II KK 212/14

Sąd Najwyższy2014-08-20
SAOSKarnewykroczeniaŚrednianajwyższy
wykroczeniekodeks wykroczeńkara ograniczenia wolnościkasacjaSąd Najwyższyprawo karnekolej

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary ograniczenia wolności za wykroczenia kolejowe, uznając, że wymierzony wymiar kary był niezgodny z prawem.

Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść obwinionej B. C. od wyroku Sądu Rejonowego w W., który skazał ją za dwa wykroczenia polegające na wyłudzeniu przejazdu koleją. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację, uchylając wyrok w części dotyczącej kary 2 miesięcy ograniczenia wolności. Uzasadniono to rażącym naruszeniem prawa materialnego, w szczególności art. 20 § 1 Kodeksu wykroczeń, który przewiduje karę ograniczenia wolności w wymiarze 1 miesiąca za wykroczenie, a sąd nie miał podstaw do orzeczenia kary w dwukrotnie dłuższym wymiarze, nawet przy zastosowaniu art. 9 § 2 k.w.

Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionej B. C. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy uznał obwinioną za winną popełnienia dwóch wykroczeń z art. 121 § 1 Kodeksu wykroczeń, polegających na wyłudzeniu przejazdu koleją PKP bez uiszczenia należności, mimo wcześniejszego nakładania kar pieniężnych. Za te czyny, na podstawie art. 121 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w., sąd skazał ją na karę 2 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej pracy na cele społeczne. Wyrok uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Prokurator Generalny zarzucił wyrokowi rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że zgodnie z art. 20 § 1 k.w., kara ograniczenia wolności za wykroczenie trwa 1 miesiąc, a sąd nie miał podstaw do orzeczenia kary w wymiarze 2 miesięcy, nawet stosując przepis o zbiegu realnym wykroczeń (art. 9 § 2 k.w.). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Potwierdził, że art. 20 § 1 k.w. jednoznacznie określa wymiar kary ograniczenia wolności na 1 miesiąc, a przepis o zbiegu realnym wykroczeń nie pozwala na jego przekroczenie. W związku z tym, orzeczenie kary 2 miesięcy ograniczenia wolności stanowiło rażące naruszenie prawa, mające istotny wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, z zaleceniem uwzględnienia faktu, że uchylenie nastąpiło na korzyść obwinionej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd nie może orzec kary ograniczenia wolności w wymiarze 2 miesięcy za dwa wykroczenia z art. 121 § 1 k.w., nawet stosując art. 9 § 2 k.w., ponieważ art. 20 § 1 k.w. jednoznacznie określa wymiar tej kary na 1 miesiąc.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 20 § 1 k.w. określa maksymalny wymiar kary ograniczenia wolności za wykroczenie na 1 miesiąc. Przepis art. 9 § 2 k.w. dotyczący zbiegu realnego wykroczeń nie daje podstaw do orzeczenia kary w innym wymiarze niż przewidziany w przepisie szczególnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w zakresie orzeczenia o karze i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

B. C.

Strony

NazwaTypRola
B. C.osoba_fizycznaobwiniona
Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca
Koleje [...] Sp. z. o.o.spółkapokrzywdzony

Przepisy (4)

Główne

k.w. art. 121 § § 1

Kodeks wykroczeń

Dotyczy wyłudzenia przejazdu koleją.

k.w. art. 20 § § 1

Kodeks wykroczeń

Określa, że kara ograniczenia wolności wymierzona za wykroczenie trwa 1 miesiąc.

Pomocnicze

k.w. art. 9 § § 2

Kodeks wykroczeń

Dotyczy zbiegu realnego wykroczeń, gdzie wymierza się jedną karę w granicach zagrożenia przewidzianego w przepisie przewidującym najsurowszą karę.

k.p.k. art. 535 § § 5

Kodeks postępowania karnego

Reguluje rozpoznanie kasacji w trybie posiedzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wymierzenie kary ograniczenia wolności w wymiarze 2 miesięcy za wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. jest niezgodne z art. 20 § 1 k.w., który stanowi, że kara ta trwa 1 miesiąc. Art. 9 § 2 k.w. nie pozwala na orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym 1 miesiąc, nawet w przypadku zbiegu realnego wykroczeń.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jako oczywiście zasadna podlegała uwzględnieniu sąd nie miał prawnej możliwości, także stosując art. 9 § 2 k.w., orzec kary dwóch miesięcy ograniczenia wolności rażąco naruszył przepis art. 20 § 1 k.w., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku

Skład orzekający

Rafał Malarski

przewodniczący

Andrzej Ryński

członek

Jarosław Matras

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiaru kary ograniczenia wolności za wykroczenia oraz stosowania art. 9 § 2 k.w. w zbiegu realnym wykroczeń."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu Kodeksu wykroczeń (art. 20 § 1 k.w.) i konkretnego typu wykroczenia (wyłudzenie przejazdu).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa, nawet w przypadku wykroczeń, i jak błąd formalny może prowadzić do uchylenia orzeczenia. Jest to przykład z życia wzięty dla prawników zajmujących się prawem wykroczeń.

Błąd w wymiarze kary: Sąd Najwyższy uchyla wyrok za wykroczenie kolejowe.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 212/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) Protokolant Ewa Oziębła w sprawie B. C. ukaranej z art. 121 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 20 sierpnia 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 lutego 2014 r. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze i sprawę w tej części przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym, wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt … 1414/13, uznał B. C. winną tego, że: I. w dniu 27 grudnia 2012 r. w W. na stacji PKP W. T., pomimo nieuiszczenia dwukrotnie nałożonej na nią kary pieniężnej określonej w taryfie, po raz trzeci w ciągu roku, bez zamiaru uiszczenia należności wyłudziła przejazd koleją PKP, jadąc pociągiem nr […] na trasie W. – L., na łączną kwotę 541,60 zł, na szkodę Koleje […] Sp. z. o.o., tj. o czyn z art. 121 § 1 k.w.; II. w dniu 13 lutego 2013 r. w W. na stacji PKP W. W., pomimo nieuiszczenia dwukrotnie nałożonej na nią kary pieniężnej określonej w taryfie, po raz trzeci w ciągu roku, bez zamiaru uiszczenia należności wyłudziła przejazd koleją PKP, jadąc pociągiem nr […] na trasie W. – S., na łączną kwotę 549,96 zł, na szkodę Koleje […] Sp. z. o.o., tj. o czyn z art. 121 § 1 k.w. i za to, na podstawie art. 121 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. skazał ją na karę 2 miesięcy ograniczenia wolności polegającego na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. Wyrok, niezaskarżony przez strony, uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w dniu 28 lutego 2014 r. Kasację od tego wyroku na korzyść obwinionej w zakresie orzeczenia o karze wniósł Prokurator Generalny. Zarzucając wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego, to jest art. 20 § 1 k.w., oraz art. 9 § 2 k.w. polegające na wymierzeniu obwinionej B. C. za popełnienie 2 wykroczeń z art. 121 § 1 k.w. na podstawie art. 9 § 2 k.w. kary 2 miesięcy ograniczenia wolności w postaci obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie, pomimo tego, że w świetle art. 20 § 1 k.w. kara ograniczenia wolności wymierzona za wykroczenie trwa 1 miesiąc, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jako oczywiście zasadna podlegała uwzględnieniu w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k. Kodeks wykroczeń w art. 20 § 1 k.w. przewiduje możliwość orzeczenia za wykroczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze 1 miesiąca. Tak więc wydając wyrok 3 nakazowy za dwa wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. sąd nie miał prawnej możliwości, także stosując art. 9 § 2 k.w., orzec kary dwóch miesięcy ograniczenia wolności. Przepis art. 9 § 2 k.w., który wskazuje, iż wymierza się za dwa lub więcej wykroczeń jedną karę w granicach zagrożenia przewidzianego w przepisie przewidującym najsurowszą karę, a więc w sposób autonomiczny określa sposób wymierzenia kary w przypadku zbiegu realnego wykroczeń, nie daje podstawy do orzeczenia kary ograniczenia w innym wymiarze niż 1 miesiąc. Wymierzając zatem karę dwóch miesięcy ograniczenia wolności Sąd Rejonowy w W. rażąco naruszył przepis art. 20 § 1 k.w., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, albowiem doprowadziło do orzeczenia kary, która w takim wymiarze nie mogła zostać orzeczona. Z tych powodów konieczne było uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie orzeczonej kary. Orzekając karę sąd I instancji powinien mieć na uwadze, aby kara orzeczona za dwa wykroczenia uwzględniała to, iż uchylenie wyroku w tej części nastąpiło na skutek uwzględnienia kasacji na korzyść obwinionej.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI