II KK 238/22

Sąd Najwyższy2022-07-01
SNKarneprzestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentówŚrednianajwyższy
kasacjaSąd Najwyższypostępowanie karnefałszowanie pieniędzyustawa o przeciwdziałaniu narkomaniibrak substratu zaskarżeniawznowienie postępowania

Sąd Najwyższy pozostawił kasację bez rozpoznania, ponieważ wyrok sądu odwoławczego, który był przedmiotem zaskarżenia, został wyeliminowany z obrotu prawnego w wyniku postępowania wznowieniowego.

Obrońca skazanego M. K. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za przestępstwa narkotykowe i fałszowanie pieniędzy. Sąd Najwyższy pozostawił jednak kasację bez rozpoznania, stwierdzając brak substratu zaskarżenia. Powodem było to, że wyrok sądu odwoławczego, zaskarżony kasacją, został wyeliminowany z obrotu prawnego w wyniku postępowania wznowieniowego prowadzonego przez Sąd Apelacyjny, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczyła kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego M. K. od wyroku Sądu Okręgowego w W., który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. skazujący oskarżonego za przestępstwa związane z narkotykami (art. 62 ust. 2 i art. 59 ust. 1 Ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii) oraz za czyn z art. 310 § 2 k.k. (fałszowanie pieniędzy), wymierzając mu kary pozbawienia wolności i grzywny, a następnie karę łączną. Obrońca zaskarżył wyrok sądu pierwszej instancji w części dotyczącej czynu z art. 310 § 2 k.k. oraz kary łącznej, a następnie wyrok sądu odwoławczego w całości. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, stwierdził, że wyrok Sądu Okręgowego, który był przedmiotem zaskarżenia, został wyeliminowany z obrotu prawnego. Stało się tak w wyniku postępowania wznowieniowego prowadzonego przez Sąd Apelacyjny, który uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w zakresie czynu z art. 310 § 2 k.k. W związku z tym, że prawomocny wyrok sądu odwoławczego kończący postępowanie przestał istnieć, Sąd Najwyższy uznał, że brak jest substratu zaskarżenia dla wniesionej kasacji i dlatego pozostawił ją bez rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., zwalniając od nich oskarżonego i obciążając nimi Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja nie może być rozpoznana, jeśli wyrok sądu odwoławczego został wyeliminowany z obrotu prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że w wyniku uchylenia przez Sąd Apelacyjny wyroku Sądu Okręgowego w ramach postępowania wznowieniowego, zaskarżone orzeczenie przestało istnieć w obrocie prawnym. Brak prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie oznacza brak substratu zaskarżenia dla kasacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawienie kasacji bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (28)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 429 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 310 § 2

Kodeks karny

u.p.n. art. 62 § 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

u.p.n. art. 59 § 1

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.p.k. art. 433 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 440

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 167

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 366 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 2 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 2 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 540 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Pomocnicze

k.k. art. 33 § 2

Kodeks karny

k.k. art. 310 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 60 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 60 § 6

Kodeks karny

k.k. art. 85 § 1-2

Kodeks karny

k.k. art. 86 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 63 § 1 i 5

Kodeks karny

u.p.n. art. 70 § 4

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.k. art. 45 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 44 § 2

Kodeks karny

k.p.k. art. 230 § 2

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 626 § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 627

Kodeks postępowania karnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wyrok sądu odwoławczego, który był przedmiotem zaskarżenia kasacją, został wyeliminowany z obrotu prawnego w wyniku postępowania wznowieniowego, co skutkuje brakiem substratu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

brak substratu zaskarżenia wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia postępowanie wznowieniowe

Skład orzekający

Dariusz Kala

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności istnienia prawomocnego wyroku sądu odwoławczego jako substratu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, nawet w sytuacji, gdy wyrok ten został następnie wyeliminowany z obrotu prawnego w wyniku postępowania wznowieniowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, w której wyrok zaskarżony kasacją został uchylony w innym postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa jest interesująca z perspektywy prawników procesowych ze względu na proceduralną kwestię braku substratu zaskarżenia, ale mało angażująca dla szerszej publiczności ze względu na brak rozstrzygnięcia merytorycznego.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 238/22
POSTANOWIENIE
Dnia 1 lipca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 1 lipca 2022 r.
sprawy
M. K.
oskarżonego o czyn z art. 310 § 2 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w W.
z dnia 10 września 2021 r., sygn. akt X Ka
[…]
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt III K
[…]
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 519 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k.
postanowił
1. pozostawić kasację bez rozpoznania.
2.
zwolnić oskarżonego od wydatków postępowania
kasacyjnego i obciążyć nimi Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt III K
[…]
, Sąd Rejonowy w W.:
1.
oskarżonego M. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt. 1 i za to na podstawie art. 62 ust. 2 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii skazał go i wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;
2.
oskarżonego M. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt. 2 i za to na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii skazał go i wymierzył mu karę 1 (jednego) roku i 5 (pięciu) miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art. 59 ust. 1 ww. ustawy w zw. z art. 33 § 2 k.k. wymierzył mu karę 300 (trzystu) stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięciu) złotych;
3.
oskarżonego M. K. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu opisanego w pkt. 3, ustalając jednocześnie, że stanowił on wypadek mniejszej wagi w rozumieniu art. 310 § 3 k.k. i za to na podstawie art. 310 § 2 k.k. w zw. z art. 310 § 3 k.k. skazał go, a na podstawie art. 310 § 3 k.k. w zw. z art. 60 § 1 k.k. w zw. z art. 60 § 6 pkt 3 k.k. wymierzył mu karę 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności;
4.
na podstawie art. 85 § 1-2 k.k. w zw. z art. 86 § 1 k.k. połączył kary orzeczone wobec oskarżonego M. K. w pkt. I-III i wymierzył oskarżonemu karę łączną 2 (dwóch) lat pozbawienia wolności;
5.
na podstawie art. 63 § 1 i 5 k.k. na poczet orzeczonej w pkt. IV kary łącznej pozbawienia wolności zaliczył oskarżonemu M. K. okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 19 maja 2017 roku, godz. 11:30 do dnia 9 maja 2018 roku;
6.
na podstawie art. 70 ust. 4 Ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii orzekł wobec oskarżonego M. K. nawiązkę w kwocie 5000 (pięciu tysięcy) złotych na cele zapobiegania i zwalczania narkomanii zobowiązując oskarżonego do zapłaty ww. kwoty na rzecz Stowarzyszenia M., nr KRS
[…]
;
7.
na podstawie art. 45 § 1 k.k. orzekł przepadek korzyści majątkowej osiągniętej przez oskarżonego wskutek popełnienia przestępstwa, o którym mowa w pkt. II wyroku w postaci pieniędzy w kwocie 12 000 (dwunastu tysięcy) złotych;
8.
na podstawie art. 44 § 2 k.k. orzekł przepadek dowodów rzeczowych opisanych w wykazie dowodów rzeczowych na k. 434-435, poz. 16, 17, 18, 20 i 21 jako przedmiotów, które służyły lub były przeznaczone do popełnienia przestępstwa;
9.
na podstawie art. 230 § 2 k.p.k. zwrócił M. K. dowody rzeczowe opisane w wykazie dowodów rzeczowych na k. 434-435, poz. 11-15, 19 i 22 jako osobie uprawnionej;
10.
na podstawie art. 626 § 1 k.p.k. w zw. z art. 627 k.p.k. obciążył oskarżonego M. K. na rzecz Skarbu Państwa kosztami sądowymi w tym kwotą 500 (pięciuset) złotych tytułem opłaty.
Od powyższego wyroku apelację wywiódł obrońca oskarżonego, który zaskarżył wyrok w części, tj. w zakresie punktów III i IV i podnosząc stosowne zarzuty wniósł o zmianę wyroku w punkcie III poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu mającego wyczerpywać znamiona z art. 310 § 2 k.k. i w punkcie IV poprzez ponowne rozstrzygnięcie o karze łącznej.
Wyrokiem z dnia 10 września 2021 r., sygn. akt X Ka
[…]
, Sąd Okręgowy w W.  zaskarżony wyrok utrzymał w mocy i orzekł o kosztach procesu.
Od powyższego wyroku kasację wywiódł obrońca oskarżonego, który zaskarżył wyrok sądu odwoławczego w całości, zarzucając mu rażące naruszenie prawa przejawiające się w rażącej obrazie przepisów postępowania, tj.:
l. art. 433 § 1
in fine
k.p.k. w z art. 440 k.p.k. w zw. z art. 167
in fine
k.p.k. w zw. z art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 2 § 1 pkt 1
in fine
k.p.k. przez wadliwie wykonaną przez sąd
ad quem
kontrolę wyroku sądu
a quo
w zakresie szerszym, niż podniesione przez obronę zarzuty w środku odwoławczym i niedostrzeżenie w jej toku obrazy szeregu ww. przepisów postępowania, co spowodowało utrzymanie w mocy rażąco niesprawiedliwego wyroku, który został wydany bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych ze złożonymi przez skazanego depozycjami odnośnie zagrania przezeń w serialu „
[...]
" i otrzymania ujawnionych u niego w mieszkaniu 30-tu banknotów o nominale 100 zł od produkcji serialu jako rekwizytów do sceny kręconej w klubie „S." przy A. w W. i bez przeprowadzenia z urzędu dowodów polegających na zwróceniu się z zapytaniem do produkcji serialu o wskazanie - w ślad za podanym przez skazanego bardzo charakterystycznym opisem sceny i miejsca jej kręcenia - czy takowa scena została nagrana i umieszczona w serialu, a jeśli tak, to w którym odcinku i w jakim przedziale czasu, a następnie odtworzeniu takowej sceny, przy czym przeprowadzenie takich dowodów doprowadziłoby Sąd do ustalenia, że skazany wyjaśniał prawdziwie, albowiem scena, na którą się powoływał, została w rzeczywistości nagrana w klubie „S." i umieszczona w piątym odcinku ww. serialu od minuty 21:40 do 25:45, a skazany jest w niej widoczny przez większość czasu, w tym tańcząc, pijąc drinka, ale przede wszystkim przeliczając banknoty o nominale stu złotych i rzucając je kobietom grającym tancerki (vide dołączone do kasacji nagranie na płycie DVD), co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, albowiem doprowadziło do wadliwego utrzymania w mocy wyroku opartego o niepełne i błędne ustalenia faktyczne i pociągnięcia do odpowiedzialności karnej osoby niewinnej;
2. art. 433 § 1
in fine
k.p.k. w z art. 440 k.p.k. w zw. z art. 167
in fine
k.p.k. w zw. z art 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 2 § 1 pkt 1
in fine
k.p.k. przez wadliwie wykonaną przez sąd
ad quem
kontrolę wyroku sądu
a quo
w zakresie szerszym, niż podniesione przez obronę zarzuty w środku odwoławczym i niedostrzeżenie w jej toku obrazy szeregu ww. przepisów postępowania, co spowodowało utrzymanie w mocy rażąco niesprawiedliwego wyroku, który został wydany bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych ze złożonymi przez skazanego depozycjami odnośnie zagrania przezeń w serialu „
[…]
" i otrzymania ujawnionych u niego w mieszkaniu 30-tu banknotów o nominale 100 zł od produkcji serialu jako rekwizytów do sceny kręconej w klubie „S." przy A. w W. i bez przeprowadzenia z urzędu dowodów polegających na zwróceniu się z zapytaniem do produkcji serialu o wskazanie aktorów, którzy brali udział w nagrywaniu tak charakterystycznej sceny i przesłuchaniu tychże, przy czym przeprowadzenie takich dowodów doprowadziłoby Sąd do ustalenia, że skazany wyjaśniał prawdziwie, albowiem m.in. aktor grający główną rolę w ww. serialu i odgrywający pierwszoplanową rolę w ww. scenie – K. N., oświadczył, że: „w kręceniu tej sceny brał udział także M. K., którego rola polegała na bawieniu się z tancerkami i rzucaniu im na platformę taneczną banknotów o nominale stu złotych, które były wydawane przez produkcję jako rekwizyty do sceny. Scena z M. K. została umieszczona w piątym odcinku serialu od 21:40 do 25:45 minuty. M. K. wystąpił tam na drugim planie, siedząc na rogu platformy tanecznej i będąc niejako tłem dla sceny ze mną w roli głównej”, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, albowiem doprowadziło do wadliwego utrzymania w mocy wyroku opartego o niepełne i błędne ustalenia faktyczne i pociągnięcia do odpowiedzialności karnej osoby niewinnej.
Podnosząc powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego kasacją wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w W. do ponownego rozpoznania.
Wyrokiem z dnia 15 czerwca 2022 r., sygn. akt II AKo
[…]
, Sąd Apelacyjny w
[…]
:
1.
na podstawie art. 540 § 1 pkt 2a k.p.k. wznowił w części, w zakresie czynu trzeciego zarzucanego oskarżonemu, na korzyść M. K. postępowanie sądowe zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 września 2021 r., sygn. akt X Ka
[…]
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Rejonowego w W.z dnia 25 lutego 2021 r., sygn. akt III K
[…]
;
2.
uchylił wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 września 2021 r., sygn. akt X Ka
[…]
i przekazał sprawę w zakresie zarzuconego czynu z art. 310 § 2 k.k. do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W..
Wyrok zawiera również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację należało pozostawić bez rozpoznania.
W wyniku uchylenia, w ww. postępowaniu wznowieniowym, wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 10 września 2021 r., sygn. akt X Ka
[…]
i przekazania sprawy, w zakresie zarzuconego czynu z art. 310 § 2 k.k.,  do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w W., doszło do wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia, które zostało zaskarżone wywiedzioną w niniejszej sprawie kasacją. Należy przy tym stanowczo podkreślić, że obrońca oskarżonego zaskarżył apelacją wyrok sądu pierwszej instancji wyłącznie w punktach III i IV tego orzeczenia i w konsekwencji tylko tych rozstrzygnięć dotyczył zaskarżony kasacją wyrok sądu odwoławczego, co potwierdza również treść zarzutów kasacyjnych. W tej sytuacji nie może budzić wątpliwości, że w przedmiotowej sprawie brak jest substratu zaskarżenia, tj. prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, a to w konsekwencji wywołuje konieczność pozostawienia kasacji bez rozpoznania.
Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.
O wydatkach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 624 § 1 k.p.k., zwalniając od nich oskarżonego.
[as]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI