II KK 243/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanej G. L. od wyroku Sądu Okręgowego w Siedlcach, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Węgrowie. Problem prawny dotyczył orzeczenia kary pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k. (znieważenie), podczas gdy przepis ten przewiduje jedynie karę grzywny lub ograniczenia wolności. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił sądowi okręgowemu rażące naruszenie prawa procesowego, polegające na zaniechaniu wszechstronnej kontroli odwoławczej i utrzymaniu w mocy rażąco niesprawiedliwego wyroku. Sąd Najwyższy przychylił się do stanowiska Rzecznika, uznając kasację za oczywiście zasadną. Stwierdzono, że sąd okręgowy dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego, utrzymując w mocy orzeczenie rażąco niesprawiedliwe, bowiem orzekające karę nieprzewidzianą ustawowym zagrożeniem. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie utrzymania w mocy kary za czyn z art. 216 § 1 k.k. oraz kary łącznej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Siedlcach, wskazując, że sąd ten będzie mógł zmienić wyrok na korzyść oskarżonej lub nawet ją uniewinnić.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 216 § 1 k.k. w zakresie dopuszczalnych kar, obowiązek wszechstronnej kontroli odwoławczej przez sąd okręgowy, skutki uchylenia kary jednostkowej dla kary łącznej.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd orzeka karę pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k., podczas gdy przepis dopuszcza jedynie grzywnę lub ograniczenie wolności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji, który orzekł karę pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k., podczas gdy przepis ten dopuszcza jedynie karę grzywny lub ograniczenia wolności, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrzymanie w mocy wyroku orzekającego karę nieprzewidzianą ustawowym zagrożeniem przepisu prawa karnego materialnego stanowi rażące naruszenie prawa procesowego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sąd odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia prawa procesowego, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji, który orzekł karę pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k., podczas gdy sankcja tego przepisu przewiduje jedynie karę grzywny lub ograniczenia wolności. Takie orzeczenie jest rażąco niesprawiedliwe i stanowi naruszenie prawa mające istotny wpływ na treść wyroku.
Czy uchylenie wyroku sądu okręgowego w zakresie kary jednostkowej za czyn z art. 216 § 1 k.k. skutkuje automatycznym uchyleniem kary łącznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uchylenie wyroku w części dotyczącej jednej z kar jednostkowych powoduje, że kara łączna traci moc z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na swoje orzecznictwo, wskazał, że kara łączna zostaje rozwiązana wraz z uchyleniem orzeczeń co do jednej z kar jednostkowych, w związku z czym zbędne jest uchylenie wyroku w części dotyczącej tej kary. Rozstrzygnięcie o karze łącznej traci moc ex lege.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. L. | osoba_fizyczna | skazana |
| Rzecznik Praw Obywatelskich | organ_państwowy | skarżący |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 216 § § 1
Kodeks karny
Przepis dopuszcza orzeczenie wyłącznie kary grzywny i ograniczenia wolności.
k.k. art. 190a § § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.p.k. art. 433 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Zarzut naruszenia polegający na zaniechaniu wszechstronnej kontroli odwoławczej.
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
Zastosowanie w sytuacji rażącej niesprawiedliwości orzeczenia.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Tryb rozpoznania kasacji na posiedzeniu.
k.p.k. art. 442 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Uprawnienie sądu odwoławczego do uniewinnienia oskarżonego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd okręgowy utrzymał w mocy wyrok sądu rejonowego, który orzekł karę pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k., podczas gdy przepis ten dopuszcza jedynie karę grzywny lub ograniczenia wolności. • Sąd okręgowy nie dokonał wszechstronnej kontroli odwoławczej, co doprowadziło do utrzymania w mocy rażąco niesprawiedliwego wyroku.
Godne uwagi sformułowania
rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie prawa procesowego • utrzymanie w mocy rażąco niesprawiedliwego wyroku • orzekanie poza granicami zaskarżenia i podniesionych zarzutów • kara nieprzewidziana ustawowym zagrożeniem przepisu prawa karnego materialnego • kara łączna zostaje rozwiązana wraz z uchyleniem orzeczeń co do jednej z kar jednostkowych
Skład orzekający
Jarosław Matras
przewodniczący
Andrzej Stępka
członek
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 216 § 1 k.k. w zakresie dopuszczalnych kar, obowiązek wszechstronnej kontroli odwoławczej przez sąd okręgowy, skutki uchylenia kary jednostkowej dla kary łącznej."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sąd orzeka karę pozbawienia wolności za czyn z art. 216 § 1 k.k., podczas gdy przepis dopuszcza jedynie grzywnę lub ograniczenie wolności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest ścisłe przestrzeganie przepisów prawa karnego materialnego i procesowego, nawet w pozornie drobnych sprawach. Błąd sądu okręgowego w zakresie dopuszczalnych kar mógł mieć poważne konsekwencje dla skazanej.
“Sąd Najwyższy: Kara pozbawienia wolności za znieważenie? Tylko jeśli przepis na to pozwala!”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.