Orzeczenie · 2024-05-22

II KK 218/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2024-05-22
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuWysokanajwyższy
proces poszlakowyocena dowodówkasacjasąd najwyższysąd apelacyjnybłąd w ustaleniach faktycznychnaruszenie przepisów postępowaniauniewinnienieuchylenie wyroku

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez prokuratora na niekorzyść oskarżonego R.S. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie, który zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie i uniewinnił oskarżonego od zarzutu zabójstwa z art. 148 § 1 k.k. Sąd Okręgowy skazał R.S. na 15 lat pozbawienia wolności, uznając go winnym zabójstwa J.M. poprzez zadanie sześciu ciosów nożem. Apelacja obrońcy oskarżonego, oparta na zarzutach obrazy przepisów postępowania (art. 7 k.p.k.) i błędzie w ustaleniach faktycznych, doprowadziła do uniewinnienia przez Sąd Apelacyjny. Prokurator w kasacji zarzucił Sądowi Apelacyjnemu rażącą obrazę przepisów prawa procesowego (art. 7, 410, 433 § 2, 457 § 3, 424 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k.) polegającą na wadliwej kontroli odwoławczej, dowolnej i wybiórczej ocenie dowodów, co skutkowało niesłusznym uniewinnieniem. Sąd Najwyższy uznał zarzuty kasacji za trafne. Podkreślił, że sprawa ma charakter typowo poszlakowy, gdzie brak jest dowodów bezpośrednich. Wskazał na konieczność drobiazgowej analizy wszystkich dowodów pośrednich i wykluczenia innych racjonalnych wersji zdarzeń. Sąd Najwyższy wytknął Sądowi Apelacyjnemu błędy w ocenie dowodów, takie jak błędne zlokalizowanie śladu biologicznego nieustalonej kobiety, pominięcie istotnych zeznań świadka M.K. dotyczących reakcji oskarżonego, niepełną ocenę powrotu oskarżonego do kraju oraz niepełne porównanie modus operandi z innymi przestępstwami. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania, nakazując uwzględnienie wszystkich uwag zawartych w uzasadnieniu, rzetelną analizę dowodów i wykluczenie alternatywnych wersji zdarzeń, które nie są jedynie hipotetyczne, ale prawdopodobne w świetle materiału dowodowego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Prawidłowa ocena dowodów w procesie poszlakowym, wymogi kontroli odwoławczej, stosowanie art. 7 i 410 k.p.k.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki procesu poszlakowego w sprawie karnej.

Zagadnienia prawne (2)

Czy Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił materiał dowodowy w sprawie o zabójstwo opartej na procesie poszlakowym, w szczególności ślady biologiczne, daktyloskopijne i zeznania świadków, co doprowadziło do uniewinnienia oskarżonego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Apelacyjny dopuścił się rażącej obrazy przepisów prawa procesowego, w tym art. 7 i 410 k.p.k., poprzez wadliwą i wybiórczą ocenę dowodów, co skutkowało niesłusznym uniewinnieniem oskarżonego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał na konkretne błędy Sądu Apelacyjnego w ocenie dowodów, takie jak błędna lokalizacja śladu biologicznego, pominięcie istotnych zeznań świadka, niepełna analiza powrotu oskarżonego do kraju oraz niepełne porównanie modus operandi. Te błędy uniemożliwiły prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w procesie poszlakowym.

Jakie są wymogi prawidłowej kontroli odwoławczej w sprawach opartych na procesie poszlakowym, zwłaszcza przy wydawaniu orzeczenia reformatoryjnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd odwoławczy musi dokonać kompleksowej oceny całokształtu materiału dowodowego, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.), uwzględnić wszystkie dowody ujawnione w postępowaniu, a uzasadnienie musi spełniać wymogi art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przypomniał, że w procesie poszlakowym kluczowe jest rzetelne rozważenie wszystkich dowodów pośrednich i wykluczenie innych racjonalnych wersji zdarzeń. Wydanie orzeczenia reformatoryjnego wymaga od sądu odwoławczego własnych, kompleksowych ustaleń faktycznych opartych na prawidłowej ocenie dowodów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
prokurator

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznaoskarżony
J. M.osoba_fizycznapokrzywdzony
Prokuratura Krajowaorgan_państwowyprokurator
adw. M. D.inneobrońca

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 7

Kodeks postępowania karnego

Zasada swobodnej, kontrolowanej oceny dowodów. Sąd musi przestrzegać zasad prawidłowego rozumowania oraz uwzględniać wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego.

k.p.k. art. 410

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego przy orzekaniu.

k.k. art. 148 § 1

Kodeks karny

Czyn kwalifikowany jako zabójstwo.

Pomocnicze

k.p.k. art. 433 § 2

Kodeks postępowania karnego

Obowiązek sądu odwoławczego do rozważenia wszystkich zarzutów apelacji.

k.p.k. art. 457 § 3

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego.

k.p.k. art. 424 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymogi uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, w tym pkt 1 i 2 dotyczące ustaleń faktycznych i podstawy prawnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny dopuścił się rażącej obrazy art. 7 i 410 k.p.k. poprzez wadliwą i wybiórczą ocenę materiału dowodowego. • Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ocenił ślad biologiczny nieustalonej kobiety, lokalizując go w samochodzie, a nie w mieszkaniu. • Sąd Apelacyjny pominął istotne zeznania świadka M.K. dotyczące reakcji oskarżonego na zatrzymanie. • Sąd Apelacyjny niepełnie ocenił zachowanie oskarżonego związane z powrotem do Polski i zatajeniem poprzedniego nazwiska. • Sąd Apelacyjny nie odniósł się do podobieństw modus operandi oskarżonego w innych sprawach, pomijając kontekst ofiar i sposobu działania. • Uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego nie spełnia wymogów formalnych i merytorycznych.

Godne uwagi sformułowania

sprawa stanowi klasyczny przykład procesu poszlakowego • brak jest bezpośredniego dowodu wskazującego na popełnienie przez oskarżonego zarzucanego mu czynu • całokształt materiału dowodowego pozwala na stwierdzenie, że inna interpretacja przyjętych faktów ubocznych (poszlak), poza ustaleniem faktu głównego, nie jest możliwa • w procesie poszlakowym nadzwyczaj istotną wagę przydać należy prawidłowości przeprowadzonej oceny najmniej nawet z pozoru istotnych dowodów • nie wykluczenie wszelkich rozsądnych wątpliwości w tym względzie, czyli inaczej, gdy możliwa jest także inna, od zarzucanej oskarżonemu, wersja wydarzeń

Skład orzekający

Ryszard Witkowski

przewodniczący

Paweł Kołodziejski

członek

Adam Roch

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Prawidłowa ocena dowodów w procesie poszlakowym, wymogi kontroli odwoławczej, stosowanie art. 7 i 410 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki procesu poszlakowego w sprawie karnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowych zagadnień dowodowych w procesie karnym, zwłaszcza w kontekście procesu poszlakowego, gdzie brak dowodów bezpośrednich. Pokazuje, jak ważne jest skrupulatne badanie dowodów przez sądy wszystkich instancji.

Sąd Najwyższy uchyla uniewinnienie w sprawie o zabójstwo: kluczowe błędy Sądu Apelacyjnego w ocenie dowodów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst