II KK 254/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa o sygnaturze II KK 254/25 dotyczyła wniosku sędzi Sądu Najwyższego M.W. o wyłączenie jej od udziału w postępowaniu. Sędzia M.W., która była sprawozdawcą w poprzednim wyroku Sądu Najwyższego w tej samej sprawie (sygn. II KK 74/22), wskazała, że w pisemnym uzasadnieniu tamtego wyroku (na stronach 15-24) szczegółowo rozważała kwestię braku skargi uprawnionego oskarżyciela w kontekście statusu pokrzywdzonych oraz przesłanek z art. 49 § 1 k.p.k. Ponadto, na stronach 36-37 uzasadnienia, wypowiedziała się co do znaczenia charakteru sprawy w kontekście możliwości wystąpienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. związanego z orzekaniem przez sąd z udziałem sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej z 2017 r. Sędzia uznała, że te wcześniejsze wypowiedzi mogą wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do jej bezstronności przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Sąd Najwyższy, analizując wniosek w świetle art. 41 § 1 k.p.k., uznał go za zasadny. Podkreślono, że choć przepis ten nie wyłącza możliwości wielokrotnego orzekania przez tego samego sędziego, to ocena musi być każdorazowo indywidualna. W tej konkretnej sytuacji, wcześniejsze jednoznaczne wypowiedzenie się sędzi M.W. co do kluczowych kwestii prawnych, które były przedmiotem zarzutów kasacji, mogło w społecznym odbiorze wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. W związku z tym, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędzię M.W. od udziału w sprawie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego w przypadku wcześniejszego zajęcia stanowiska w kluczowych kwestiach prawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędzia sam wnosi o wyłączenie z powodu wcześniejszych wypowiedzi w tej samej sprawie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy wcześniejsze wypowiedzenie się sędziego Sądu Najwyższego w kwestiach prawnych, które są przedmiotem rozpoznawanej sprawy, może stanowić podstawę do jego wyłączenia od udziału w sprawie ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli wcześniejsze wypowiedzi mogły wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w społecznym odbiorze.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć przepis art. 41 § 1 k.p.k. nie wyklucza wielokrotnego orzekania przez tego samego sędziego, to w sytuacji, gdy sędzia jednoznacznie wypowiedział się co do kluczowych kwestii prawnych w poprzednim orzeczeniu w tej samej sprawie, mogą zaistnieć wątpliwości co do jego bezstronności w społecznym odbiorze.
Czy udział sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy nowelizującej z 2017 r. stanowi uchybienie skutkujące nienależytą obsadą sądu?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd odwoławczy stwierdził nienależną obsadę sądu w poprzednim postępowaniu z tego powodu.
Uzasadnienie
Sędzia M.W. w poprzednim uzasadnieniu wypowiedziała się co do znaczenia charakteru sprawy w kontekście możliwości wystąpienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z orzekaniem przez sąd z udziałem sędziego powołanego na wniosek KRS ukształtowanej nowelizacją z 2017 r.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.A. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M.B. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| M.K. | osoba_fizyczna | oskarżony |
| prokurator | organ_państwowy | skarżący |
| pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych | inne | skarżący |
| sędzia Sądu Najwyższego M.W. | inne | wnioskodawca |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 42 § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa do wniosku o wyłączenie sędziego.
k.p.k. art. 41 § 1
Kodeks postępowania karnego
Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.
Pomocnicze
Dz. U. z 2018 r.
Ustawa o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw
Ustawa nowelizująca KRS, której przepisy były przedmiotem zarzutu dotyczącego nienależytej obsady sądu.
k.k. art. 231 § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący nadużycia władzy, będący przedmiotem zarzutów w sprawie.
k.p.k. art. 49 § 1
Kodeks postępowania karnego
Przesłanki dotyczące statusu pokrzywdzonych.
k.p.k. art. 439 § 1
Kodeks postępowania karnego
Okoliczności skutkujące bezwzględną podstawę uchylenia orzeczenia, w tym nienależyta obsada sądu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sędzia M.W. wypowiedziała się już w kluczowych kwestiach prawnych (brak skargi uprawnionego oskarżyciela, nienależyta obsada sądu) w poprzednim uzasadnieniu. • Wcześniejsze wypowiedzi sędziego mogą wzbudzić uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w społecznym odbiorze.
Godne uwagi sformułowania
mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie • mogą zaistnieć w społecznym odbiorze (u postronnego obiektywnego obserwatora) wątpliwości w zakresie bezstronności sędziego przy powtórnym rozpoznawaniu tej samej sprawy
Skład orzekający
Igor Zgoliński
przewodniczący
M.W.
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o wyłączenie sędziego w przypadku wcześniejszego zajęcia stanowiska w kluczowych kwestiach prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sędzia sam wnosi o wyłączenie z powodu wcześniejszych wypowiedzi w tej samej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady bezstronności sędziego i pokazuje, jak wcześniejsze wypowiedzi mogą wpływać na postrzeganie jego niezawisłości, co jest istotne dla zaufania do wymiaru sprawiedliwości.
“Czy sędzia może być stronniczy, jeśli już raz wypowiedział się w sprawie?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.