II KK 247/09

Sygn. akt II KK 247/09 
 
 
W Y R O K 
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ 
Dnia 8 czerwca 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie: 
 
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) 
SSN Jerzy Grubba 
SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) 
Protokolant Anna Janczak 
 
w sprawie S. R. 
oskarżonego z art. 216 § 1 k.k. w zb. z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. 
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie 
w dniu 8 czerwca 2010 r., 
kasacji, wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego S. G. 
od wyroku Sądu Okręgowego w W. 
z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt VI Ka [...] 
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego 
z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt IV K [...], 
 
1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt. 6 k.p.k. w zw. z 
art. 102 k.k. i art. 101 § 2 k.k. postępowanie karne wobec S. R. umarza, 
2. zarządza zwrot oskarżycielowi prywatnemu S. G. opłaty od kasacji, 
3. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa. 
 
UZASADNIENIE  

 
2
 
Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2008 r., sygn. akt IV K [...], Sąd Rejonowy w 
W. skazał S. R. za to, że w dniu 8 marca 2004 r. w W. w piśmie skierowanym do 
Komornika Sądowego Rewiru V przy Sądzie Rejonowym użył wobec S. G. 
sformułowań 
uznawanych 
powszechnie 
za 
obraźliwe 
pomawiając 
w/w 
pokrzywdzonego o popełnienie przestępstwa, tj. o takie postępowanie i 
właściwości, które mogą go narazić na utratę zaufania potrzebnego do 
wykonywania zawodu prawnika oraz prowadzonej przez niego działalności 
gospodarczej, tj. za przestępstwo z art.216 § 1 k.k. w zb. z art. 212 § 1 k.k. w zw. z 
art. 11 § 2 k.k. na karę 100 stawek dziennych grzywny po 10 zł każda. Na mocy 
art. 212 § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego nawiązkę w kwocie 500 zł na rzecz [...] 
Hospicjum dla dzieci. 
Po rozpoznaniu apelacji oskarżonego Sąd Okręgowy w W., wyrokiem z dnia 
17 czerwca 2009 r. (VI Ka [...]), uchylił zaskarżone orzeczenie sądu pierwszej 
instancji i na podstawie art. 1 § 2 k.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 3 k.p.k. postępowanie 
wobec oskarżonego umorzył. 
Kasację od tego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela prywatnego S. G.. 
Zarzucił wyrokowi, mające wpływ na treść orzeczenia, rażące naruszenie 
przepisów: 
1) 
prawa materialnego, a to art. 1 § 2 k.k. w zw. z art.115 § 2 k.k. 
poprzez uwzględnienie w ocenie stopnia społecznej szkodliwości 
czynu zarzucanego oskarżonemu jedynie motywacji oskarżonego a 
pominięcie innych okoliczności wymienionych w art. 115 § 2 k.k., 
2) 
prawa procesowego, a to art. 424 § 1 i 2 k.p.k. i art. 457 § 2 k.p.k. 
poprzez brak wskazania i oceny w treści uzasadnienia wyroku 
wszystkich okoliczności czynu zarzucanego oskarżonemu, które 
zgodnie z art. 115 § 2 k.k. winny decydować o społecznej 
szkodliwości jego czynu. 

 
3
Na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie 
sprawy sądowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje. 
Kasacja jest zasadna, albowiem trafny jest podniesiony w niej zarzut 
rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego. 
Rację ma skarżący, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało 
sporządzone niezgodnie z wymaganiami wynikającymi z treści art. 457 § 3 k.p.k. w 
zw. z art. 424 § 1 k.p.k. Wprawdzie z art. 457 § 3 k.p.k. wynika, że w uzasadnieniu 
wyroku sądu odwoławczego należy podać jedynie, czym kierował się sąd wydając 
wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji uznał za zasadne lub niezasadne, 
jednak w przypadku wydania orzeczenia o charakterze reformatoryjnym 
aktualizuje się obowiązek sporządzenia uzasadnienia w sposób określony w art. 
424 § 1 k.p.k., a więc ze wskazaniem, jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub 
nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał 
dowodów przeciwnych. Zatem w sytuacji, gdy sąd ad quem dokona zmiany 
zaskarżonego orzeczenia co do istoty sprawy, to jego obowiązkiem jest nie tylko 
wykazanie w uzasadnieniu wyroku realizacji nakazu wynikającego z treści art. 457 
§ 3 k.p.k., ale także spełnienia obowiązku wynikającego z treści art. 424 § 1 i 2 
k.p.k. (por. np. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 1997 r., V KKN 25/97, 
OSNKW 1998, z. 3-4, poz. 15). Warto w tym miejscu zacytować stwierdzenie 
zawarte w uzasadnieniu tego orzeczenia, albowiem w sposób syntetyczny ujmuje 
ono istotę takiego zagadnienia: "wyrok, w zmienionym zakresie, jest 
rozstrzygnięciem nowym, wymagającym uzasadnienia tak kompletnego, jak 
pierwszy zapadły wyrok, a więc przedstawiającego i wyjaśniającego sposób 
rozumowania sądu oraz faktyczne i prawne podstawy rozstrzygnięcia. Dotyczy to - 
tym bardziej - wyroku, który w żadnej części nie aprobuje zaskarżonego 
rozstrzygnięcia i, co więcej, nie ma charakteru kasacyjnego, lecz wyrok ten w 
całości zmienia". 

 
4
Tymczasem w sprawie niniejszej sąd odwoławczy ogólnikowo stwierdził, że 
okoliczności rzutujące na stopień społecznej szkodliwości czynu przypisanego 
oskarżonemu, przedstawione przez Sąd pierwszej instancji, należy ocenić 
odmiennie. Przyjmując, że stopień społecznej szkodliwości tego czynu jest 
znikomy, ograniczył się do zanegowania odmiennego stanowiska sądu a guo, nie 
wskazując w istocie powodów, dla których uznał wnioski wyprowadzone przez ten 
sąd z oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego za wadliwe. Nie 
ulega wątpliwości, że Sąd Okręgowy powinien w takiej sytuacji te wszystkie 
dowody na nowo przeanalizować i ocenić, przedstawiając w uzasadnieniu 
argumenty za tym przemawiające oraz podważające stanowisko zaprezentowane w 
zaskarżonym wyroku. 
Trafnie przy tym podniósł skarżący, że Sąd ten oceniając stopień społecznej 
szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu powinien wziąć pod uwagę nie 
tylko motywację oskarżonego, ale też – zgodnie z art. 115 § 2 k.k. – rodzaj i 
charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i 
okoliczności 
popełnienia 
czynu, 
wagę 
naruszonych 
przez 
oskarżonego 
obowiązków, jak również postać zamiaru sprawcy. Bez przeprowadzenia analizy 
zebranych w sprawie dowodów w aspekcie wszystkich okoliczności wymienionych 
w tym przepisie, nie można w sposób prawidłowy ocenić stopnia społecznej 
szkodliwości czynu przypisanego oskarżonemu. Podkreślić przy tym trzeba, że 
katalog okoliczności wymienionych w art. 115 § 2 k.k. jest zamknięty, i to które z 
nich w istotny sposób wpływają na ocenę stopnia społecznej szkodliwości 
konkretnego zachowania zależy od typu czynu zabronionego. 
W konsekwencji, zaskarżone kasacją orzeczenie zapadło z naruszeniem 
wymagań wynikających z treści art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k., gdyż 
sąd odwoławczy orzekając odmiennie co do istoty sprawy w ogóle nie odniósł się 
w uzasadnieniu wyroku do faktów i dowodów zgromadzonych w sprawie, 

 
5
mających istotne znaczenie w zakresie oceny stopnia społecznej szkodliwości 
czynu przypisanego oskarżonemu. 
Stwierdzone uchybienia przekonują, że w postępowaniu odwoławczym w tej 
sprawie doszło do rażącego naruszenia wskazanych w kasacji przepisów prawa 
procesowego, co miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. 
Kierując się powyższym należało uchylić zaskarżony wyrok. Uwzględnienie 
wniosku skarżącego o przekazanie sprawy Sądowi odwoławczemu do ponownego 
rozpoznania stało się jednak bezprzedmiotowe, gdyż postępowanie karne wobec 
oskarżonego 
podlegało 
umorzeniu 
z 
powodu 
przedawnienia 
karalności 
zarzucanego mu czynu. 
Stosownie do treści przepisu art. 101 § 2 k.k., karalność przestępstwa 
ściganego z oskarżenia prywatnego ustaje z upływem roku od czasu, gdy 
pokrzywdzony dowiedział się o osobie sprawcy, nie później jednak niż z upływem 
3 lat od czasu jego popełnienia. Jeżeli w okresie tym wszczęto postępowanie 
przeciwko oskarżonemu, to – zgodnie z art. 102 k.k. – okres przedawnienia 
karalności ulega wydłużeniu o 5 lat, liczony od zakończenia okresu, o którym 
mowa w art. 101 § 2 k.k. Wszczęcie postępowania in personam odnośnie do 
przestępstw prywatno skargowych następuje z reguły poprzez wniesienie 
prywatnego aktu oskarżenia. Zatem, skoro pokrzywdzony prywatny akt oskarżenia 
– o przestępstwo popełnione na jego szkodę w dniu 8 marca 2004 r. – wniósł w 
dniu 29 marca 2004 r., to okres roku, ujęty w art. 101 § 2 k.k., zakończył się w dniu 
29 marca 2005 r., zaś przedawnienie karalności nastąpiło 5 lat później, a więc w 
dniu 29 marca 2010 r. 
Kierując się powyższym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i na 
podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 102 k.k. i art. 101 § 2 k.k. 
postępowanie karne wobec S. R. umorzył. 
O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 
632 a k.p.k., zaś o zwrocie opłaty od kasacji na podstawie art. 527 § 4 k.p.k.