II KK 215/23

Sąd Najwyższy2023-06-06
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuŚrednianajwyższy
postępowanie nakazowekara grzywnygranice karykasacjaSąd Najwyższynaruszenie prawa procesowegokradzież

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary grzywny dla D.S. z powodu przekroczenia maksymalnej dopuszczalnej liczby stawek dziennych w postępowaniu nakazowym.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego dotyczącą wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie. Sąd Rejonowy skazał D.S. wyrokiem nakazowym, wymierzając karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., który dopuszcza orzeczenie grzywny w postępowaniu nakazowym do maksymalnie 200 stawek dziennych. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary grzywny i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na korzyść skazanej D. S. od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt III K 246/22. Sąd Rejonowy wyrokiem nakazowym uznał oskarżoną D. S. za winną popełnienia czynu z art. 278 § 1 i 3 k.k. (kradzież mienia o wartości 529,98 zł) i wymierzył jej karę grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na 20 złotych. Wyrok ten uprawomocnił się w zakresie obojga oskarżonych w dniu 20 kwietnia 2022 r. Kasacja Prokuratora Generalnego zarzuciła rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., który stanowi, że wyrokiem nakazowym można orzec grzywnę w maksymalnej wysokości do 200 stawek dziennych. Sąd Najwyższy stwierdził, że wymierzenie kary grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych w postępowaniu nakazowym stanowi rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w odniesieniu do skazanej D. S. w zakresie orzeczenia o karze grzywny i przekazał sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, który będzie zobowiązany do respektowania przepisów prawa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, orzeczenie kary grzywny w wymiarze przekraczającym 200 stawek dziennych w postępowaniu nakazowym stanowi rażące naruszenie art. 502 § 1 k.p.k.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 502 § 1 k.p.k. wskazał, że przepis ten jednoznacznie określa górną granicę kary grzywny w postępowaniu nakazowym. Przekroczenie tej granicy jest rażącym naruszeniem prawa procesowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej kary grzywny i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

D. S.

Strony

NazwaTypRola
D. S.osoba_fizycznaskazana
M. P.osoba_fizycznaoskarżona
R. sp. z o.o.spółkapokrzywdzony
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 502 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wyrokiem nakazowym można orzec karę grzywny w maksymalnej wysokości do 200 stawek dziennych lub 200.000 zł.

Pomocnicze

k.k. art. 278 § 1

Kodeks karny

k.k. art. 278 § 3

Kodeks karny

k.k. art. 63 § 1

Kodeks karny

Zaliczenie okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet orzeczonej kary grzywny.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Zwolnienie od kosztów sądowych.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji w trybie posiedzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kara grzywny orzeczona wyrokiem nakazowym przekroczyła maksymalny dopuszczalny limit 200 stawek dziennych określony w art. 502 § 1 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanej uchyla zaskarżony wyrok w odniesieniu do skazanej D.S. w zakresie orzeczenia o karze grzywny i przekazuje sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się w całości oczywiście zasadna Treść ww. przepisu w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości określa górną granicę kary grzywny, która może być orzeczenia w tym trybie. Wymierzenie kary grzywny powyżej tej granicy stanowi rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku

Skład orzekający

Waldemar Płóciennik

przewodniczący

Tomasz Artymiuk

członek

Jacek Błaszczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalnych granic kary grzywny w postępowaniu nakazowym (art. 502 § 1 k.p.k.)."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania nakazowego i kary grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa karnego procesowego – granic kary w postępowaniu nakazowym, co jest istotne dla praktyków prawa.

Przekroczenie limitu stawek grzywny w wyroku nakazowym – Sąd Najwyższy uchyla orzeczenie.

Dane finansowe

WPS: 529,98 PLN

grzywna: 2000 PLN

grzywna: 6000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II KK 215/23
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 6 czerwca 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Tomasz Artymiuk
‎
SSN Jacek Błaszczyk (sprawozdawca)
Protokolant Klaudia Binienda
w sprawie
D. S.
skazanej z art. 278 § 1 i § 3 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 6 czerwca 2023 r.
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanej
od wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie
z dnia 15 marca 2023 r., sygn. akt III K 246/22,
uchyla zaskarżony wyrok w odniesieniu do skazanej D.S. w zakresie orzeczenia o karze grzywny i przekazuje sprawę w tej części do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie
UZASADNIENIE
Wyrokiem nakazowym z dnia 15 marca 2022 r., sygn. akt III K 246/22, Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie, po rozpoznaniu sprawy M. P. i
D. S.
oskarżonych o to, że w dniu 02 lutego 2022 r. w W. przy ul. […] na terenie sklepu R. wspólnie i w porozumieniu dokonały zaboru w celu przywłaszczenia mienia w postaci perfum marki P. R. o wartości 299,99 zł oraz perfum marki C. O. o wartości 229,99 zł, powodując straty o łącznej wartości 529,98 zł na szkodę R. sp. z o.o., tj. o czyn z art. 278 § 1 k.k., orzekł:
1.
uznał oskarżoną M. P. za winną popełnienia zarzucanego jej czynu, ustalając, że czyn stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. przestępstwa, które zakwalifikował z art. 278 § 1 i 3 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 3 k.k. wymierzył jej karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych;
2.
uznał oskarżoną D. S.za winną popełnienia zarzucanego jej czynu, ustalając, że czyn stanowi wypadek mniejszej wagi, tj. przestępstwa, które zakwalifikował z art. 278 § 1 i 3 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 3 k.k. wymierzył jej karę grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych;
3.
na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonej M. P. na poczet orzeczonej kary grzywny okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, tj. okres zatrzymania od dnia 02 lutego 2021 r. godz. 18:40 do dnia 03 lutego 2022 r., godz. 12:45, uznając karę za wykonaną w wymiarze 2 stawek dziennych;
4.
na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonej D. S. na poczet orzeczonej kary grzywny okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, tj. okres zatrzymania od dnia 02 lutego 2021 r. godz. 18:40 do dnia 03 lutego 2022 r. godz. 13:25, uznając karę za wykonaną w wymiarze 2 stawek dziennych;
5.
na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżone w całości od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, przejmując je na rachunek Skarbu Państwa.
Wyrok ten nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił się w zakresie obydwu oskarżonych w dniu 20 kwietnia 2022 r.
Kasację od tego orzeczenia na korzyść D. S.w zaresie orzeczenia o karze wniósł Prokurator Generalny, który zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec oskarżonej D. S. w postępowaniu nakazowym kary grzywny w wymiarze 300 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę wynoszącą 20 zł każda, podczas gdy wskazany przepis dopuszcza orzeczenie wyrokiem nakazowym tej kary w maksymalnej wysokości do 200 stawek dziennych.
Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w odniesieniu do oskarżonej D. S. w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy w tej części Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co nastepuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się w całości oczywiście zasadna, co skutkowało jej uwzględnieniem w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec jedynie karę ograniczenia wolności lub grzywnę, przy czym wysokość grzywny nie może przekraczać 200 stawek dziennych albo 200.000 zł. Treść ww. przepisu w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości określa górną granicę kary grzywny, która może być orzeczenia w tym trybie. Wymierzenie kary grzywny powyżej tej granicy stanowi rażące naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na treść wyroku (zob.m.in. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 listopada 2017 r., sygn. akt II KK 328/17, z dnia 1 lutego 2011 r., sygn. akt IV KK 429/10 oraz z dnia 11 marca 2020 r., sygn. V KK 274/19).
Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie wyrokiem nakazowym wydanym w sprawie II K 246/22 skazał oskarżoną D. S. za czyn z art. 278 § 1 i 3 k.k. i wymierzył jej karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych, a więc w rozmiarze przekraczającym wymiar wskazany w art. 502 § 1 k.p.k. Nie ulega zatem wątpliwości, że kształtując karę grzywny na wskazanym wyżej poziomie Sąd I instancji dopuścił się obrazy przepisu art. 502 § 1 k.p.k. o charakterze rażącym i mającym istotny wpływ na treść wyroku. Skoro zaś istota podniesionego w kasacji zarzutu wiąże się z przekroczeniem górnej granicy liczby stawek dziennych kary grzywny orzekanych w wyroku nakazowym, nie zaś z brakiem podstaw do jej orzeczenia w trybie o którym mowa w art. 502 § 1 k.p.k., to uznać należało, że zbędne było uchylenie orzeczenia Sądu Rejonowego w całości, lecz jedynie w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze grzywny – jak też słusznie wnioskował Prokurator Generalny i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Rozstrzygając sprawę ponownie Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w Warszawie będzie zobowiązany kierować się powyższymi uwagami i respektować stosowne przepisy prawa.
Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI