Orzeczenie · 2025-07-18

II KK 254/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-18
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćSąd NajwyższykasacjaKodeks postępowania karnegoKRSobsada sądu

Sprawa o sygnaturze II KK 254/25 dotyczyła wniosku sędzi Sądu Najwyższego M.W. o wyłączenie jej od udziału w postępowaniu. Sędzia M.W., która była sprawozdawcą w poprzednim wyroku Sądu Najwyższego w tej samej sprawie (sygn. II KK 74/22), wskazała, że w pisemnym uzasadnieniu tamtego wyroku (na stronach 15-24) szczegółowo rozważała kwestię braku skargi uprawnionego oskarżyciela w kontekście statusu pokrzywdzonych oraz przesłanek z art. 49 § 1 k.p.k. Ponadto, na stronach 36-37 uzasadnienia, wypowiedziała się co do znaczenia charakteru sprawy w kontekście możliwości wystąpienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związanego z orzekaniem przez sąd z udziałem sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej z 2017 r. Sędzia uznała, że te wcześniejsze wypowiedzi mogą wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Sąd Najwyższy, analizując wniosek w świetle art. 41 § 1 k.p.k., uznał go za zasadny. Podkreślono, że choć przepis ten nie wyłącza możliwości wielokrotnego orzekania przez tego samego sędziego, to ocena musi być każdorazowo indywidualna. W tej konkretnej sytuacji, wcześniejsze jednoznaczne wypowiedzenie się sędzi M.W. co do kluczowych kwestii prawnych, które były przedmiotem zarzutów kasacji, mogło w społecznym odbiorze wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędzię M.W. od udziału w sprawie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego w przypadku wcześniejszego zajęcia stanowiska w kluczowych kwestiach prawnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędzia sam wnosi o wyłączenie z powodu wcześniejszych wypowiedzi w tej samej sprawie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wcześniejsze wypowiedzenie się sędziego Sądu Najwyższego w kwestiach prawnych, które są przedmiotem rozpoznawanej sprawy, może stanowić podstawę do jego wyłączenia od udziału w sprawie ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wcześniejsze wypowiedzi mogły wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w społecznym odbiorze.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że choć przepis art. 41 § 1 k.p.k. nie wyklucza wielokrotnego orzekania przez tego samego sędziego, to w sytuacji, gdy sędzia jednoznacznie wypowiedział się co do kluczowych kwestii prawnych w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie, mogą zaistnieć wątpliwości co do jego bezstronności w społecznym odbiorze.

Czy udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej z 2017 r. stanowi uchybienie skutkujące nienależytą obsadą sądu?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd odwoławczy stwierdził nienależną obsadę sądu w poprzednim postępowaniu z tego powodu.

Uzasadnienie

Sędzia M.W. w poprzednim uzasadnieniu wypowiedziała się co do znaczenia charakteru sprawy w kontekście możliwości wystąpienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem przez sąd z udziałem sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej nowelizacją z 2017 r.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
sędzia M.W.

Strony

NazwaTypRola
T.A.osoba_fizycznaoskarżony
M.B.osoba_fizycznaoskarżony
M.K.osoba_fizycznaoskarżony
prokuratororgan_państwowyskarżący
pełnomocnik oskarżycieli posiłkowychinneskarżący
sędzia Sądu Najwyższego M.W.innewnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 42 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do wniosku o wyłączenie sędziego.

k.p.k. art. 41 § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

Dz. U. z 2018 r.

Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw

Ustawa nowelizująca KRS, której przepisy były przedmiotem zarzutu dotyczącego nienależytej obsady sądu.

k.k. art. 231 § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący nadużycia władzy, będący przedmiotem zarzutów w sprawie.

k.p.k. art. 49 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przesłanki dotyczące statusu pokrzywdzonych.

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Okoliczności skutkujące bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia, w tym nienależyta obsada sądu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sędzia M.W. wypowiedziała się już w kluczowych kwestiach prawnych (brak skargi uprawnionego oskarżyciela, nienależyta obsada sądu) w poprzednim uzasadnieniu. • Wcześniejsze wypowiedzi sędziego mogą wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w społecznym odbiorze.

Godne uwagi sformułowania

mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • mogą zaistnieć w społecznym odbiorze (u postronnego obiektywnego obserwatora) wątpliwości w zakresie bezstronności sędziego przy powtórnym rozpoznawaniu tej samej sprawy

Skład orzekający

Igor Zgoliński

przewodniczący

M.W.

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego w przypadku wcześniejszego zajęcia stanowiska w kluczowych kwestiach prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędzia sam wnosi o wyłączenie z powodu wcześniejszych wypowiedzi w tej samej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady bezstronności sędziego i pokazuje, jak wcześniejsze wypowiedzi mogą wpływać na postrzeganie jego niezawisłości, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Czy sędzia może być stronniczy, jeśli już raz wypowiedział się w sprawie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst