej odpowiedzialności urzędników państwowych.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.A. i in. | inne | oskarżyciele subsydiarni |
| SSN J.M. | inne | sędzia |
| SSN J.B. | inne | sędzia |
| SSN J.G. | inne | sędzia |
| SSN M.W. | inne | sędzia |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 41 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia podlega wyłączeniu na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.
Pomocnicze
k.p.k. art. 42 § § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 42 § § 4
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Wskazano jako podstawę zarzutów kasacyjnych i argumentacji dotyczącej wyłączenia sędziów.
k.p.k. art. 439 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Dotyczy nienależytej obsady sądu.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r., której przepisy dotyczące ukształtowania składu KRS były podstawą zarzutów w kasacji i argumentacji wniosku o wyłączenie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Publiczne wypowiedzi sędziów dotyczące statusu sędziów powołanych na podstawie ustawy z 2017 r. mogą budzić uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności. • Udział sędziego J.M. w poprzednim rozpoznaniu kasacji, gdzie poruszano kwestię bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z powołaniem sędziego na wniosek KRS ukształtowanej w nowym trybie. • Złożenie przez sędziów oświadczenia o odmowie orzekania z udziałem sędziów powołanych w trybie ustawy z 2017 r. • Członkostwo sędziego J.M. w Komisji Kodyfikacyjnej przy Ministrze Sprawiedliwości może budzić wątpliwości co do jego zależności od władzy wykonawczej.
Godne uwagi sformułowania
istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie • przeciętnego, rozsądnie myślącego, zewnętrznego obserwatora procesu • obiektywna bezstronność sędziego • nawet sam pozór braku bezstronności ma istotne znaczenie • ochrony powagi i autorytetu Sądu Najwyższego
Skład orzekający
Małgorzata Bednarek
przewodniczący
J.M.
członek
J.B.
członek
J.G.
członek
M.W.
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie wniosków o wyłączenie sędziego w sprawach, gdzie pojawiają się wątpliwości co do bezstronności wynikające z publicznych wypowiedzi sędziów lub ich zaangażowania w kwestie ustrojowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów na podstawie ustawy z 2017 r. oraz interpretacji bezstronności w kontekście orzecznictwa ETPC i SN.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej kwestii bezstronności sędziów i potencjalnych konfliktów interesów, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie w środowisku prawniczym i poza nim.
“Sąd Najwyższy wyłącza sędziów. Czy publiczne opinie o 'neosędziach' dyskwalifikują ich do orzekania?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.