Orzeczenie · 2025-07-23

II KK 236/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-23
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
rozbójposiadanie narkotykówkasacjaSąd Najwyższywadliwa obsada sąduKRSprawo karneustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Skazany M.W. został pierwotnie skazany przez Sąd Rejonowy za trzy czyny rozboju z użyciem gazu pieprzowego oraz za posiadanie znacznej ilości narkotyków, a następnie kary połączono w karę łączną 10 lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy utrzymał ten wyrok w mocy po rozpoznaniu apelacji obrońcy i samego skazanego. Obrońca w kasacji podniósł dwa główne zarzuty: pierwszy dotyczył rażącego naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i innych przepisów dotyczących praw człowieka, wskazując na wadliwą obsadę sądu pierwszej instancji przez asesora powołanego w wadliwym trybie, co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Drugi zarzut dotyczył rażącego naruszenia prawa materialnego, a konkretnie art. 280 § 1 k.k., poprzez błędną subsumpcję i przyjęcie kwalifikacji rozboju, podczas gdy zdaniem obrony powinien być zastosowany art. 281 k.k. (kradzież rozbójnicza). Sąd Najwyższy oddalił kasację. W odniesieniu do pierwszego zarzutu, Sąd Najwyższy uznał go za podniesiony instrumentalnie, wskazując na brak wniosku o wyłączenie sędziego w pierwszej instancji i brak zarzutu w apelacji, mimo korzystania z pomocy tego samego obrońcy. Podkreślono, że nie wykazano istotnego wpływu rzekomej wadliwości obsady na treść orzeczenia. Sąd Najwyższy przywołał swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym samo powołanie na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS nie powoduje automatycznie nienależytej obsady sądu, a w przypadku asesora sądowego w sądzie rejonowym, kryteria oceny mogą być łagodniejsze. Nie stwierdzono innych okoliczności przemawiających za nienależytą obsadą. Drugi zarzut uznano za niedopuszczalny w kasacji, ponieważ był skierowany przeciwko wyrokowi sądu pierwszej instancji, a nie odwoławczego, i stanowił w istocie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy rzetelnie omówił kwestię kwalifikacji prawnej czynów i trafnie uznał, że doszło do rozboju, a nie kradzieży rozbójniczej. W związku z oddaleniem kasacji, wniosek o wstrzymanie wykonania wyroku stał się bezprzedmiotowy. Sąd Najwyższy zwolnił skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na jego trudną sytuację materialną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wadliwej obsady sądu w kontekście standardów konstytucyjnych i unijnych, a także rozróżnienie między rozbojem a kradzieżą rozbójniczą.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów i asesorów w kontekście zmian w funkcjonowaniu KRS. Kwestia rozróżnienia rozboju od kradzieży rozbójniczej jest standardowa, ale potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wadliwa obsada sądu pierwszej instancji, wynikająca z powołania asesora sądowego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w sposób naruszający standardy konstytucyjne, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wadliwa obsada sądu pierwszej instancji nie stanowi automatycznie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności przemawiających za taką oceną, a sam fakt powołania na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS nie jest wystarczający, zwłaszcza w przypadku asesora sądowego w sądzie rejonowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał zarzut za instrumentalny, wskazując na brak wniosku o wyłączenie sędziego w pierwszej instancji i brak zarzutu w apelacji. Podkreślono, że nie wykazano istotnego wpływu rzekomej wadliwości obsady na treść orzeczenia. Przywołano orzecznictwo SN, zgodnie z którym samo powołanie na wniosek wadliwie ukształtowanej KRS nie powoduje automatycznie nienależytej obsady sądu, a w przypadku asesora sądowego w sądzie rejonowym, kryteria oceny mogą być łagodniejsze.

Czy zachowanie polegające na użyciu gazu pieprzowego w celu utrzymania się w posiadaniu już zabranej biżuterii stanowi rozbój (art. 280 § 1 k.k.), czy kradzież rozbójniczą (art. 281 k.k.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Zachowanie polegające na użyciu przemocy (gazu pieprzowego) w celu utrzymania się w posiadaniu już zabranych rzeczy stanowi rozbój w typie podstawowym (art. 280 § 1 k.k.), a nie kradzież rozbójniczą (art. 281 k.k.).

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy trafnie uznał, że okoliczność, iż pokrzywdzeni pozwalali skazanemu wziąć biżuterię do ręki w celu obejrzenia, nie oznaczała, że w tym momencie doszło już do kradzieży. Użycie gazu pieprzowego nastąpiło w celu utrzymania się w posiadaniu zabranych rzeczy, co wypełnia znamiona rozboju.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie kasacji
Strona wygrywająca
Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
M.W.osoba_fizycznaskazany
E.S.osoba_fizycznapokrzywdzony
J.D.osoba_fizycznapokrzywdzony
K.T.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokuratura Okręgowa w Warszawieorgan_państwowyprokurator

Przepisy (20)

Główne

k.k. art. 280 § 1

Kodeks karny

Sąd Najwyższy potwierdził, że użycie przemocy w celu utrzymania się w posiadaniu już zabranych rzeczy wypełnia znamiona rozboju.

k.k. art. 64 § 1

Kodeks karny

u.p.n. art. 62 § 2

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Bezwzględna przyczyna odwoławcza (nienależyta obsada sądu).

Pomocnicze

k.k. art. 4 § 1

Kodeks karny

k.p.k. art. 535 § 3

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do oddalenia kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej oceny dowodów.

k.p.k. art. 91 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasada ciągu przestępstw.

k.p.k. art. 85 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasady wymiaru kary łącznej.

k.p.k. art. 85a

Kodeks postępowania karnego

Zasady wymiaru kary łącznej.

k.p.k. art. 86 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zasady wymiaru kary łącznej.

k.p.k. art. 46 § 1

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek naprawienia szkody.

u.p.n. art. 70 § 4a

Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

Świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

k.p.k. art. 41

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wyłączenie sędziego.

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Standard kontroli odwoławczej.

k.p.k. art. 23a

Kodeks postępowania karnego

Możliwość przeprowadzenia mediacji.

k.p.k. art. 519

Kodeks postępowania karnego

Zakres kasacji.

k.p.k. art. 626 § 1

Kodeks postępowania karnego

Koszty sądowe.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie od kosztów sądowych.

k.p.k. art. 532 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wstrzymanie wykonania wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest oczywiście bezzasadna. • Zarzut wadliwej obsady sądu pierwszej instancji nie został udowodniony i był podniesiony instrumentalnie. • Zarzut dotyczący kwalifikacji prawnej czynu jest niedopuszczalny w kasacji i powiela argumentację apelacyjną, która została skutecznie odparta. • Sąd Okręgowy prawidłowo zakwalifikował czyny jako rozboje.

Odrzucone argumenty

Wadliwa obsada sądu pierwszej instancji stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą. • Czyny powinny być zakwalifikowane jako kradzież rozbójnicza (art. 281 k.k.), a nie rozbój (art. 280 § 1 k.k.).

Godne uwagi sformułowania

kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego • oczywiście bezzasadną • zwolnić skazanego M.W. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania kasacyjnego • zarzut ujęty w pkt 1. nie zasługiwał na uwzględnienie i wypada uznać, że został podniesiony instrumentalnie • nie sposób bowiem uznać za okoliczność mającą wspierać tezę o nienależytej obsadzie sądu akcentowaną w kasacji odmowę skierowania sprawy do mediacji • zarzut z pkt 2 kasacji jawi się jako niedopuszczalny, bowiem wbrew art. 519 k.p.k. jest skierowany przeciwko wyrokowi Sądu pierwszej instancji, a nie Sądu odwoławczego • Sąd Okręgowy rzetelnie omówił podniesione w apelacji zagadnienie, przeprowadzając przekonujący wywód o słuszności przypisania skazanemu rozbojów, a nie kradzieży rozbójniczych.

Skład orzekający

Zbigniew Puszkarski

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wadliwej obsady sądu w kontekście standardów konstytucyjnych i unijnych, a także rozróżnienie między rozbojem a kradzieżą rozbójniczą."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z powoływaniem sędziów i asesorów w kontekście zmian w funkcjonowaniu KRS. Kwestia rozróżnienia rozboju od kradzieży rozbójniczej jest standardowa, ale potwierdza utrwaloną linię orzeczniczą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych z wadliwą obsadą sądu, co jest gorącym tematem w polskim prawie. Dodatkowo, rozróżnienie między rozbojem a kradzieżą rozbójniczą jest istotne dla praktyki prawniczej.

Sąd Najwyższy rozstrzyga: Czy asesor powołany przez 'wadliwą' KRS oznacza nieważny wyrok?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst