II KK 199/12

Sąd Najwyższy2012-08-29
SNKarneprawo karne materialneWysokanajwyższy
prawo karnekodeks karnywarunkowe umorzeniekara grzywnykierowanie roweremstan nietrzeźwościkasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił karę grzywny orzeczoną obok warunkowego umorzenia postępowania, uznając niedopuszczalność kumulacji tych środków.

Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec K. K. za prowadzenie roweru w stanie nietrzeźwości, jednocześnie orzekając karę grzywny. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie przepisów procesowych poprzez orzeczenie kary grzywny obok warunkowego umorzenia. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylając wyrok w części dotyczącej grzywny z uwagi na naruszenie prawa materialnego – niedopuszczalność kumulacji tych środków.

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 6 marca 2012 r. uznał oskarżonego K. K. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 2 k.k., polegającego na umyślnym naruszeniu zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym poprzez kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości. Sąd warunkowo umorzył postępowanie karne na okres roku próby, a następnie orzekł karę 50 stawek dziennych grzywny. Wyrok uprawomocnił się w pierwszej instancji. Prokurator Generalny wniósł kasację na korzyść oskarżonego, zaskarżając wyrok w części dotyczącej kary grzywny. Zarzucono rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, polegające na orzeczeniu warunkowego umorzenia postępowania z określeniem okresu próby przy jednoczesnym wymierzeniu kary grzywny. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Wskazał, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się rażącej obrazy przepisów prawa materialnego, stosując jednocześnie dwa środki reakcji karnej – środek probacyjny w postaci warunkowego umorzenia postępowania oraz karę grzywny, co jest niedopuszczalne z uwagi na odrębną regulację tych instytucji w kodeksie karnym. Warunkowe umorzenie postępowania jest samoistnym środkiem probacyjnym, który nie jest związany ze skazaniem i nie może być łączony z wymierzeniem kary. Z tych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia kary grzywny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, niedopuszczalne jest orzeczenie kary grzywny obok warunkowego umorzenia postępowania karnego.

Uzasadnienie

Warunkowe umorzenie postępowania jest samoistnym środkiem probacyjnym, który nie jest związany ze skazaniem sprawcy i tym samym nie może zostać połączony z wymierzeniem mu kary. Przepisy kodeksu karnego regulują kary i środki związane z poddaniem próbie odrębnie, co wyklucza ich kumulację w tym przypadku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny

Strona wygrywająca

oskarżony K. K.

Strony

NazwaTypRola
K. K.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (8)

Główne

k.k. art. 178a § 2

Kodeks karny

Przepis dotyczący prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości.

k.k. art. 66 § 1

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania jako środek probacyjny.

k.k. art. 66 § 2

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania jako środek probacyjny.

k.k. art. 67 § 1

Kodeks karny

Okres próby przy warunkowym umorzeniu postępowania.

Pomocnicze

k.p.k. art. 342 § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zaskarżania orzeczeń.

k.p.k. art. 342 § 2

Kodeks postępowania karnego

Przepis dotyczący zaskarżania orzeczeń.

k.p.k. art. 535 § 5

Kodeks postępowania karnego

Tryb rozpoznawania kasacji.

prd art. 45 § 1

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Orzeczenie kary grzywny obok warunkowego umorzenia postępowania jest niedopuszczalne z uwagi na odrębną regulację tych instytucji w kodeksie karnym. Warunkowe umorzenie postępowania jest samoistnym środkiem probacyjnym, który nie jest związany ze skazaniem i nie może być łączony z wymierzeniem kary.

Godne uwagi sformułowania

rażące naruszenie przepisów prawa karnego procesowego rażąca obraza przepisów prawa materialnego stosując jednocześnie dwa środki reakcji karnej ustawodawca nie przewiduje ich kumulacji warunkowe umorzenie postępowania jest samoistnym środkiem probacyjnym, który nie jest związany ze skazaniem sprawcy, a tym samym nie może zostać połączony z wymierzeniem mu kary.

Skład orzekający

Józef Dołhy

przewodniczący

Rafał Malarski

członek

Dariusz Świecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność kumulacji warunkowego umorzenia postępowania z karą grzywny."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy orzeczono warunkowe umorzenie postępowania i jednocześnie karę grzywny.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej i materialnoprawnej w prawie karnym, która może mieć wpływ na wiele podobnych spraw. Wyjaśnia fundamentalną zasadę dotyczącą środków reakcji karnej.

Czy można dostać grzywnę, gdy sąd umarza sprawę warunkowo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 199/12
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 29 sierpnia 2012 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Józef Dołhy (przewodniczący)
‎
SSN Rafał Malarski
‎
SSN Dariusz Świecki (sprawozdawca)
Protokolant Monika Sieczko
w sprawie K. K.
uznanego za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 2 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 29 sierpnia 2012r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść K. K.
od wyroku Sądu Rejonowego
z dnia 6 marca 2012r.,
1. uchyla zaskarżony wyrok w zakresie orzeczenia o karze grzywny,
2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 6 marca 2012 r. uznał oskarżonego K. K. za winnego tego, że w dniu 29 grudnia 2011 r. w W. przy ulicy C. umyślnie naruszył zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym określone w art. 45 ust. 1 pkt 1 Ustawy
Prawo o ruchu drogowym w ten sposób, że będąc w stanie nietrzeźwości [0,55 mg/l, 0,54 mg/l, 0,46 mg/l] w wydychanym powietrzu, kierował rowerem po drodze publicznej, tj. o przestępstwo z art. 178a § 2 k.k. i na podstawie art. 66 § 1 i 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k. warunkowo umorzył postępowanie karne na okres roku próby. Na podstawie art. 177a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego karę 50 stawek dziennych grzywny ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł oraz zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe.
Wyrok ten uprawomocnił się w pierwszej instancji.
Kasację od tego wyroku na korzyść oskarżonego wyniósł Prokurator Generalny zaskarżając go w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie przepisów prawa karnego procesowego – art. 342 § 1 i 2 k.p.k., polegające na orzeczeniu o warunkowym umorzeniu postępowania wobec K. K. z określeniem okresu próby, przy jednoczesnym wymierzeniu na podstawie art. 178a § 2 k.k. kary grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości jednej stawki na kwotę 10 zł. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej orzeczenia o karze grzywny zawartego w pkt 2 jego części dyspozytywnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co powoduje jej uwzględnienie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Należy jedynie dodatkowo wskazać, że niezależnie od podniesionego w kasacji zarzutu rażącego naruszenie art. 342 § 1 i 2 k.p.k., Sąd pierwszej instancji dopuścił się przede wszystkim rażącej obrazy przepisów prawa materialnego stosując jednocześnie dwa środki reakcji karnej, tj. środek probacyjny w postaci warunkowego umorzenia postępowania oraz karę grzywny w sytuacji, gdy ustawodawca nie przewiduje ich kumulacji. Przemawia za tym wykładnia językowa i systemowa przepisów kodeksu karnego. Odrębnie bowiem uregulowano kary (Rozdział IV) oraz środki związane z poddaniem sprawcy próbie (Rozdział VIII). W tym ostatnim rozdziale unormowano m.in. instytucję warunkowego umorzenia postępowania. Z treści przepisów art. 66 k.k. i art. 67 k.k. wynika, że warunkowe umorzenie postępowania jest samoistnym środkiem probacyjnym, który nie jest związany ze skazaniem sprawcy, a tym samym nie może zostać połączony z wymierzeniem mu kary.
Z tych też względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w zakresie dotyczącym orzeczenia kary grzywny obok warunkowego umorzenia postępowania karnego.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI