Orzeczenie · 2025-07-30

II KK 215/25

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2025-07-30
SNKarnewykroczeniaWysokanajwyższy
wykroczenie drogowestan nietrzeźwościbrak uprawnieńpodwójne ukaraniene bis in idemkasacjaSąd Najwyższyumorzenie postępowania

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść obwinionego P. J. od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 12 listopada 2024 r. (sygn. akt II W 2491/24). Sąd Rejonowy uznał obwinionego za winnego spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, będąc w stanie nietrzeźwości i nie posiadając uprawnień do kierowania pojazdami, za co wymierzono mu karę grzywny oraz zakaz prowadzenia pojazdów. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisu art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. poprzez ponowne ukaranie obwinionego za czyn, za który został już wcześniej prawomocnie skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 26 lipca 2024 r. (sygn. akt II W 1666/24). Sąd Najwyższy, po analizie akt obu spraw, stwierdził, że przedmiotem obu postępowań było tożsame zachowanie obwinionego, a w obrocie prawnym funkcjonowały dwa niezależne, prawomocne wyroki nakazowe dotyczące tego samego czynu i tej samej osoby. Taki stan rzeczy stanowił naruszenie bezwzględnej przyczyny uchylenia orzeczenia określonej w art. 104 § 1 pkt 7 k.p.w. w zw. z art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i umorzył postępowanie, obciążając kosztami postępowania Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Naruszenie zasady ne bis in idem w postępowaniu wykroczeniowym, konsekwencje podwójnego ukarania za ten sam czyn.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego postępowania w sprawach o wykroczenia.

Zagadnienia prawne (1)

Czy ponowne ukaranie sprawcy za ten sam czyn, za który został już prawomocnie skazany, stanowi naruszenie prawa procesowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ponowne ukaranie za ten sam czyn, za który sprawca został już prawomocnie skazany, stanowi rażące naruszenie przepisu art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w. i jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że w obrocie prawnym funkcjonowały dwa niezależne, prawomocne wyroki nakazowe dotyczące tego samego czynu i tej samej osoby. Taki stan rzeczy jest niedopuszczalny i stanowi naruszenie zasady ne bis in idem, wyrażonej w art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., który zakazuje wszczynania postępowania, a wszczęte nakazuje umorzyć, gdy postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i umorzenie postępowania
Strona wygrywająca
obwiniony (P. J.)

Strony

NazwaTypRola
P. J.osoba_fizycznaobwiniony
J. M.osoba_fizycznapokrzywdzony

Przepisy (8)

Główne

k.p.w. art. 5 § § 1 pkt 8

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Zakazuje wszczynania postępowania, a wszczęte nakazuje umorzyć, gdy postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone.

k.p.w. art. 104 § § 1 pkt 7

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Określa ponowne prawomocne zakończenie postępowania co do tego samego czynu jako bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.w. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu w trybie uproszczonym.

k.w. art. 86 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy spowodowania zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

k.w. art. 94 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy kierowania pojazdem mechanicznym bez posiadania uprawnień.

PoRD art. 3 § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Definiuje ogólne zasady ruchu drogowego.

PoRD art. 19 § ust. 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Dotyczy obowiązku zachowania bezpiecznej odległości.

Ustawa o kierujących pojazdami art. 3 § ust. 1

Dotyczy zasad kierowania pojazdami.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obwiniony został już prawomocnie skazany za ten sam czyn, co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia. • W obrocie prawnym funkcjonują dwa niezależne, prawomocne wyroki nakazowe dotyczące tego samego czynu i tej samej osoby.

Godne uwagi sformułowania

następstwem ponownego procedowania Sądu Rejonowego jest fakt, iż w obrocie prawnym funkcjonują niezależnie od siebie dwa prawomocne wyroki nakazowe dotyczące tego samego czynu i tej samej osoby. • Stanowi to naruszenie przepisu art. 5 § 1 pkt 8 k.p.w., który zakazuje wszczynania postępowania, a wszczęte nakazuje umorzyć, gdy postępowanie co do tego samego czynu obwinionego zostało prawomocnie zakończone.

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie zasady ne bis in idem w postępowaniu wykroczeniowym, konsekwencje podwójnego ukarania za ten sam czyn."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podwójnego postępowania w sprawach o wykroczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawną ne bis in idem w praktyce, pokazując, jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia orzeczenia. Jest to ważny przykład dla prawników i studentów prawa.

Czy można być ukaranym dwa razy za to samo wykroczenie? Sąd Najwyższy odpowiada.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst