II KK 24/26

Sąd Najwyższy2026-03-19
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
kasacjadopuszczalnośćwymogi formalnekodeks karnykodeks postępowania karnegosąd najwyższyskazaniekara ograniczenia wolności

Podsumowanie

Sąd Najwyższy pozostawił kasacje obrońców skazanych bez rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych dotyczących dopuszczalności kasacji w sprawach karnych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kwestię dopuszczalności kasacji wniesionych przez obrońców skazanych A.I. i T.I. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego. Kasacje zostały wniesione w związku z zarzutem rażącej obrazy przepisów prawa procesowego. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacje nie spełniają wymogów formalnych określonych w art. 523 § 2 k.p.k., ponieważ skazani nie zostali objęci bezwzględną karą pozbawienia wolności, a nie wskazano na bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia. W związku z tym kasacje zostały pozostawione bez rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasacje wniesione przez obrońców skazanych A.I. i T.I. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 9 września 2025 r., sygn. akt V Ka 714/25, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie z dnia 2 czerwca 2025 r., sygn. akt IX K 37/24. Sąd Rejonowy skazał A.I. za czyn z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. na karę roku ograniczenia wolności, a T.I. za czyn z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. na karę roku i 9 miesięcy ograniczenia wolności. Obrońcy w kasacjach podnieśli zarzut rażącej obrazy przepisów prawa karnego procesowego, która miała istotny wpływ na treść orzeczenia, i wnieśli o uchylenie wyroków. Sąd Najwyższy stwierdził, że kasacje nie spełniają wymogów formalnych określonych w art. 523 § 2 k.p.k., który stanowi, że kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, chyba że zachodzą bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia (art. 523 § 4 k.p.k.). Ponieważ skazani nie otrzymali bezwzględnej kary pozbawienia wolności, a w kasacjach nie podniesiono zarzutów o bezwzględnych przyczynach uchylenia, kasacje zostały uznane za niedopuszczalne i pozostawione bez rozpoznania na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., art. 429 § 1 k.p.k. oraz art. 523 § 2 k.p.k. Sąd Najwyższy obciążył skazanych kosztami postępowania kasacyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja taka jest niedopuszczalna z mocy ustawy, chyba że wskazano na bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 523 § 2 k.p.k., który ogranicza dopuszczalność kasacji na korzyść do przypadków skazania na bezwzględną karę pozbawienia wolności, chyba że zachodzą przesłanki z art. 523 § 4 k.p.k. (bezwzględne przyczyny uchylenia). Ponieważ skazani otrzymali kary ograniczenia wolności, a nie podniesiono zarzutów o bezwzględnych przyczynach uchylenia, kasacje zostały uznane za niedopuszczalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
A.I.osoba_fizycznaskazana
T.I.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (12)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa warunki dopuszczalności kasacji na korzyść skazanego na karę inną niż bezwzględne pozbawienie wolności.

Pomocnicze

k.p.k. art. 523 § 4

Kodeks postępowania karnego

Wyłącza ograniczenia z § 2 w przypadku zarzutu bezwzględnych przyczyn uchylenia orzeczenia.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Dotyczy zakresu zaskarżenia w kasacji.

k.k. art. 18 § 3

Kodeks karny

Podżeganie lub pomocnictwo.

k.k. art. 300 § 2

Kodeks karny

Naruszenie przepisów o postępowaniu w sprawach o przestępstwa lub wykroczenia.

k.k. art. 12 § 1

Kodeks karny

Czyn ciągły.

k.p.k. art. 637a

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami procesu.

k.p.k. art. 637 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami procesu.

k.p.k. art. 636 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie kosztami procesu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacje nie spełniają wymogów formalnych określonych w art. 523 § 2 k.p.k. z uwagi na rodzaj orzeczonej kary. Nie wskazano na bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia, które mogłyby uzasadniać dopuszczalność kasacji.

Godne uwagi sformułowania

kasacje obrońców skazanych od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie kwestii dopuszczalności kasacji pozostawić kasacje bez rozpoznania nie dostrzegli, że art. 523 § 2 k.p.k. stanowi, iż kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania należy je uznać za niedopuszczalne z mocy ustawy

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach karnych, zwłaszcza gdy orzeczono karę inną niż bezwzględne pozbawienie wolności."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych wymogów formalnych kasacji w polskim postępowaniu karnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla prawników karnistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja w polskim sądzie nie ma szans na rozpoznanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe wymogi formalne.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II KK 24/26
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie
A.I.
skazanej za czyn art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art 12 § 1 k.k.,
T.I.
skazanego za czyn z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art 12 § 1 k.k.
po rozważeniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 19 marca 2026 r.
kwestii dopuszczalności kasacji wniesionych przez obrońców skazanych
od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie
z dnia 9 września 2025 r., sygn. akt V Ka 714/25,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie
z dnia 2 czerwca 2025 r., sygn. akt IX K 37/24
p o s t a n o w i ł:
1. na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k., art. 429 § 1 k.p.k. oraz art. 523 § 2 k.p.k. pozostawić kasacje bez rozpoznania;
2. kosztami procesu za postępowanie kasacyjne obciążyć skazanych A.I. i T. I., w częściach na nich przypadających.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy Lublin - Zachód w Lublinie wyrokiem z dnia 2 czerwca 2025 r., sygn. akt IX K 37/24, skazał:
-
A.I. za czyn art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art 12 § 1 k.k. i wymierzył jej
karę roku ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym,
- T.I. za czyn z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art 12 § 1 k.k.
i wymierzył mu karę roku i 9 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin w stosunku miesięcznym.
Po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez obrońców oskarżonych Sąd Okręgowy w Lublinie wyrokiem z dnia 9 września 2025 r., sygn. akt V Ka 714/25, utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji.
Kasacje od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wnieśli obrońcy aktualnie skazanych. W zakresie dotyczącym reprezentowanych przez siebie skazanych z
askarżyli wyrok
w całości i podnieśli taki sam zarzut rażącej obrazy przepisów prawa karnego procesowego, która miała istotny wpływ na treść orzeczenia – art. 523 § 1 k.p.k. w zw. z art. 117 § 2 k.p.k. w zw. z art. 374 § 1 k.p.k. (obrońca T. I. wymienił także art. 6 k.p.k.). Wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu Lublin - Zachód w Lublinie do ponownego rozpoznania. W obu kasacjach, powołując art. 532 § 1 k.p.k., zamieszczono też wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
W odpowiedziach na kasacje Prokurator Rejonowy w Rykach wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych.
W Sądzie Okręgowym w Lublinie kasacje zostały przyjęte i wraz z aktami sprawy przedstawione do rozpoznania Sądowi Najwyższemu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Autorzy kasacji, ale też prokurator udzielający na nie odpowiedzi i niestety sędzia, który stwierdził, że każda z kasacji „odpowiada wymogom formalnym” i zarządził ich przyjęcie (k. 962, 963), najwyraźniej nie dostrzegli, że art. 523 § 2 k.p.k. stanowi, iż kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Z kolei art. 523 § 4 k.p.k. wyłącza spod tego ograniczenia kasację wniesioną z powodu uchybień określonych w art. 439 k.p.k. oraz przez podmiot wymieniony w art. 521 k.p.k. A.I. i T.I. za przypisane im przestępstwa nie zostali skazani na bezwzględną karę pozbawienia wolności, zatem warunkiem dopuszczalności kasacji było wskazanie w ramach zarzutu, że w sprawie zaistniało uchybienie o randze bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia. Takiego zarzutu w kasacjach nie podniesiono, wobec czego należy je uznać za niedopuszczalne z mocy ustawy i na mocy przepisów wymienionych w części dyspozytywnej niniejszego postanowienia pozostawić bez rozpoznania.
Niezależnie od tego nasuwa się spostrzeżenie, że wbrew art. 519 k.p.k. w zarzucie obu kasacji wskazano na uchybienie zaistniałe w postępowaniu pierwszoinstancyjnym („zamknięcie przewodu Sądowego przez Sąd I instancji pod nieobecność skazanej oraz jej obrońcy”, „zamknięcie przewodu Sądowego przez Sąd I instancji pod nieobecność skazanego”) i nie przekonuje twierdzenie skarżących, że uchybienie to (prokurator jednak przekonuje, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania) przeniknęło do orzeczenia sądu odwoławczego, co miało uzasadniać zaskarżenie wyroku tego sądu.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w pkt 1 postanowienia, co skutkowało w pkt 2 obciążeniem skazanych kosztami procesu za postępowanie kasacyjne, zgodnie z art. 637a k.p.k. oraz art. 637 §
1
w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
Pozostawienie kasacji bez rozpoznania czyniło nieaktualnymi wnioski o wstrzymanie wykonania orzeczenia.
[WB]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę