II KK 215/19

Sąd Najwyższy2019-12-12
SNKarneprzestępstwa skarboweWysokanajwyższy
kara grzywnyprzestępstwo skarbowestawka dziennaminimalne wynagrodzeniekodeks karny skarbowykasacjaSąd Najwyższygranica ustawowa

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego obniżający stawkę dzienną grzywny poniżej ustawowego minimum, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanej A. A. od wyroku Sądu Okręgowego w P., który obniżył stawkę dzienną grzywny poniżej ustawowego minimum. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając rażące naruszenie art. 23 § 3 k.k.s. poprzez ustalenie stawki dziennej grzywny w wysokości 40 zł, podczas gdy minimalna stawka wynosiła 56 zł. W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary grzywny i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanej A. A. od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 września 2018 r. Sąd Okręgowy, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego w S., obniżył stawkę dzienną grzywny orzeczonej za przestępstwa skarbowe oraz karę łączną grzywny do kwoty 40 zł. Prokurator Generalny zarzucił rażące naruszenie art. 23 § 3 Kodeksu karnego skarbowego, wskazując, że stawka dzienna grzywny nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w czasie popełnienia czynu. W 2014 roku, kiedy popełniono czyny, minimalne wynagrodzenie wynosiło 1.680 zł, co oznaczało minimalną stawkę dzienną grzywny w wysokości 56 zł. Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za zasadną. Stwierdził, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył przepis prawa materialnego, ustalając stawkę dzienną grzywny poniżej ustawowej granicy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w zaskarżonej części i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy rażąco naruszył przepis prawa materialnego, ustalając stawkę dzienną grzywny poniżej ustawowej granicy.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 23 § 3 k.k.s., stawka dzienna grzywny nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w czasie popełnienia czynu. W 2014 roku minimalne wynagrodzenie wynosiło 1.680 zł, co oznaczało minimalną stawkę dzienną 56 zł. Ustalenie stawki 40 zł było naruszeniem tego przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny

Strony

NazwaTypRola
A. A.osoba_fizycznaskazana
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowyskarżący

Przepisy (4)

Główne

k.k.s. art. 23 § § 3

Kodeks karny skarbowy

Stawka dzienna grzywny nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w czasie popełnienia czynu ani też przekraczać czterystukrotności tej kwoty.

Pomocnicze

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron w przypadku oczywistej zasadności.

k.k.s. art. 53 § § 4

Kodeks karny skarbowy

Definiuje minimalne wynagrodzenie za pracę.

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

Podstawa prawna ustalania minimalnego wynagrodzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obniżenie stawki dziennej grzywny poniżej ustawowego minimum (art. 23 § 3 k.k.s.) przez Sąd Okręgowy.

Godne uwagi sformułowania

rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego stawka dzienna grzywny nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia wymierzył więc ją poniżej dolnej ustawowej granicy określonej w art. 23 § 3 k.k.s.

Skład orzekający

Tomasz Artymiuk

przewodniczący

Marek Pietruszyński

członek

Barbara Skoczkowska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 23 § 3 k.k.s. w zakresie minimalnej stawki dziennej grzywny, zwłaszcza w kontekście minimalnego wynagrodzenia za pracę."

Ograniczenia: Dotyczy spraw o przestępstwa skarbowe, gdzie orzekana jest kara grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru kary grzywny w sprawach karnych skarbowych, a mianowicie przestrzegania ustawowych granic stawki dziennej. Jest to istotne dla praktyków prawa karnego i skarbowego.

Sąd Najwyższy: Kara grzywny nie może być niższa niż minimum ustawowe!

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 215/19
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 12 grudnia 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący)
‎
SSN Marek Pietruszyński
‎
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
Protokolant Anna Janczak
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 12 grudnia 2019 r.,
sprawy
A. A.
skazanej z art. 56 § 1 i 2 k.k.s.i innych
‎
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego,
na niekorzyść skazanej,
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 18 września 2018 r.,
sygn. akt V Ka (…),
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S.
‎
z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt II K (…)
uchyla wyrok Sądu Okręgowego w P. w zaskarżonej części i w tym zakresie przekazuje sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 30 października 2017 r., sygn. akt II K (…), A. A.  została uznana za winną popełnienia zarzucanych jej czynów:
1.
z art. 56 § 1 i 2 k.k.s. i z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 6 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. i za to na podstawie art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. wymierzono jej karę grzywny w wysokości 500 stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 70 zł (pkt 1 wyroku),
2.
z art. 56 § 1 i 2 k.k.s. i z art. 61 § 1 k.k.s. w zw. z art. 7 § 1 k.k.s. i za to na podstawie art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. wymierzono jej karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 70 zł (pkt 2 wyroku),
3.
na podstawie art. 39 § 1 k.k.s. połączono orzeczone wobec oskarżonej kary grzywny i wymierzono karę łączną grzywny w wysokości 500 stawek dziennych przy ustaleniu jednej stawki na kwotę 70 zł (pkt 3 wyroku),
4.
na podstawie art. 35 k.k.s., orzeczono podanie wyroku do publicznej wiadomości oraz zwolniono oskarżoną od obowiązku zwrotu kosztów sądowych (pkt 4 i 5 wyroku).
Sąd Okręgowy w P., po rozpoznaniu apelacji oskarżonej, wyrokiem z dnia 18 września 2018 r., sygn. akt V Ka (…):
1.
zmienił zaskarżony wyrok w jego pkt 1, 2, 3 części dyspozytywnej w zakresie wymiaru kary, w ten sposób, że:
a)
za czyn przypisany oskarżonej w pkt 1, na podstawie art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s., przy uwzględnieniu art. 48 § 1 i 4 k.k.s. wymierzył oskarżonej karę grzywny w wysokości 500 stawek dziennych, przyjmując jedną stawkę za równoważną 40 zł,
b)
za czyn przypisany oskarżonej w pkt 2, na podstawie art. 56 § 2 k.k.s. w zw. z art. 7 § 2 k.k.s. przy uwzględnieniu art. 48 § 1 i 4 k.k.s. wymierzył oskarżonej karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych, przyjmując jedną stawkę za równoważną 40 zł,
c)
na podstawie art. 39 § 1 k.k.s. połączył kary jednostkowe grzywny i wymierzył karę łączną grzywny 500 stawek dziennych, przyjmując jedną stawkę za równoważną 40 zł;
2.
w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy;
3.
zwolnił oskarżoną od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze, w tym od opłaty sądowej i obciążył nimi Skarb Państwa.
Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w P., na niekorzyść A. A. , wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny, zarzucił:
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 23 § 3 k.k.s., polegające na obniżeniu stawki dziennej grzywny orzeczonej wobec oskarżonej przez Sąd I instancji za jednostkowe przestępstwa skarbowe oraz kary łącznej grzywny do kwoty 40 złotych, podczas gdy zgodnie z wymienionym przepisem stawka dzienna grzywny nie może być niższa od jednej trzydziestej części minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w czasie popełnienia czynu, a zatem, ponieważ zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r. (Dz. U. z 2013 r., poz. 1074) minimalne wynagrodzenie za pracę w 2014 r. zostało ustalone na kwotę 1.680 zł, dolna granica stawki dziennej grzywny wymierzonej oskarżonej za przestępstwa popełnione w 2014 r. nie mogła być niższa niż 56 zł”.
Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w P. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu oczywistym, dlatego podlegała rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron, zgodnie z treścią art. 535 § 5 k.p.k.  Zgodzić się bowiem należy z argumentami zawartymi w uzasadnieniu kasacji, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącą oraz posiadającą istotny wpływ na jego treść obrazą przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 23 § 3 k.k.s.  Z uwagi na wniesienie kasacji w terminie przewidzianym w art. 524 § 3 k.p.k. możliwe było jej uwzględnienie i podzielając wniosek zawarty w kasacji, uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi odwoławczemu.
Rację ma skarżący, że orzekając karę grzywny za przestępstwa skarbowe, przy ustalaniu wysokości stawki dziennej, sąd związany jest ustawowymi jej granicami określonymi w art. 23 § 3 k.k.s.  Zgodnie z tym przepisem, ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe.  Stawka dzienna ustalona w oparciu o te kryteria, nie może być jednak niższa od jednej trzydziestej części ani też przekraczać czterystukrotności kwoty minimalnego wynagrodzenia, obowiązującego w czasie popełnienia przez oskarżonego danego czynu.  Minimalne wynagrodzenie jest to natomiast, jak wynika z art. 53 § 4 k.k.s., wynagrodzenie za pracę ustalone na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r.
o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
(Dz.U z 2018 poz. 2177 j.t.)
, a wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę określają rozporządzenia Rady Ministrów.
Jak wynika z akt sprawy, czyny przypisane A. A.  popełnione zostały w 2014 r., zatem dla ustalenia minimalnej wysokości jednej stawki dziennej zastosowanie miało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 września 2013 r.
w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014 r.
(Dz. U. z 2013 r. poz. 1074), które określiło minimalne wynagrodzenie za pracę od dnia 1 stycznia 2014 r. na kwotę 1.680 zł.  Oznacza to, że zgodnie z art. 23 § 3 k.k.s. minimalna stawka dzienna grzywny wynosiła 56 zł (1.680 zł x 1/30 = 56 zł).
Sąd Okręgowy w P. ustalając stawkę dzienną grzywny orzeczonej za przestępstwa jednostkowe oraz kary łącznej w wysokości 40 zł, wymierzył więc ją poniżej dolnej ustawowej granicy określonej w art. 23 § 3 k.k.s., przez co  w  sposób rażący naruszył ten przepis prawa materialnego, co niewątpliwie miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI