II KK 22/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uniewinnił osobę ukaraną za kierowanie motorowerem bez uprawnień, uznając, że zgodnie z przepisami przejściowymi ustawy o kierujących pojazdami, ukończenie 18 lat przed wejściem w życie ustawy uprawniało do kierowania motorowerem.
Sąd Rejonowy skazał S. A. za kierowanie motorowerem bez uprawnień, wymierzając karę grzywny. Kasacja Prokuratora Generalnego podniosła, że obwiniony był uprawniony do kierowania motorowerem na mocy przepisów przejściowych ustawy o kierujących pojazdami, które zwalniały z obowiązku posiadania dokumentu osoby, które ukończyły 18 lat przed wejściem w życie ustawy. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił wyrok i uniewinnił obwinionego, stwierdzając rażące naruszenie prawa materialnego.
Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 27 września 2017 r. uznał S. A. winnym popełnienia wykroczenia polegającego na kierowaniu motorowerem bez wymaganych uprawnień, na podstawie art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o kierujących pojazdami, wymierzając karę 600 zł grzywny. Wyrok uprawomocnił się. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść obwinionego, zarzucając rażące naruszenie prawa materialnego, tj. art. 94 § 1 k.w. poprzez błędne uznanie, że obwiniony kierował bez uprawnień, podczas gdy zgodnie z art. 133 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, osoba, która przed dniem wejścia w życie ustawy ukończyła 18 lat, była uprawniona do kierowania motorowerem na terytorium RP. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Stwierdził, że obwiniony, urodzony w 1993 r., ukończył 18 lat przed wejściem w życie ustawy, co czyniło go uprawnionym do kierowania motorowerem na terytorium kraju na mocy przepisów przejściowych. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił S. A. od zarzucanego mu wykroczenia, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba ta jest uprawniona do kierowania motorowerem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na mocy przepisów przejściowych (art. 133 ust. 3 ustawy).
Uzasadnienie
Ustawa o kierujących pojazdami wprowadziła wymóg posiadania odpowiednich uprawnień do kierowania pojazdami, w tym motorowerami. Jednakże, przepisy przejściowe (art. 133 ust. 3) stanowiły wyjątek, uznając za uprawnione do kierowania motorowerem osoby, które ukończyły 18 lat przed dniem wejścia w życie ustawy, bez konieczności posiadania dokumentu potwierdzającego uprawnienie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i uniewinnienie
Strona wygrywająca
S. A.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. A. | osoba_fizyczna | obwiniony |
Przepisy (7)
Główne
u.k.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o kierujących pojazdami
u.k.p. art. 133 § ust. 3
Ustawa o kierujących pojazdami
Osoba, która przed dniem wejścia w życie ustawy ukończyła 18 lat, jest uprawniona do kierowania motorowerem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Pomocnicze
k.k. art. 94 § § 1
Kodeks karny
u.k.p. art. 6 § ust. 1 pkt 1 lit. a
Ustawa o kierujących pojazdami
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 537
Kodeks postępowania karnego
k.p.s.w. art. 112
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obwiniony był uprawniony do kierowania motorowerem na podstawie przepisów przejściowych ustawy o kierujących pojazdami, ponieważ ukończył 18 lat przed jej wejściem w życie.
Godne uwagi sformułowania
Warunkiem przypisania obwinionemu odpowiedzialności wykroczeniowej na podstawie art. 94 § 1 k.w. jest ustalenie, że prowadził on na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu pojazd bez wymaganego uprawnienia. w art. 133 ust. 3 przepisów przejściowych tej ustawy osobę, która przed dniem jej wejścia w życie ukończyła 18 lat, ustawodawca uznał za uprawnioną do kierowania motorowerem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tej osoby nie wymaga się zatem posiadania dokumentu stwierdzającego to uprawnienie. obwiniony urodzony w dniu 14 lutego 1993 r., w dacie wejścia w życie ustawy ukończył już wymagane 18 lat, co czyniło go tym samym osobą uprawnioną do kierowania motorowerem na terytorium kraju w rozumieniu art. 133.
Skład orzekający
Krzysztof Cesarz
przewodniczący-sprawozdawca
Barbara Skoczkowska
członek
Włodzimierz Wróbel
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych ustawy o kierujących pojazdami dotyczących uprawnień do kierowania motorowerem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z datą wejścia w życie ustawy i wiekiem osoby kierującej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak przepisy przejściowe mogą wpływać na prawa obywateli i jak ważne jest dokładne analizowanie całego aktu prawnego, a nie tylko jego głównych przepisów.
“Czy można jeździć motorowerem bez prawa jazdy? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II KK 22/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska SSN Włodzimierz Wróbel Protokolant Jolanta Grabowska = w sprawie S. A., ukaranego z art. 94 § 1 k.k. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 24 czerwca 2020 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt V W (…), 1. uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia S. A. od zarzucanego mu wykroczenia z art. 94 § 1 k.k. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami; 2. obciąża Skarb Państwa kosztami procesu w sprawie. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia 27 września 2017 r., sygn. V W (…), uznał obwinionego S. A. za winnego tego, że w dniu 8 maja 2017 r. około godz. 15.03 w W. na ul. J. wykroczył przeciwko przepisom o porządku w ruchu drogowym, określonym w art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami w ten sposób, że kierował motorowerem marki SYM nr rej. (…), nie posiadając do tego wymaganego uprawnienia, tj. wykroczenia z art. 94 § 1 k.w. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151 z późn. zm.) i na podstawie art. 94 § 1 k.w. wymierzył obwinionemu karę 600 zł grzywny. Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 10 października 2017 r. Kasację na korzyść obwinionego złożył Prokurator Generalny, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 94 § 1 k.w. poprzez uznanie, że obwiniony kierował motorowerem bez wymaganych uprawnień, pomimo że w świetle art. 33 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, był on uprawniony do kierowania motorowerem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co doprowadziło do niezasadnego skazania go za zarzucane mu wykroczenie. Na tej postawie Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu wW.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego też, zgodnie z treścią art. 535 § 5 k.p.k. podlegała uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron. Warunkiem przypisania obwinionemu odpowiedzialności wykroczeniowej na podstawie art. 94 § 1 k.w. jest ustalenie, że prowadził on na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu pojazd bez wymaganego uprawnienia. Tak przyjął Sąd I instancji uznając S. A. za winnego zarzucanego mu wykroczenia. Kryteria, które musi spełniać osoba kierująca pojazdem, określone zostały w art. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. nr 30, poz. 151 z późn. zm.). Zgodnie z ust. 1 pkt 1 tego przepisu kierującym pojazdem jest osoba, która osiągnęła określony wiek, jest sprawna pod względem fizycznym i psychiczny oraz posiada umiejętność kierowania pojazdem w sposób niezagrażający bezpieczeństwu, nieutrudniający ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę oraz odpowiedni dokument stwierdzający posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem. Tym właściwym dokumentem w przypadku kierowania motorowerem jest zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy prawo jazdy. Rzecz jednak w tym, że w art. 133 ust. 3 przepisów przejściowych tej ustawy osobę, która przed dniem jej wejścia w życie ukończyła 18 lat, ustawodawca uznał za uprawnioną do kierowania motorowerem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wobec tej osoby nie wymaga się zatem posiadania dokumentu stwierdzającego to uprawnienie. Jest to zatem wyjątek od określonej w powyższych przepisach reguły, z której wynika obowiązek posiadania stosownego uprawnienia do kierowania motorowerem. Przekładając powyższe na grunt niniejszej sprawy, słusznie dostrzegł skarżący, że obwiniony urodzony w dniu 14 lutego 1993 r., w dacie wejścia w życie ustawy ukończył już wymagane 18 lat, co czyniło go tym samym osobą uprawnioną do kierowania motorowerem na terytorium kraju w rozumieniu art. 133. Ustawa weszła w życie etapowo, lecz w przypadku większości regulacji nastąpiło to w dniu 19 stycznia 2013 r., jak wymieniony przepis art. 133 (zob. art. 139). W konsekwencji zasadnie podniósł autor kasacji, że uznając obwinionego za winnego zarzuconego mu wykroczenia Sąd Rejonowy w W. dopuścił się obrazy art. 94 § 1 k.w., która miała istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia. Z tych względów konieczne okazało się uchylenie zaskarżonego wyroku. Nie zachodziły jednak podstawy do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, gdyż w sytuacji stwierdzenia oczywistej niesłuszności ukarania zgodnie z art. 537 k.p.k. w zw. z art. 112 k.p.s.w. Sąd Najwyższy był władny wydać orzeczenie następcze.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI