IV KK 71/22

Sąd Najwyższy2022-03-30
SNKarneprzestępstwa przeciwko życiu i zdrowiuŚrednianajwyższy
kasacjakara grzywnyniedopuszczalnośćkodeks karnykodeks postępowania karnegoSąd Najwyższyobrona z urzędukoszty postępowania

Sąd Najwyższy pozostawił kasację obrońcy skazanej bez rozpoznania z powodu jej niedopuszczalności z mocy ustawy, oddalił wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej i zwolnił skazaną od kosztów sądowych.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanej M. E. P. od wyroku Sądu Okręgowego, który podwyższył karę grzywny orzeczoną przez Sąd Rejonowy. Kasacja została wniesiona z powodu zarzutów naruszenia przepisów proceduralnych. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy, ponieważ skazana została ukarana grzywną, a nie karą pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, a w kasacji nie podniesiono zarzutów z art. 439 k.p.k. W związku z tym kasacja została pozostawiona bez rozpoznania, a wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej oddalony.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację obrońcy skazanej M. E. P. od wyroku Sądu Okręgowego w B. z dnia 8 października 2021 r., sygn. akt VIII Ka (...), który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt VII K (...), podwyższając orzeczoną karę grzywny z 15 do 50 stawek dziennych. Obrońca skazanej zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając rażące naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz nierozpoznanie zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych. Sąd Najwyższy uznał kasację za niedopuszczalną z mocy ustawy, powołując się na art. 523 § 2 k.p.k., który stanowi, że kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania za przestępstwo na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, chyba że zachodzą przesłanki z art. 439 k.p.k. W niniejszej sprawie skazana została ukarana grzywną, a zarzuty z art. 439 k.p.k. nie zostały podniesione. W związku z niedopuszczalnością kasacji, Sąd Najwyższy pozostawił ją bez rozpoznania na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. Oddalono również wniosek obrońcy o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, wskazując, że Skarb Państwa nie ponosi kosztów czynności prawnie niedopuszczalnych. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. skazaną zwolniono od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego z uwagi na jej trudną sytuację materialną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, kasacja wniesiona od wyroku skazującego na karę grzywny jest niedopuszczalna z mocy ustawy, chyba że podniesiono zarzuty z art. 439 k.p.k.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k., kasacja na korzyść jest dopuszczalna jedynie w przypadku skazania na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, z wyjątkiem sytuacji określonych w art. 439 k.p.k. Skazanie na karę grzywny nie spełnia tego warunku, a w kasacji nie podniesiono zarzutów wskazujących na rażące naruszenie przepisów, o których mowa w art. 439 k.p.k.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

pozostawić kasację bez rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. E. P.osoba_fizycznaskazana
obrońca skazanejinneobrońca
M. C.inneobrońca z urzędu
oskarżycielka prywatnainneoskarżycielka prywatna
pełnomocnik oskarżycielki prywatnejinnepełnomocnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 531 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do pozostawienia kasacji bez rozpoznania, gdy jest ona niedopuszczalna z mocy ustawy.

k.p.k. art. 523 § 2

Kodeks postępowania karnego

Określa warunki dopuszczalności kasacji na korzyść, wskazując na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jako podstawę.

k.p.k. art. 624 § 1

Kodeks postępowania karnego

Podstawa do zwolnienia strony od kosztów sądowych w postępowaniu kasacyjnym z uwagi na trudną sytuację materialną.

k.k. art. 217 § 1

Kodeks karny

Przepis określający czyn zabroniony, za który została skazana M. E. P. (naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia).

Pomocnicze

k.p.k. art. 439 § 1

Kodeks postępowania karnego

Wymienia uchybienia, których wystąpienie czyni kasację dopuszczalną niezależnie od rodzaju orzeczonej kary.

k.p.k. art. 530 § 2

Kodeks postępowania karnego

Pozwala na odmowę przyjęcia kasacji przez przewodniczącego sądu odwoławczego, jeśli jest ona niedopuszczalna.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy, ponieważ skazana została ukarana grzywną, a nie karą pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia, i nie podniesiono zarzutów z art. 439 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy Skarb Państwa nie może ponosić finansowych skutków podejmowania przez podmiot fachowy czynności prawnie niedopuszczalnych

Skład orzekający

Dariusz Kala

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność kasacji w sprawach o karę grzywny oraz kwestie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej obrońcy z urzędu w przypadku niedopuszczalnej kasacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedopuszczalności kasacji z uwagi na rodzaj orzeczonej kary.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych z dopuszczalnością kasacji, co jest istotne dla prawników karnistów, ale może być mniej interesujące dla szerszej publiczności.

Kiedy kasacja jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia niedopuszczalność środka zaskarżenia.

0

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt IV KK 71/22
POSTANOWIENIE
Dnia 30 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
na posiedzeniu w trybie art. 531 § 1 k.p.k.
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 30 marca 2022 r.,
‎
w sprawie
M. E. P.
‎
skazanej za czyn z art. 217 § 1 k.k.
‎
z urzędu kwestii dopuszczalności kasacji obrońcy skazanej
‎
od wyroku Sądu Okręgowego w B.
‎
z dnia 8 października 2021 r., sygn. akt VIII Ka (...)
‎
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w B.  VII Zamiejscowego Wydziału Karnego w H.
‎
z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt VII K (…)
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
1. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. oddalić wniosek obrońcy z urzędu skazanej - adwokat   M. C., o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, polegającej na sporządzeniu i wniesieniu kasacji;
3. zwolnić skazaną od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt VII K (…), Sąd Rejonowy w B. skazał M. E. P. za przestępstwo z art. 217 § 1 k.k. na karę 15 stawek dziennych grzywny, przyjmując, że jedna stawka dzienna grzywny jest równoważna kwocie 10 zł. Wyrok ten zawiera również rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów procesu.
Po rozpoznaniu apelacji wywiedzionych od tego orzeczenia przez pełnomocnika oskarżycielki prywatnej i obrońcę oskarżonej, Sąd Okręgowy w B., wyrokiem z dnia 8 października 2021 r., sygn. akt VIII Ka (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczoną karę grzywny podwyższył do 50 stawek dziennych, przy ustaleniu równowartości jednej stawki na kwotę 10 zł, a w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.  Wyrok zawiera również rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów procesu.
Od powyższego wyroku kasację wywiodła obrońca z urzędu skazanej, która zaskarżyła wyrok w całości, podnosząc zarzuty rażącego naruszenia przez sąd odwoławczy przepisów art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz rażącego naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. polegającego na nierozpoznaniu zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych.
W konkluzji skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi II instancji.  W kasacji zamieszczono również wniosek o zasądzenie na rzecz obrońcy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skazanej z urzędu.
W pisemnej odpowiedzi na kasację  pełnomocnik oskarżycielki prywatnej wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja obrońcy skazanej jest niedopuszczalna z mocy ustawy. Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Powyższe ograniczenie nie dotyczy jedynie kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.) oraz kasacji wywiedzionej przez jeden z podmiotów wymienionych w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k.). W przedmiotowej sprawie zaś M. P.  skazana została na karę wolnościową, tj. karę grzywny. W kasacji wniesionej przez jej obrońcę nie podniesiono przy tym zarzutu wskazującego na dotknięcie zaskarżonego wyroku uchybieniem określonym w art. 439 § 1 k.p.k.  Powyższe oznacza, że wywiedziony w przedmiotowej sprawie nadzwyczajny środek  zaskarżenia jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Bez wątpienia okoliczność ta powinna zostać dostrzeżona już przez przewodniczącego VIII Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w B.  i skutkować odmową przyjęcia ww. środka w oparciu o treść art. 530 § 2 k.p.k. Skoro jednak tak się nie stało, Sąd Najwyższy zgodnie z treścią art. 531 § 1 k.p.k., zobowiązany był pozostawić kasację bez rozpoznania.
W tym stanie rzeczy, nie mógł zostać uwzględniony wniosek obrońcy skazanej o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej polegającej na sporządzeniu i wniesieniu kasacji. Sporządzenie i wniesienie niedopuszczalnego nadzwyczajnego środka zaskarżenia przez obrońcę z urzędu, nie daje podstawy do przyznania wynagrodzenia za taką czynność, a to z uwagi na fakt, że Skarb Państwa nie może ponosić finansowych skutków podejmowania przez podmiot fachowy czynności prawnie niedopuszczalnych (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2008 r., IV KK 271/08 oraz powołane tam judykaty).
Sąd Najwyższy, mając na uwadze trudną sytuację materialną skazanej, na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił ją od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
Kierując się powyższą argumentacją, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI