II KK 212/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w części dotyczącej kary ograniczenia wolności za wykroczenia kolejowe, uznając, że wymierzony wymiar kary był niezgodny z prawem.
Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść obwinionej B. C. od wyroku Sądu Rejonowego w W., który skazał ją za dwa wykroczenia polegające na wyłudzeniu przejazdu koleją. Sąd Najwyższy uwzględnił kasację, uchylając wyrok w części dotyczącej kary 2 miesięcy ograniczenia wolności. Uzasadniono to rażącym naruszeniem prawa materialnego, w szczególności art. 20 § 1 Kodeksu wykroczeń, który przewiduje karę ograniczenia wolności w wymiarze 1 miesiąca za wykroczenie, a sąd nie miał podstaw do orzeczenia kary w dwukrotnie dłuższym wymiarze, nawet przy zastosowaniu art. 9 § 2 k.w.
Sprawa dotyczy kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść obwinionej B. C. od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 lutego 2014 r. Sąd Rejonowy uznał obwinioną za winną popełnienia dwóch wykroczeń z art. 121 § 1 Kodeksu wykroczeń, polegających na wyłudzeniu przejazdu koleją PKP bez uiszczenia należności, mimo wcześniejszego nakładania kar pieniężnych. Za te czyny, na podstawie art. 121 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w., sąd skazał ją na karę 2 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej pracy na cele społeczne. Wyrok uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego. Prokurator Generalny zarzucił wyrokowi rażące naruszenie prawa materialnego, wskazując, że zgodnie z art. 20 § 1 k.w., kara ograniczenia wolności za wykroczenie trwa 1 miesiąc, a sąd nie miał podstaw do orzeczenia kary w wymiarze 2 miesięcy, nawet stosując przepis o zbiegu realnym wykroczeń (art. 9 § 2 k.w.). Sąd Najwyższy, rozpoznając sprawę w trybie art. 535 § 5 k.p.k., uznał kasację za oczywiście zasadną. Potwierdził, że art. 20 § 1 k.w. jednoznacznie określa wymiar kary ograniczenia wolności na 1 miesiąc, a przepis o zbiegu realnym wykroczeń nie pozwala na jego przekroczenie. W związku z tym, orzeczenie kary 2 miesięcy ograniczenia wolności stanowiło rażące naruszenie prawa, mające istotny wpływ na treść wyroku. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu, z zaleceniem uwzględnienia faktu, że uchylenie nastąpiło na korzyść obwinionej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może orzec kary ograniczenia wolności w wymiarze 2 miesięcy za dwa wykroczenia z art. 121 § 1 k.w., nawet stosując art. 9 § 2 k.w., ponieważ art. 20 § 1 k.w. jednoznacznie określa wymiar tej kary na 1 miesiąc.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że przepis art. 20 § 1 k.w. określa maksymalny wymiar kary ograniczenia wolności za wykroczenie na 1 miesiąc. Przepis art. 9 § 2 k.w. dotyczący zbiegu realnego wykroczeń nie daje podstaw do orzeczenia kary w innym wymiarze niż przewidziany w przepisie szczególnym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku w zakresie orzeczenia o karze i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
B. C.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. C. | osoba_fizyczna | obwiniona |
| Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca |
| Koleje [...] Sp. z. o.o. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (4)
Główne
k.w. art. 121 § § 1
Kodeks wykroczeń
Dotyczy wyłudzenia przejazdu koleją.
k.w. art. 20 § § 1
Kodeks wykroczeń
Określa, że kara ograniczenia wolności wymierzona za wykroczenie trwa 1 miesiąc.
Pomocnicze
k.w. art. 9 § § 2
Kodeks wykroczeń
Dotyczy zbiegu realnego wykroczeń, gdzie wymierza się jedną karę w granicach zagrożenia przewidzianego w przepisie przewidującym najsurowszą karę.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Reguluje rozpoznanie kasacji w trybie posiedzenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wymierzenie kary ograniczenia wolności w wymiarze 2 miesięcy za wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. jest niezgodne z art. 20 § 1 k.w., który stanowi, że kara ta trwa 1 miesiąc. Art. 9 § 2 k.w. nie pozwala na orzeczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze przekraczającym 1 miesiąc, nawet w przypadku zbiegu realnego wykroczeń.
Godne uwagi sformułowania
kasacja jako oczywiście zasadna podlegała uwzględnieniu sąd nie miał prawnej możliwości, także stosując art. 9 § 2 k.w., orzec kary dwóch miesięcy ograniczenia wolności rażąco naruszył przepis art. 20 § 1 k.w., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku
Skład orzekający
Rafał Malarski
przewodniczący
Andrzej Ryński
członek
Jarosław Matras
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wymiaru kary ograniczenia wolności za wykroczenia oraz stosowania art. 9 § 2 k.w. w zbiegu realnym wykroczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu Kodeksu wykroczeń (art. 20 § 1 k.w.) i konkretnego typu wykroczenia (wyłudzenie przejazdu).
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne stosowanie przepisów prawa, nawet w przypadku wykroczeń, i jak błąd formalny może prowadzić do uchylenia orzeczenia. Jest to przykład z życia wzięty dla prawników zajmujących się prawem wykroczeń.
“Błąd w wymiarze kary: Sąd Najwyższy uchyla wyrok za wykroczenie kolejowe.”
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KK 212/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 sierpnia 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Andrzej Ryński SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) Protokolant Ewa Oziębła w sprawie B. C. ukaranej z art. 121 § 1 k.w. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 kpk w dniu 20 sierpnia 2014 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 12 lutego 2014 r. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze i sprawę w tej części przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu. 2 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w W. po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu nakazowym, wyrokiem z dnia 12 lutego 2014 r. sygn. akt … 1414/13, uznał B. C. winną tego, że: I. w dniu 27 grudnia 2012 r. w W. na stacji PKP W. T., pomimo nieuiszczenia dwukrotnie nałożonej na nią kary pieniężnej określonej w taryfie, po raz trzeci w ciągu roku, bez zamiaru uiszczenia należności wyłudziła przejazd koleją PKP, jadąc pociągiem nr […] na trasie W. – L., na łączną kwotę 541,60 zł, na szkodę Koleje […] Sp. z. o.o., tj. o czyn z art. 121 § 1 k.w.; II. w dniu 13 lutego 2013 r. w W. na stacji PKP W. W., pomimo nieuiszczenia dwukrotnie nałożonej na nią kary pieniężnej określonej w taryfie, po raz trzeci w ciągu roku, bez zamiaru uiszczenia należności wyłudziła przejazd koleją PKP, jadąc pociągiem nr […] na trasie W. – S., na łączną kwotę 549,96 zł, na szkodę Koleje […] Sp. z. o.o., tj. o czyn z art. 121 § 1 k.w. i za to, na podstawie art. 121 § 1 k.w. w zw. z art. 9 § 2 k.w. skazał ją na karę 2 miesięcy ograniczenia wolności polegającego na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. Wyrok, niezaskarżony przez strony, uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w dniu 28 lutego 2014 r. Kasację od tego wyroku na korzyść obwinionej w zakresie orzeczenia o karze wniósł Prokurator Generalny. Zarzucając wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie prawa materialnego, to jest art. 20 § 1 k.w., oraz art. 9 § 2 k.w. polegające na wymierzeniu obwinionej B. C. za popełnienie 2 wykroczeń z art. 121 § 1 k.w. na podstawie art. 9 § 2 k.w. kary 2 miesięcy ograniczenia wolności w postaci obowiązku wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie, pomimo tego, że w świetle art. 20 § 1 k.w. kara ograniczenia wolności wymierzona za wykroczenie trwa 1 miesiąc, wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w W. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jako oczywiście zasadna podlegała uwzględnieniu w trybie określonym w art. 535 § 5 k.p.k. Kodeks wykroczeń w art. 20 § 1 k.w. przewiduje możliwość orzeczenia za wykroczenie kary ograniczenia wolności w wymiarze 1 miesiąca. Tak więc wydając wyrok 3 nakazowy za dwa wykroczenia z art. 121 § 1 k.w. sąd nie miał prawnej możliwości, także stosując art. 9 § 2 k.w., orzec kary dwóch miesięcy ograniczenia wolności. Przepis art. 9 § 2 k.w., który wskazuje, iż wymierza się za dwa lub więcej wykroczeń jedną karę w granicach zagrożenia przewidzianego w przepisie przewidującym najsurowszą karę, a więc w sposób autonomiczny określa sposób wymierzenia kary w przypadku zbiegu realnego wykroczeń, nie daje podstawy do orzeczenia kary ograniczenia w innym wymiarze niż 1 miesiąc. Wymierzając zatem karę dwóch miesięcy ograniczenia wolności Sąd Rejonowy w W. rażąco naruszył przepis art. 20 § 1 k.w., co miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, albowiem doprowadziło do orzeczenia kary, która w takim wymiarze nie mogła zostać orzeczona. Z tych powodów konieczne było uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w zakresie orzeczonej kary. Orzekając karę sąd I instancji powinien mieć na uwadze, aby kara orzeczona za dwa wykroczenia uwzględniała to, iż uchylenie wyroku w tej części nastąpiło na skutek uwzględnienia kasacji na korzyść obwinionej.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI