V KO 55/22

Sąd Najwyższy2022-06-08
SNKarnepostępowanie karneWysokanajwyższy
wyłączenie sędziegobezstronnośćniezależność sąduKRSTKkasacjaprawo karne procesoweEKPC

Podsumowanie

Sąd Najwyższy wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na wątpliwości co do jego bezstronności wynikające z procedury powołania.

Sędzia Sądu Najwyższego Antoni Bojańczyk złożył wniosek o wyłączenie go od udziału w sprawie V KK 235/22, powołując się na wątpliwości dotyczące jego bezstronności. Wniosek wynikał z faktu, że w kasacji podniesiono zarzut naruszenia prawa procesowego przez udział w wydaniu wyroku sądu niższej instancji sędziego powołanego w procedurze nominacyjnej po zmianach w 2017 roku. Sąd Najwyższy, uznając zasadność wniosku, wyłączył sędziego od rozpoznania sprawy, odwołując się do standardów Europejskiej Konwencji Praw Człowieka.

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek sędziego Antoniego Bojańczyka o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygnaturze akt V KK 235/22. Wniosek ten został złożony w związku z kasacjami obrońców skazanych J. J. i W. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…). W jednej z kasacji podniesiono zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez wydanie wyroku przez sąd w nienależycie obsadzonym składzie, wskazując na udział sędzi L. S., która została powołana na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną po zmianach w 2017 roku. Sędzia Antoni Bojańczyk, któremu przydzielono sprawę, zwrócił się do Przewodniczącego Wydziału V Izby Karnej Sądu Najwyższego o rozważenie podjęcia czynności z urzędu w celu przesądzenia wątpliwości co do jego wyłączenia. Wskazał, że Sąd Najwyższy wcześniej postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II KO 12/22, wyłączył go od rozpoznania innej sprawy, w której również podniesiono zarzut wadliwości orzeczenia z udziałem sędziego powołanego w kontrowersyjnej procedurze. Przewodniczący Wydziału potraktował to jako wniosek o wyłączenie. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny, odwołując się do art. 41 § 1 k.p.k. oraz do wcześniejszego orzecznictwa, które podkreśla, że sędzia ulega wyłączeniu, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać wątpliwość co do jego bezstronności, a także gdy orzekanie mogłoby naruszyć standardy z art. 6 ust. 1 EKPC, prowadząc do uznania składu orzekającego za niebędący niezależnym i bezstronnym sądem ustanowionym ustawą. W konsekwencji, Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Antoniego Bojańczyka od udziału w rozpoznaniu sprawy V KK 235/22.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, wniosek o wyłączenie sędziego jest zasadny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości co do bezstronności sędziego, wynikające z procedury powołania sędziego sądu niższej instancji, mogą prowadzić do naruszenia standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC), co uzasadnia wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uwzględniono wniosek

Strona wygrywająca

wnioskodawca (sędzia Antoni Bojańczyk)

Strony

NazwaTypRola
J. J.osoba_fizycznaskazany
W. B.osoba_fizycznaskazany
Antoni Bojańczykosoba_fizycznasędzia
L. S.osoba_fizycznasędzia

Przepisy (8)

Główne

k.p.k. art. 41 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Pomocnicze

k.p.k. art. 42 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 42 § § 4

Kodeks postępowania karnego

k.k. art. 19 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 286 § § 1

Kodeks karny

k.k. art. 11 § § 3

Kodeks karny

k.p.k. art. 439 § § 1

Kodeks postępowania karnego

u.KRS

Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie wątpliwości co do bezstronności sędziego wynikające z procedury powołania sędziego sądu niższej instancji. Potencjalne naruszenie standardu niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC). Podobieństwo do sytuacji rozstrzygniętej w innej sprawie przez Sąd Najwyższy (II KO 12/22).

Godne uwagi sformułowania

mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą

Skład orzekający

Jacek Błaszczyk

przewodniczący

Antoni Bojańczyk

wnioskodawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wyłączenia sędziego w sprawach, gdzie podnoszone są zarzuty dotyczące procedury nominacyjnej sędziów oraz potencjalnego naruszenia standardów EKPC."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i zarzutów podniesionych w kasacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii niezależności sądownictwa i bezstronności sędziowskiej, co jest tematem aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Sędzia sam złożył wniosek o wyłączenie. Czy to początek końca problemów z powołaniami sędziów?

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt V KO 55/22
POSTANOWIENIE
Dnia 8 czerwca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Jacek Błaszczyk
w sprawie
J. J.
i
W. B.
skazanych z art. 19 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i inne
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
w dniu 8 czerwca 2022 r.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 2022 r.,
wniosku sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka o wyłączenie go od udziału w sprawie o sygn. akt V KK 235/22,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k. oraz art. 6 ust 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności
p o s t a n o w i ł:
uwzględnić wniosek i wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Antoniego Bojańczyka pod udziału w rozpoznaniu sprawy V KK 235/22.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęły kasacje obrońców skazanych J. J. i W. B. od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 17 września 2021 r, sygn. akt II AKa (…). W jednej z kasacji został podniesiony zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. poprzez wydanie zaskarżonego wyroku przez Sąd Apelacyjny w nienależycie obsadzonym składzie poprzez udział w wydaniu zaskarżonego wyroku SSA L. S..  Sędzia ten, jak wskazał obrońca w uzasadnieniu kasacji, została powołany na stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w (…) przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany po zmianach w 2017 r., zgodnie z ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 3).
Sprawie J. J.  i W. B.  nadano sygnaturę V KK 235/22, a następnie w dniu 16 maja 2022 r. została ona przydzielona, zgodnie z kolejnością wpływu i imienną listą sędziów sędziemu Sądu Najwyższego Antoniemu Bojańczykowi.
SSN Antoni Bojańczyk, zarządzeniem z dnia 24 maja 2022 r. zwrócił się do Przewodniczącego Wydziału V Izby Karnej Sądu Najwyższego celem rozważenia podjęcia czynności z urzędu zmierzających do przesądzenia rysujących się wątpliwości co do istnienia podstaw wyłączenia sędziego referenta przydzielonego do rozpoznania sprawy.  W zarządzeniu tym wskazano, że uprzednio Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II KO 12/22, wyłączył go od rozpoznania sprawy o sygn. akt II KK 261/21, w której podniesiono również zarzut oparty na tezie wadliwości orzeczenia wydanego z udziałem sędziego powołanego w procedurze nominacyjnej prowadzonej przez KRS powołaną w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
Przewodniczący V Wydziału potraktował to zarządzenie SSN Antoniego Bojańczyka jako jego wniosek o wyłączenie sędziego od udziału we wskazanej sprawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
.
Wniosek jest zasadny.
Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.  Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. akt II KO 30/21, wskazał, że wyłączenie sędziego winno nastąpić nie tylko w takiej właśnie sytuacji, ale również, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i uznania, że taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego ustawą, co mogłoby skutkować nie tylko odpowiedzialnością odszkodowawczą państwa, ale również mogłoby prowadzić do złożenia wniosku o wznowienie tego etapu postępowania sądowego.
Mając więc na uwadze treść kasacji wniesionej w niniejszej sprawie jak i w pełni akceptując argumentację prawną przedstawioną w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 17 marca 2022 r., sygn. akt II KO 12/22, wraz z przytoczonym tam orzecznictwem, należy stwierdzić, że konieczne stało się wyłączenie SSN Antoniego Bojańczyka od rozpoznania wskazanej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę