II KK 20/25

Sąd Najwyższy2025-07-31
SNKarnepostępowanie karneŚrednianajwyższy
prawo karnepostępowanie kasacyjneobrońca z urzęduprawo do obronySąd Najwyższykoszty obrony

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odmówił wyznaczenia obrońcy z urzędu skazanemu w postępowaniu kasacyjnym, uznając, że prawo do obrony zostało już zrealizowane poprzez wcześniejsze ustanowienie obrońcy dla wniesienia kasacji.

Skazany J.Z. złożył wniosek o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, argumentując swoją niemożność poniesienia kosztów obrony z wyboru. Dołączył oświadczenie o stanie majątkowym i zaświadczenie o bezrobociu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za niezasadny, wskazując, że prawo do obrony zostało już zrealizowane poprzez wcześniejsze ustanowienie obrońcy z urzędu, który sporządził i wniósł kasację.

Skazany J.Z. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, powołując się na swoją trudną sytuację materialną i brak możliwości poniesienia kosztów obrony z wyboru. Dołączył stosowne dokumenty potwierdzające jego status osoby bezrobotnej i ubogiej. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek i postanowił go nie uwzględnić. Uzasadnienie opiera się na art. 78 § 1 k.p.k., który przyznaje prawo do obrońcy z urzędu osobie wykazującej niemożność poniesienia kosztów obrony. Sąd wskazał jednak, że prawo to zostało już zrealizowane w tej sprawie poprzez wcześniejsze ustanowienie obrońcy z urzędu, który sporządził i wniósł kasację od wyroku sądu niższej instancji. Zgodnie z art. 84 § 3 k.p.k. in fine, obrońca ustanowiony dla czynności objętej przymusem adwokacko-radcowskim jest uprawniony do udziału w dalszym postępowaniu, w tym kasacyjnym. W ocenie Sądu Najwyższego, w zaistniałych okolicznościach brak było podstaw do ustanowienia kolejnego obrońcy z urzędu, gdyż skazany miał już zapewnioną pomoc prawną z urzędu, co świadczy o realizacji standardów rzetelnego procesu.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli prawo do obrony zostało już zrealizowane poprzez wcześniejsze ustanowienie obrońcy z urzędu dla czynności objętej przymusem adwokacko-radcowskim.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 78 § 1 k.p.k. i art. 84 § 3 k.p.k. in fine, stwierdził, że prawo do obrony skazanego zostało już zrealizowane przez wyznaczenie mu obrońcy z urzędu do sporządzenia kasacji. Obrońca ten jest uprawniony do udziału w postępowaniu kasacyjnym, co oznacza, że skazany ma zapewnioną pomoc prawną, a tym samym realizowane są standardy rzetelnego procesu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

nie uwzględnić wniosku

Strona wygrywająca

Skarb Państwa

Strony

NazwaTypRola
J.Z.osoba_fizycznaskazany

Przepisy (4)

Główne

k.p.k. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby wyznaczono mu obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.

Pomocnicze

k.p.k. art. 81 § § 1

Kodeks postępowania karnego

k.p.k. art. 84 § § 3

Kodeks postępowania karnego

in fine - obrońca z urzędu jest również uprawniony do udziału w toczącym się postępowaniu kasacyjnym.

k.k. art. 200 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawo do obrony zostało już zrealizowane poprzez wcześniejsze ustanowienie obrońcy z urzędu dla sporządzenia kasacji. Obrońca ustanowiony dla czynności objętej przymusem adwokacko-radcowskim jest uprawniony do udziału w postępowaniu kasacyjnym. Skazany ma zapewnioną pomoc prawną z urzędu, co realizuje standardy rzetelnego procesu.

Odrzucone argumenty

Skazany nie jest w stanie ponieść kosztów obrony z wyboru. Skazany jest osobą bezrobotną i nie posiada prawa do zasiłku.

Godne uwagi sformułowania

prawo do obrony in concreto skazanego J.Z., który wykazał niemożność poniesienia kosztów obrony bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny obrońca z urzędu jest również uprawniony do udziału w toczącym się postępowaniu kasacyjnym brak jest racjonalnych podstaw do ustanowienia J.Z. kolejnego obrońcy z urzędu, skoro ma on zapewnioną (na koszt Skarbu Państwa) efektywną pomoc prawną świadczoną z urzędu

Skład orzekający

Stanisław Stankiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących prawa do obrony i ustanowienia obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, zwłaszcza gdy obrońca został już raz ustanowiony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy obrońca został już raz ustanowiony dla czynności objętej przymusem adwokacko-radcowskim.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowej kwestii proceduralnej związanej z prawem do obrony i kosztami postępowania, co jest istotne dla prawników procesowych, ale niekoniecznie dla szerszej publiczności.

Sektor

inne

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
II KK 20/25
POSTANOWIENIE
Dnia 31 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie
J.Z.
skazanego z art. 200 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 lipca 2025 r.,
wniosku skazanego
w przedmiocie wyznaczenia obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym
na podstawie art. 78 § 1 k.p.k.
a contrario
w zw. z art. 81 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
W dniu 4 kwietnia 2025 r. (data wpływu do SN – 10.04.2025 r.) skazany J.Z. skierował do Sądu Najwyższego korespondencję (zatytułowaną „wniosek”), w której domagał się wyznaczanie mu obrońcy z urzędu w postępowaniu kasacyjnym w niniejszej sprawie o sygn. akt II KK 20/25. Skazany wskazał w złożonym piśmie, że opuścił zakład karny i nie jest w stanie ponieść kosztów obrońcy z wyboru, zaś do wniosku dołączył oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, tudzież zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w Ś. (z 04.04.2025 r.), potwierdzające, że jest on zarejestrowany jako osoba bezrobotna i nie posiada prawa do zasiłku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek skazanego był niezasadny i dlatego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 78 § 1 k.p.k. - mającym zastosowanie także w postępowaniu kasacyjnym - oskarżony, który nie ma obrońcy z wyboru, może żądać, aby wyznaczono mu obrońcę z urzędu, jeżeli w sposób należyty wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów obrony bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania siebie i rodziny.
Rzecz jednak w tym, że prawo do obrony
in concreto
skazanego J.Z., który wykazał niemożność poniesienia kosztów obrony bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny (art. 78 § 1 k.k.), zostało już wcześniej zrealizowane przez jednokrotne przyznanie - z urzędu - obrońcy dla wykonania określonej czynności procesowej objętej przymusem adwokacko-radcowskim. Mianowicie zarządzeniem z dnia 8 października 2024 r. (
vide
k. 585 akt o sygn. II KK 666/22), wyznaczono J.Z. obrońcę z urzędu - adwokata P.M. (Kancelaria Adwokacka w L.), która sporządziła i wniosła na rzecz skazanego kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 11 września 2024 r., sygn. akt XI Ka 311/24, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Lublinie z siedzibą w Świdniku z dnia 9 listopada 2023 r., sygn. akt II K 666/22. W tej sytuacji, w myśl art. 84 § 3 k.p.k.
in fine
, obrońca z urzędu jest również uprawniony do udziału w toczącym się postępowaniu kasacyjnym.
Reasumując, w zaistniałych w przedmiotowej sprawie kasacyjnej (II KK 20/25) uwarunkowaniach procesowych, brak jest racjonalnych podstaw do ustanowienia J.Z. kolejnego obrońcy z urzędu, skoro ma on zapewnioną (na koszt Skarbu Państwa) efektywną pomoc prawną świadczoną z urzędu, a zatem w odniesieniu do skazanego zostały zrealizowane standardy rzetelnego procesu, o czym przekonuje zresztą wniesiona kasacja. Oczywiście niczego w tej materii nie zmienia okoliczność, że z treści pisma skazanego wynika, że tkwi on w przekonaniu, iż nie korzysta z pomocy obrońcy z urzędu, który został mu wyznaczony po prawomocnym zakończeniu postępowania.
Mając na uwadze powyższe względy Sąd Najwyższy, postanowił jak na wstępie.
SSN Stanisław Stankiewicz
[WB]
[a.ł]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę