II KK 212/17

Sąd Najwyższy2017-08-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżwykroczeniekodeks karnykodeks wykroczeńkasacjaSąd Najwyższyminimalne wynagrodzeniewartość mienia

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kradzież, uznając, że w dacie orzekania czyn ten stanowił już wykroczenie, a nie przestępstwo, ze względu na zmianę progu wartości minimalnego wynagrodzenia.

Minister Sprawiedliwości wniósł kasację od wyroku Sądu Rejonowego skazującego A. G. za kradzież roweru o wartości 500 zł. Zarzucono rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, wskazując, że w dacie orzekania czyn ten, ze względu na nową wartość 1/4 minimalnego wynagrodzenia, stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając obowiązek sądu badania zgodności wniosku o skazanie z prawem materialnym.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w P., który skazał A. G. za kradzież roweru o wartości 500 zł, kwalifikując czyn jako przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Kasacja zarzucała rażące naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k.) i materialnego (art. 278 § 1 k.k.). Prokurator Generalny argumentował, że w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy (31 stycznia 2017 r.), wartość skradzionego mienia (500 zł) nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego od 1 stycznia 2017 r. (2000 zł), co oznaczało, że czyn ten stanowił już wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwo. Sąd Najwyższy przychylił się do tego stanowiska. Podkreślono, że sąd rozpoznający wniosek o skazanie bez rozprawy (art. 335 § 1 k.p.k.) jest zobowiązany do zbadania sprawy pod względem merytorycznym i sprawdzenia, czy propozycje stron nie są sprzeczne z przepisami prawa materialnego. W tej sytuacji, Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek prokuratora i skazując za przestępstwo, rażąco naruszył przepisy prawa procesowego i materialnego, w tym art. 4 § 1 k.k., który nakazuje stosowanie łagodniejszej ustawy (w tym przypadku ustawy o wykroczeniach). W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność prawidłowej kwalifikacji prawnej czynu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

W dacie orzekania, czyn ten stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., gdyż wartość mienia (500 zł) nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że kryterium rozgraniczającym przestępstwo od wykroczenia w sprawach o czyny przeciwko mieniu jest wartość 1/4 minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązująca w dacie orzekania, a nie w dacie popełnienia czynu. W tej sprawie, w dacie wyrokowania, 1/4 minimalnego wynagrodzenia wynosiła 500 zł, co oznaczało, że czyn ten był wykroczeniem.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

A. G. (pośrednio, poprzez uchylenie skazania)

Strony

NazwaTypRola
A. G.osoba_fizycznaskazany
Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca (kasacja)
Prokurator Rejonowy w P.organ_państwowyoskarżyciel
H. B.osoba_fizycznapokrzywdzona

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo kradzieży. W dacie orzekania, ze względu na wartość mienia, czyn nie wyczerpywał dyspozycji tego przepisu, lecz art. 119 § 1 k.w.

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Reguluje możliwość wydania wyroku skazującego bez rozprawy na wniosek prokuratora.

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Określa obowiązek sądu badania wniosku o skazanie bez rozprawy pod kątem zgodności z prawem materialnym.

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

Przepis określający wykroczenie kradzieży.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Nakazuje stosowanie ustawy względniejszej dla sprawcy.

Pomocnicze

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Określa recydywę.

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw art. 2

Nowelizacja wprowadzająca kryterium minimalnego wynagrodzenia do rozróżnienia przestępstwa od wykroczenia.

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

Ustawa określająca zasady ustalania minimalnego wynagrodzenia.

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r.

Określało wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W dacie orzekania czyn polegający na zaborze mienia o wartości 500 zł stanowił wykroczenie, a nie przestępstwo, ze względu na zmianę kryterium kwotowego opartego na minimalnym wynagrodzeniu. Sąd uwzględniając wniosek o skazanie bez rozprawy, nie zbadał prawidłowo zgodności z prawem materialnym, co skutkowało rażącym naruszeniem przepisów.

Godne uwagi sformułowania

czyn ten z uwagi na wartość przywłaszczonego mienia - 500 złotych - w dacie orzekania przez Sąd stanowił wykroczenie wyczerpujące dyspozycję art. 119 § 1 k.w. należy kierować się minimalnym wynagrodzeniem z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia. Sąd Rejonowy akceptując wniosek prokuratora o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, a w następstwie skazując A. G. za przestępstwo, uczynił to z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

członek

Piotr Mirek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozgraniczenia przestępstwa kradzieży od wykroczenia kradzieży w zależności od wartości mienia i obowiązującego minimalnego wynagrodzenia w dacie orzekania."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wartość mienia jest na granicy przestępstwa i wykroczenia, a nastąpiła zmiana przepisów lub wysokości minimalnego wynagrodzenia między datą czynu a datą orzekania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest aktualność przepisów i ich interpretacja w kontekście zmieniających się realiów (np. minimalnego wynagrodzenia), a także jak błąd proceduralny może prowadzić do uchylenia wyroku.

Kradzież za 500 zł: czy to przestępstwo, czy wykroczenie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 500 PLN

naprawienie_szkody: 500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 212/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 sierpnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Piotr Mirek (sprawozdawca)
Protokolant Anna Janczak
w sprawie
A. G.
skazanego z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 sierpnia 2017 r.,
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego,
od wyroku Sądu Rejonowego w P.
z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt. II K (…),
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi
Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania
UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w P., oskarżając A. G. o przestępstwo z art. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., polegające na tym, że w dniu 3 lipca 2016 r., w O. przy ul. P., zabrał w celu przywłaszczenia mienie w postaci roweru, koloru bordowego, z błotnikami i bagażnikiem w kolorze srebrnym, o łącznej wartości 500 złotych na szkodę H. B., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu kary co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, na podstawie art. 335 § 1 k.p.k., skierował w dniu 31 sierpnia 2016 r. do Sądu Rejonowego w P. wniosek o wydanie wyroku skazującego A. G. bez przeprowadzenia rozprawy i wymierzenie oskarżonemu uzgodnionej z nim kary 5 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczenie obowiązku naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonej H. B. oraz zasądzenie kosztów i opłaty sądowej.
Sąd Rejonowy w P., uwzględniając wniosek prokuratora, wyrokiem wydanym na posiedzeniu w dnia 31 stycznia 2017 r., II K (…), uznał oskarżonego A. G. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu wyczerpującego dyspozycję art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 278 § 1 k.k. wymierzył mu karę 5 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając na jej poczet okres zatrzymania od dnia 4 lipca 2016 r. godz. 08.00 do dnia 6 lipca 2016 r. godz. 07.00. i przyjmując ten czas pozbawienia wolności za równy dwóm dniom kary pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej H. B. kwoty 500 zł. Obciążył też oskarżonego kosztami sądowymi.
Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił się w dniu 8 lutego 2017 r.
Kasację od tego wyroku wniósł na korzyść skazanego Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego to jest art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu wniosku prokuratora złożonego w dniu 31 sierpnia 2016 r. i wydaniu na posiedzeniu w dniu 31 stycznia 2017 r. wyroku skazującego A. G. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. z rażącą obrazą przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 278 § 1 k.k., w sytuacji, gdy czyn ten z uwagi na wartość przywłaszczonego mienia - 500 złotych - w dacie orzekania przez Sąd stanowił wykroczenie wyczerpujące dyspozycję art. 119 § 1 k.w., gdyż w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 roku o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz.1247) wartość skradzionego mienia nie przekraczała 1/4 minimalnego wynagrodzenia, Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w P. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Rozpoznając wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 335 § 1 k.p.k., Sąd jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W ramach tej kontroli niezbędne jest sprawdzenie, czy przedstawione przez prokuratora propozycje pozostają w zgodzie z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie są sprzeczne z przepisami prawa materialnego. Niespełnienie tego warunku uniemożliwia uwzględnienie złożonego wniosku i rodzi konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.).
W przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek prokuratora złożony na podstawie art. 335 § 1 k.p.k. i skazując A. G. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., nie sprostał wskazanym powyżej wymogom.
Nie ulega wątpliwości, że w dacie czynu kradzież dokonana przez A. G. na szkodę H. B. stanowiła przestępstwo kwalifikowane z art. 278 § 1 k.k. W dacie wyrokowania czyn ten nie był już jednak przestępstwem, lecz wykroczeniem. Ustawodawca, nowelizując ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1247) przepisy kodeksu wykroczeń, odstąpił od stosowanego poprzednio stałego kryterium kwotowego rozgraniczającego wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. od przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., na rzecz kryterium będącego pochodną minimalnego wynagrodzenia. Od dnia 9 listopada 2013 r., to jest od wejścia w życie przepisu art. 2 powołanej ustawy, wartością, której przekroczenie powoduje odpowiedzialność za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. jest kwota odpowiadająca 1/4 wynagrodzenia, ustalanego – zgodnie z art. 47 § 9 k.w. – na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679 z późn. zm.).
Orzekając w dniu 31 stycznia 2017 r., Sąd Rejonowy nie dostrzegł, że rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1465), od dnia 1 stycznia 2017 r. wynagrodzenie to zostało ustalone w wysokości 2000 zł, a zatem 1/4 tego wynagrodzenia wynosiła 500 zł. Okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż w sprawach o czyny przeciwko mieniu, których uznanie za przestępstwo albo za wykroczenie jest determinowane określonym w Kodeksie wykroczeń wskaźnikiem minimalnego wynagrodzenia za pracę, należy kierować się minimalnym wynagrodzeniem z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia.(por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2015 r., II KK 209/15, OSNKW 2015/11/94).
Nie ulega tym samym wątpliwości, że przypisany A. G. czyn polegający na zaborze w celu przywłaszczenia rzeczy o wartości 500 zł w chwili orzekania stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., co implikowało obowiązek stosowania przez Sąd art. 4 § 1 k.k. i zmianę oceny karnoprawnej czynu z przestępstwa określonego w art. 278 § 1 k.k. na wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.
W tym stanie rzeczy, Sąd Rejonowy akceptując wniosek prokuratora o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, a w następstwie skazując A. G. za przestępstwo, uczynił to z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, tj. art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. oraz art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Oczywistym wydaje się, że naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia.
Z powyższych względów, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI