IV KK 598/21

SN
Sygn. akt IV KK 598/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 3 marca 2022 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący)
‎
SSN Jarosław Matras
‎
SSN Małgorzata Gierszon (sprawozdawca)
Protokolant Olga Tyburc - Żelazek
w sprawie
W. P. ,
‎
ukaranego za czyn z art. 98 k.w.i in.,
‎
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art . 535 § 5 k.p.k.
‎
w dniu 3 marca 2022 r. kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich
‎
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w W.
‎
z dnia 14 września 2018 r., sygn. akt II W (…),
1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 5 § 1 pkt 4 k.p.w. w zw. z art. 45 § 2 k.w. umarza postępowanie, a kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa;
2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
W. P. został obwiniony o to, że w dniu 21 maja 2018 r. około godziny 20.40 w miejscowości W. na ul. D. - parking prywatny spowodował zagrożenie bezpieczeństwa w stosunku do przewożonych w autobusie pasażer
ó
w w taki spos
ó
b, iż kierując autobusem marki M.
(…)
o nr rej (…) w trakcie wykonywania manewru cofania najechał na zaparkowany pojazd marki O. o nr rej (…), tj. o wykroczenie z art. 98 kw. w zw. z art. 23 ust.3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 2021.450 t.j.).
Wyrokiem nakazowym z dnia 14 września 2018 r. w sprawie o sygn. II W (…) (sprostowanym w punkcie pierwszym co do określenia obwinionego postanowieniem z dnia 27 czerwca 2019 r.) Sąd Rejonowy w W., uznając na podstawie zebranego materiału dowodowego, że okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości, uznał obwinionego W. P. za winnego czynu zarzucanego mu wnioskiem o ukaranie, stanowiącego wykroczenie z art. 98 k.w. i za to na mocy powołanego przepisu wymierzył mu karę grzywny w wysokości 100 złotych.
W punkcie drugim na zasadzie art. 119 § k.p.w. w zw. §
2 i
§ 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie zryczałtowanych wydatk
ó
w postępowania oraz wysokości opłaty sądowej od wniosku o wznowienie postępowania w sprawach o wykroczenia Sąd Rejonowy w W.  zasądził od obwinionego kwotę 70 zł tytułem zryczałtowanych wydatk
ó
w postępowania oraz kwotę 30 zł tytuł
em op
łaty wymierzonej na zasadzie art. 3 ust.1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych w zw. z art. 121 § 2 k.p.w.
Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone i uprawomocnił
o si
ę w dniu 31 października 2018 r.
Kasację od tego wyroku wni
ó
sł na korzyść obwinionego Rzecznik Praw Obywatelskich. Zaskarżył ten wyrok w całości i zarzucił mu rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepis
ó
w prawa procesowego, to jest art. 93 § 2 k.p.w., polegające na rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w postępowaniu nakazowym, w sytuacji, gdy w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wina i okoliczności czynu zarzucanego obwinionemu budziły wątpliwości, co wyłączał
o mo
żliwość procedowania w tym trybie i skutkować powinno skierowaniem sprawy do rozpoznania na rozprawie i wyjaśnieniem wszystkich istotnych dla merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Rejonowego w W.  i umorzenie postępowania wobec upływu terminu przedawnienia karalności.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna i jako taka podlega uwzględnieniu.
Zaskarżony nią wyrok wydano z rażącym naruszeniem wskazanego w zarzucie kasacji przepisu, co z racji na charakter tego uchybienia mogło mieć istotny wpływ na jego treść. Zgodnie z brzmieniem art. 93 § 2 k.p.w., orzekanie w postępowaniu nakazowym może nastąpić, jeżeli okoliczności czynu i wina obwinionego nie budzą wątpliwości. Tak więc wydanie orzeczenia w tym trybie i rozstrzyganie na posiedzeniu, bez udziału stron, możliwe jest tylko wtedy, gdy
ó
w brak wątpliwości ma oparcie w załączonym do wniosku o ukaranie, a uznanym przez Sąd za ujawniony, materiale dowodowym. Brak wskazanych wątpliwości oznacza, że nie ma ich zar
ó
wno odnośnie sprawstwa danego czynu, jak i winy obwinionego, z uwzględnieniem jego wyjaśnień, jak i innych dowod
ó
w przeprowadzonych w toku czynności wyjaśniających. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się wręcz, że nie należy orzekać wyrokiem nakazowym, gdy obwiniony nie przyznaje się do winy i przedstawia odmienne okoliczności zdarzenia (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 września 2009 r., IV KK 60/09, LEX nr 524058 i wskazane tam piśmiennictwo oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2016 r., III KK 198/16).
Tymczasem zebrany w aktach sprawy materiał dowodowy nie usuwa uprawnionych wątpliwości co do tego, czy obwiniony W. P.  najeżdżając w trakcie wykonywania manewru cofania na zaparkowany pojazd marki O. o nr rej. (…) spowodował zagrożenie dla bezpieczeństwa innej osoby. W świetle tego zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznie w owym samochodzie marki O. w trakcie zdarzenia nie był
o os
ó
b. W żadnej mierze natomiast zebrany materiał dowodowy jednoznacznie nie rozstrzyga tego, czy w trakcie manewru cofania, kt
ó
ry na parkingu wykonywał obwiniony W. P.  autobusem marki M.
(…)
nr rej. (…), poza nim jako prowadzącym ten pojazd, przebywały w nim inne osoby. Obwiniony W. P. przesłuchany w toku postępowania konsekwentnie twierdził, że w czasie wykonywania manewru cofania, w trakcie, kt
ó
rego najechał na zaparkowany pojazd marki O., w autobusie nie było żadnego pasażera. W. P. podał:
„Nadmieniam, że kiedy wykonywałem manewr cofania i najechałem przy tym na O.
(…)
w autobusie nie było żadnego pasażera. Ponadto w samochodzie na kt
ó
ry najechałem cofając tj. O.
(…)
r
ó
wnież nikogo nie było. W związku z tym pozostawiłem swoją wizyt
ó
wkę z moim adresem i nr telefonu obsłudze parkingu i po zabraniu pasażer
ó
w odjechałem do K.”
(k. 13, k.7). Odmiennie przebieg zdarzenia opisał świadek N. G., kt
ó
ry zeznał, że
„W autobusie podczas zdarzenia byli pasażerowie w środku autobusu”
(k.10). Świadek A. S.  zeznał, że nie widział przebiegu zdarzenia (k.9). Równocześnie nie ulega wątpliwości, że w sprawie nie przeprowadzono na tą okoliczność nadto innych dowod
ó
w.
Powyższe stwierdzenia są bardzo istotne, skoro na podstawie art. 98 k.w. penalizowane jest nie jakiekolwiek niezachowanie należytej ostrożności, ale tylko takie, kt
ó
re zagraża bezpieczeństwu innej osoby. Oznacza to, iż przy tak zakwalifikowanym zarzucanym czynie zawsze należy dokonać ustaleń w przedmiocie, czy w toku jego realizacji zaistniało niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia innej (poza prowadzącym pojazd) osoby. Nie popełnia bowiem tak zakwalifikowanego wykroczenia prowadzący pojazd poza drogą publiczną, strefą zamieszkania lub strefa ruchu i niezachowujący przy tym należnej ostrożności , jeżeli jego zachowanie zagrażało jemu samemu lub mieniu. Stąd też Sąd Rejonowy w tej opisanej sytuacji dowodowej powinien był skierować sprawę na rozprawę i przeprowadzić
post
ępowanie dowodowe po to by wyjaśnić tą istotną dla merytorycznego rozstrzygnięcia okoliczność. W szczególności to, czy w trakcie manewru cofania podjętego przez obwinionego W. P. w trakcie, kt
ó
rego najechał on na zaparkowany pojazd marki O. o nr rej. (…), w autobusie, kt
ó
rym kierował w ogóle przebywały inne osoby.
To rażące naruszenie przez Sąd Rejonowy art. 93 § 2 k.p.w. mogło mieć jednocześnie istotny wpływ na treść zapadłego wyroku, bowiem obecnie – w sposób uprawniony -  nie można wykluczyć, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego potwierdzona zostałaby wersja zdarzenia przedstawiona przez obwinionego W. P., w następstwie czego musiałoby zapaść inne, co do istoty, orzeczenie.
Z treści art. 45 § 1 k.w. wynika, że karalność wykroczenia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynął rok, a jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie, karalność wykroczenia ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu. Ponieważ przypisany obwinionemu czyn popełniony został w dniu 21 maja 2018 r., karalność tego wykroczenia już ustał
a.
Odnośnie podstaw do zastosowania in concreto art. 45 § 2 k.w., zauważyć należy, iż zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2002 r, sygn. akt I KZP 15/02, Lex nr 53733 przedawnienie nie biegnie na nowo, jeżeli w dniu uchylenia prawomocnego rozstrzygnięcia okres przedawnienia już upłynął (stanowisko to zostało przykładowo podtrzymane w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 września 2017r,,  III KK 402/17, Lex nr 2390; w wyrokach tego Sądu z dnia 12 września 2017r.,  III KK 402/17, Lex nr 2390671; z dnia 10 maja 2017r., IV KK 426/16, Lex nr 2306380 oraz z dnia 1 września 2016r.,  IV KK 80/16, Lex nr 2272142), a tak się stało w rozpatrywanej sprawie.
Orzeczenie o kosztach uzasadnia treść art. 119 § 2 pkt 1 k.p.w..
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.