Orzeczenie · 2026-08-04

II KK 213/26Uniewinnienie oszustwo internetowe naruszenie prawa

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2026-08-04
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
oszustwoart. 286 k.k.kasacjaSąd Najwyższywyrok bez rozprawyart. 387 k.p.k.znamiona przestępstwainternetaukcja

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie K. P., skazanego za przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 k.k. przez Sąd Rejonowy w Lipsku. Oskarżony został skazany na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania oraz grzywnę, po tym jak Sąd Rejonowy uwzględnił jego wniosek o wydanie wyroku skazującego bez rozprawy. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 387 § 2 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 286 § 1 k.k.), wskazując, że opis czynu przypisanego oskarżonemu nie zawierał wszystkich ustawowych znamion oszustwa, a sąd niższej instancji nieprawidłowo ocenił zgodność wniosku oskarżonego z przepisami prawa materialnego. Sąd Najwyższy podzielił te zarzuty, podkreślając, że przestępstwo oszustwa wymaga wprowadzenia w błąd, wyzyskania błędu lub niezdolności do pojmowania działania, czego brakowało w opisie czynu. Sąd Rejonowy nie przeprowadził należytej kontroli wniosku oskarżonego, co skutkowało uwzględnieniem wadliwego wniosku. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił K. P. od popełnienia zarzucanego mu czynu, a koszty postępowania obciążył Skarb Państwa.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 286 § 1 k.k. w kontekście znamion przestępstwa oszustwa oraz prawidłowego stosowania procedury wydawania wyroku skazującego bez rozprawy (art. 387 k.p.k.).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, w której opis czynu nie zawiera wszystkich znamion przestępstwa, a sąd niższej instancji nieprawidłowo zastosował tryb uproszczony.

Zagadnienia prawne (2)

Czy sąd może wydać wyrok skazujący bez przeprowadzenia rozprawy na wniosek oskarżonego, jeśli opis czynu przypisanego oskarżonemu nie zawiera wszystkich znamion przestępstwa określonego w ustawie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może wydać wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, jeśli opis czynu nie zawiera wszystkich znamion przestępstwa, a wniosek oskarżonego nie respektuje regulacji prawnych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że wydanie wyroku skazującego bez rozprawy na podstawie art. 387 § 2 k.p.k. wymaga, aby sąd sprawdził zgodność wniosku z przepisami prawa karnego materialnego, w tym prawno-karną ocenę czynu. Brak wszystkich znamion przestępstwa w opisie czynu uniemożliwia przypisanie odpowiedzialności karnej i uwzględnienie takiego wniosku.

Czy czyn polegający na zaoferowaniu na aukcji internetowej towaru, otrzymaniu zapłaty i niedostarczeniu towaru zawiera wszystkie znamiona przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sam opis takiego czynu, bez wskazania na wprowadzenie w błąd, wyzyskanie błędu lub niezdolność do należytego pojmowania przedsiębranego działania, nie zawiera wszystkich znamion przestępstwa oszustwa.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przestępstwo oszustwa z art. 286 § 1 k.k. wymaga jednego ze sposobów działania: wprowadzenia w błąd, wyzyskania błędu lub wyzyskania niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. Opis czynu w tej sprawie ograniczył się do zaoferowania towaru, otrzymania zapłaty i niedostarczenia go, co nie wyczerpuje znamion oszustwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylenie wyroku i uniewinnienie
Strona wygrywająca
K. P.

Strony

NazwaTypRola
K. P.osoba_fizycznaoskarżony
T. S.osoba_fizycznapokrzywdzony
Rzecznik Praw Obywatelskichorgan_państwowywnioskodawca kasacji

Przepisy (11)

Główne

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

Przestępstwo oszustwa polega na działaniu, którego istotą jest wprowadzenie w błąd innej osoby albo wyzyskanie jej błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania sprawcy. Wszystkie inne sposoby wywołania skutku w postaci niekorzystnego rozporządzenia mieniem pozostają poza zakresem kryminalizacji przepisu.

k.p.k. art. 387 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd może wydać wyrok skazujący bez przeprowadzenia rozprawy na wniosek oskarżonego, prokuratora i pokrzywdzonego, jeśli okoliczności popełnienia przestępstwa i wina nie budzą wątpliwości. Sąd musi jednak sprawdzić zgodność wniosku z przepisami prawa karnego materialnego.

Pomocnicze

k.p.k. art. 387 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy.

k.p.k. art. 387 § § 3

Kodeks postępowania karnego

Sąd może uzależnić uwzględnienie wniosku o dobrowolne poddanie się karze od dokonania w nim zmiany konwalidującej dostrzeżoną wadliwość.

k.k. art. 33 § § 1, 2 i 3

Kodeks karny

Dotyczy wymiaru grzywny.

k.k. art. 1 § § 1

Kodeks karny

Zasada nullum crimen sine lege - nie ma przestępstwa bez ustawy.

k.k. art. 115 § § 1

Kodeks karny

Definicja przestępstwa.

k.p.k. art. 413 § § 2

Kodeks postępowania karnego

Opis czynu w wyroku.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.

k.p.k. art. 632 § pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Obciążenie Skarbu Państwa kosztami postępowania w przypadku uniewinnienia.

k.p.k. art. 638

Kodeks postępowania karnego

Koszty postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy rażąco naruszył art. 387 § 2 k.p.k., uwzględniając wniosek o wydanie wyroku skazującego bez rozprawy, mimo że opis czynu nie zawierał wszystkich znamion oszustwa. • Opis czynu przypisanego oskarżonemu nie zawierał wszystkich znamion przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k., co uniemożliwia przypisanie odpowiedzialności karnej. • Sąd Rejonowy nie dokonał należytej kontroli wniosku oskarżonego pod kątem zgodności z prawem materialnym.

Godne uwagi sformułowania

czyn zarzucany oskarżonemu nie zawiera wszystkich znamion przestępstwa oszustwa • brak w opisie czynu przypisanego oskarżonemu w wyroku (...) jakiegokolwiek znamienia ustawowego typu czynu zabronionego, zgodnie z treścią art. 1 § 1 k.k. i art. 115 § 1 k.k., skutkuje niemożnością przypisania odpowiedzialności karnej za ten czyn • niewątpliwym obowiązkiem sądu jest bądź to uzależnienie swojej decyzji o uwzględnieniu tego wniosku od dokonania w nim zmiany konwalidującej dostrzeżoną wadliwość (...), bądź też rozpoznanie w dalszym ciągu sprawy na zasadach ogólnych

Skład orzekający

Anna Dziergawka

przewodniczący-sprawozdawca

Małgorzata Bednarek

członek

Ryszard Witkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 286 § 1 k.k. w kontekście znamion przestępstwa oszustwa oraz prawidłowego stosowania procedury wydawania wyroku skazującego bez rozprawy (art. 387 k.p.k.)."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której opis czynu nie zawiera wszystkich znamion przestępstwa, a sąd niższej instancji nieprawidłowo zastosował tryb uproszczony.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne określenie znamion przestępstwa i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uniewinnienia. Jest to ciekawy przykład kontroli Sądu Najwyższego nad orzecznictwem niższych instancji.

Oszustwo internetowe zakończone uniewinnieniem: Sąd Najwyższy wskazuje na kluczowe błędy sądu niższej instancji.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst