II KK 220/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w sprawie o gwałt, uznając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego przy dobrowolnym poddaniu się karze.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść skazanego M. M. za czyn z art. 197 § 1 k.k. Kasacja dotyczyła wyroku Sądu Rejonowego, który uwzględnił wniosek o dobrowolne poddanie się karze, wymierzając karę pozbawienia wolności w wymiarze wyższym niż dopuszczalny przy zastosowaniu art. 37b k.k. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, i uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego, wniesioną na niekorzyść skazanego M. M., od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 13 lutego 2018 r. (sygn. akt II K [...]). Skazany M. M. został oskarżony o popełnienie czynu z art. 197 § 1 k.k. (gwałt). Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek oskarżonego o dobrowolne poddanie się karze (art. 387 k.p.k.), wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności oraz 2 lat ograniczenia wolności. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 387 § 2 i 3 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 37b k.k.), wskazując, że przy zastosowaniu art. 37b k.k. sąd mógł orzec karę pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 6 miesięcy, a nie rok. Sąd Najwyższy podzielił argumentację kasacji, stwierdzając, że wyrok zapadł z rażącym naruszeniem przepisów, które miało istotny wpływ na jego treść. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania, aby wydać orzeczenie zgodne z obowiązującymi przepisami.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może uwzględnić takiego wniosku bez jego modyfikacji.
Uzasadnienie
Sąd uwzględniając wniosek o dobrowolne poddanie się karze, musi przeprowadzić kontrolę z punktu widzenia prawa materialnego. Jeśli zaproponowana kara jest niezgodna z przepisami (np. art. 37b k.k.), sąd powinien wezwać do jej zmiany lub odmówić uwzględnienia wniosku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Skarb Państwa (w sensie procesowym, poprzez uwzględnienie kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. M. | osoba_fizyczna | oskarżony/skazany |
| I. S. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| Prokuratura Krajowa | organ_państwowy | prokurator |
| adw. I. K. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (6)
Główne
k.k. art. 197 § § 1
Kodeks karny
Czyn polegający na doprowadzeniu innej osoby do obcowania płciowego przy użyciu przemocy.
k.k. art. 37b
Kodeks karny
Przepis określający zasady kumulatywnego orzekania kary pozbawienia wolności i kary ograniczenia wolności, w tym ograniczenie wymiaru kary pozbawienia wolności do 6 miesięcy, gdy górna granica ustawowego zagrożenia wynosi co najmniej 10 lat.
k.p.k. art. 387 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Reguluje możliwość dobrowolnego poddania się karze.
k.p.k. art. 387 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Nakłada na sąd obowiązek kontroli wniosku o dobrowolne poddanie się karze pod względem prawa materialnego.
Pomocnicze
k.p.k. art. 387 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Wskazuje na obowiązek sądu wyjaśnienia wątpliwości i wskazania potrzeby zmiany wniosku o dobrowolne poddanie się karze.
k.p.k. art. 524 § § 3
Kodeks postępowania karnego
Określa termin wniesienia kasacji w określonych sytuacjach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 387 § 2 k.p.k.) poprzez uwzględnienie wadliwego wniosku o dobrowolne poddanie się karze. Rażące naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 37b k.k.) poprzez wymierzenie kary pozbawienia wolności w wyższym wymiarze niż dopuszczalny.
Godne uwagi sformułowania
zaskarżony wyrok zapadł z rażącą oraz posiadającą istotny wpływ na jego treść obrazą przepisów prawa karnego procesowego i materialnego niezbędne jest przeprowadzenie kontroli z punktu widzenia prawa materialnego kara roku pozbawienia wolności i kary 2 lat ograniczenia wolności, przy zastosowaniu art. 37b k.k., było niezgodne z prawem materialnym
Skład orzekający
Barbara Skoczkowska
przewodniczący-sprawozdawca
Piotr Mirek
członek
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dobrowolnego poddania się karze (art. 387 k.p.k.) oraz zasad orzekania kar łączonych (art. 37b k.k.), zwłaszcza w kontekście przestępstw zagrożonych surową karą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej z wnioskiem o dobrowolne poddanie się karze i zastosowaniem art. 37b k.k. w odniesieniu do przestępstw z art. 197 § 1 k.k.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i materialne w sądzie niższej instancji mogą prowadzić do uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy, nawet w przypadku dobrowolnego poddania się karze. Podkreśla znaczenie prawidłowej kwalifikacji prawnej i wymiaru kary.
“Sąd Najwyższy uchyla wyrok w sprawie o gwałt: Błąd w karze pozbawienia wolności.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KK 220/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Piotr Mirek SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Anna Janczak przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Grzegorz Krysmanna, w sprawie M. M. skazanego z art. 197 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 1 lutego 2019 r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego - na niekorzyść od wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II K […], 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. I. K. z Kancelarii Adwokackiej w W. kwotę 738 zł (siedemset trzydzieści osiem), w tym 23 % VAT za obronę w postępowaniu przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE M. M. został oskarżony o to, że w dniu 5 sierpnia 2017 r. w miejscowości B. używając przemocy w postaci szarpania, przewrócenia na ziemię, przytrzymywania oraz podduszania doprowadził I. S. do obcowania płciowego, tj. popełnienie czynu z art. 197 § 1 k.k. Na rozprawie przed Sądem Rejonowym w P. w dniu 13 lutego 2017 r., sygn. akt II K […] , oskarżony M. M. przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu, a obrońca oskarżonego w jego imieniu złożył wniosek w trybie art. 387 k.p.k. o dobrowolne poddanie się karze. Prokurator obecny na rozprawie nie sprzeciwił się wymierzeniu M. M. zaproponowanej przez obrońcę kary roku pozbawienia wolności oraz kary 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 godzin miesięcznie, zasądzenie kosztów i opłat. Sąd przyjął, iż nieobecna na rozprawie, a prawidłowo zawiadomiona o jej terminie pokrzywdzona I. S., została również w należyty sposób pouczona o treści art. 387 § 1 i 2 k.p.k. Uwzględniając wniosek obrońcy oskarżonego, Sąd Rejonowy w P., wyrokiem z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. akt II K […] , uznał M. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu i na podstawie art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 37b k.k. wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności i karę 2 lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym oraz zaliczył na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności okres jego rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie. Wyrok ten zawiera również rozstrzygnięcia w przedmiocie dowodów rzeczowych, kosztów sądowych oraz udzielonej pomocy prawnej z urzędu. Wyrok ten nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się w dniu 21 lutego 2018 r. Kasację od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w P. z dnia 13 lutego 2018 r., sygn. II K […] wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżył on wyrok w całości na niekorzyść skazanego M. M.. Podnosząc zarzut „ rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 387 § 2 k.p.k. w zw. z art. 387 § 3 k.p.k., polegającego na uwzględnieniu przez sąd wadliwego wniosku obrońcy oskarżonego M. M. o wydanie wobec niego wyroku skazującego bez przeprowadzania rozprawy i wymierzenie określonej w nim kary roku pozbawienia wolności, w następstwie czego doszło do rażącego i mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 37b k.k., polegającego na wymierzeniu M. M. za czyn z art. 197 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 37b k.k., kary roku pozbawienia wolności i 2 lat ograniczenia wolności, w sytuacji gdy przepis ten stanowi, że za to przestępstwo, którego górna granica ustawowego zagrożenia wynosi przynajmniej 10 lat pozbawienia wolności, sąd może orzec jednocześnie karę pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 6 miesięcy oraz karę ograniczenia wolności do 2 lat”, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego wniesiona na niekorzyść M. M. jest zasadna. Zgodzić się bowiem należy z argumentami skarżącego zawartymi w uzasadnieniu, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącą oraz posiadającą istotny wpływ na jego treść obrazą przepisów prawa karnego procesowego i materialnego wymienionych w zarzucie kasacji. Z uwagi na wniesienie kasacji w terminie przewidzianym w art. 524 § 3 k.p.k. możliwe było jej uwzględnienie i podzielając wniosek skarżącego, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 387 k.p.k. wniosek o dobrowolne poddanie się karze może zostać uwzględniony przez sąd nie tylko wtedy, gdy jest on poprawny pod względem procesowym, ale również niezbędne jest przeprowadzenie kontroli z punktu widzenia prawa materialnego, a więc czy zaproponowana kwalifikacja prawna czynu jest prawidłowa, przy przyjęciu określonych ustaleń faktycznych, oraz czy kara, jej rodzaj i wymiar są zgodne z przepisami prawa materialnego. W razie powstania jakichkolwiek wątpliwości we wskazanym zakresie, sąd zobowiązany jest przede wszystkim do ich wyjaśnienia i wskazania potrzeby zmiany takiego wniosku, co wynika wprost z art. 387 § 3 k.p.k. Z analizy wniosku obrońcy M. M. wynika, że zaproponowanie wymierzenia oskarżonemu kary roku pozbawienia wolności i kary 2 lat ograniczenia wolności, przy zastosowaniu art. 37b k.k., było niezgodne z prawem materialnym, gdyż rażąco naruszało ten przepis. Przestępstwo przypisane oskarżonemu z art. 197 § 1 k.k. zagrożone jest karą od 2 do 12 lat pozbawienia wolności. Zgodnie więc z treścią art. 37b k.k., za tego rodzaju przestępstwo, którego górna granica ustawowego zagrożenia wynosi co najmniej 10 lat, sąd mógł orzec karę pozbawienia wolności w wymiarze nieprzekraczającym 6 miesięcy, oczywiście kumulatywnie z karą ograniczenia wolności do 2 lat. W takiej sytuacji Sąd Rejonowy w P. akceptując wniosek obrońcy, bez dokonania w nim koniecznych zmian co do wymiaru kary pozbawienia wolności, rażąco naruszył przepis art. 387 § 2 k.p.k., a uchybienie to doprowadziło do obrazy prawa karnego materialnego, tj. art. 37b k.k., co miało niewątpliwie istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia, gdyż doprowadziło do wymierzenia M. M. kary pozbawienia wolności w wyższym wymiarze niż przewiduje wskazany przepis prawa materialnego, na co wskazuje skarżący w uzasadnieniu kasacji (str. 5). Konieczne więc było uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania, celem wydania orzeczenia zgodnego z obowiązującymi przepisami. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI