II KK 198/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał kasację wniesioną przez obrońcę skazanego J.B. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu, który zmieniał wyrok Sądu Rejonowego w Szydłowcu. Skazany był oskarżony o kradzież z użyciem przemocy (art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.), zmuszanie do zwrotu wierzytelności groźbą bezprawną (art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.) oraz usiłowanie włamania (art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k.). Sąd Okręgowy zmienił wyrok, umarzając postępowanie w części dotyczącej usiłowania włamania (uznając je za występek z art. 193 § 1 k.k.) i wykroczenie zniszczenia mienia (art. 124 § 1 k.w.), a także modyfikując kwalifikację prawną i karę za czyn z art. 191 § 2 k.k. oraz karę łączną. Obrońca w kasacji zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego (art. 191 § 2 k.k.) poprzez błędną wykładnię groźby bezprawnej oraz naruszenia przepisów procesowych dotyczących kontroli odwoławczej i oceny dowodów. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za oczywiście bezzasadną. Wyjaśniono, że art. 191 § 2 k.k. jest przestępstwem formalnym, a wzbudzenie obawy u pokrzywdzonego nie jest jego znamieniem. Sąd Najwyższy podkreślił, że kontrola odwoławcza była rzetelna, a ocena zeznań pokrzywdzonego i wyjaśnień oskarżonego dokonana przez sądy niższych instancji była prawidłowa, uwzględniając kontekst sytuacyjny i doświadczenie życiowe. Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa koszty zastępstwa procesowego obrońcy z urzędu i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja znamion przestępstwa z art. 191 § 2 k.k., zwłaszcza pojęcia groźby bezprawnej oraz wymogów dotyczących kontroli odwoławczej i oceny dowodów w postępowaniu karnym.
Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów prawa karnego materialnego i procesowego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy groźba bezprawna w rozumieniu art. 191 § 2 k.k. musi wywołać u pokrzywdzonego uzasadnioną obawę jej spełnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przestępstwo z art. 191 § 2 k.k. jest przestępstwem formalnym, a wzbudzenie obawy u pokrzywdzonego nie jest jego znamieniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 191 § 2 k.k. jest przestępstwem formalnym, dla którego wystarczające jest podjęcie przez sprawcę określonych środków zmuszania (przemocy lub groźby bezprawnej) w celu określonym w przepisie, niezależnie od skutku w postaci zmuszenia pokrzywdzonego lub wzbudzenia w nim obawy. Groźba bezprawna musi być realna, ale nie musi wywoływać uzasadnionej obawy spełnienia.
Czy sąd odwoławczy prawidłowo przeprowadził kontrolę apelacyjną w zakresie oceny dowodów i zastosowania przepisów prawa procesowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, kontrola odwoławcza została przeprowadzona rzetelnie, a zarzuty naruszenia przepisów procesowych są bezzasadne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego świadczy o rzetelnej kontroli odwoławczej, która rozpoznała wszystkie zarzuty apelacji. Sąd odwoławczy prawidłowo ocenił wiarygodność zeznań pokrzywdzonego i jego żony, a także wyjaśnień oskarżonego, uwzględniając kontekst sytuacyjny i doświadczenie życiowe. Zarzuty naruszenia art. 433 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 457 § 1 i 3 k.p.k. zostały uznane za niewystarczające, ponieważ skarżący nie wykazał istotnego wpływu uchybień na treść orzeczenia i ograniczył się do polemicznych ocen.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. B. | osoba_fizyczna | skazany |
| H. F. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| S. F. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| adw. I. G. | osoba_fizyczna | obrońca z urzędu |
Przepisy (32)
Główne
k.k. art. 280 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 191 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 13 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 279 § 1
Kodeks karny
Pomocnicze
k.k. art. 64 § 2
Kodeks karny
k.k. art. 12 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 46 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 85 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 86 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 63 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 535 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 4 § 1
Kodeks karny
k.p.k. art. 17 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.w. art. 124 § 1
Kodeks wykroczeń
k.p.w. art. 5 § 1
Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
k.w. art. 45 § 1
Kodeks wykroczeń
k.k. art. 57b
Kodeks karny
k.p.k. art. 433 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 433 § 2
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 457 § 3
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 410
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 7
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 115 § 12
Kodeks karny
k.p.k. art. 523 § 1
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 440
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 455
Kodeks postępowania karnego
k.k. art. 190 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 193 § 1
Kodeks karny
k.k. art. 283
Kodeks karny
k.p.k. art. 637a
Kodeks postępowania karnego
k.p.k. art. 636 § 1
Kodeks postępowania karnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przestępstwo z art. 191 § 2 k.k. jest formalne, a wzbudzenie obawy u pokrzywdzonego nie jest jego znamieniem. • Kontrola odwoławcza była rzetelna, a ocena dowodów prawidłowa. • Zarzuty naruszenia przepisów procesowych są bezzasadne i nie wykazały istotnego wpływu na treść orzeczenia.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 191 § 2 k.k. poprzez przyjęcie, że groźba bezprawna musi wywołać obawę spełnienia. • Rażące naruszenie przepisów procesowych w zakresie kontroli odwoławczej i oceny dowodów (art. 433, 457, 410, 7 k.p.k.). • Pozorna, chybiona i niepełna kontrola odwoławcza. • Dowolna ocena materiału dowodowego, w tym zeznań pokrzywdzonego i świadków. • Aprioryczna odmowa przyznania wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego.
Godne uwagi sformułowania
przestępstwo z art. 191 § 2 k.k. jest przestępstwem formalnym a nie materialnym • wzbudzenie obawy urzeczywistnienia groźby nie może być ujmowane jako skutek zachowania opisanego w art. 191 § 1 k.k. • groźba bezprawna musi być realna, tzn. wywoływać u obiektywnego obserwatora przekonanie, że jej użycie może wpłynąć na określone zachowanie pokrzywdzonego zgodne z wolą sprawcy • kontrolę odwoławczą została przeprowadzona przez ten Sąd w sposób rzetelny, a nawet wzorcowy • kiedy sprawca napadu posługuje się tym narzędziem wobec pokrzywdzonego, raczej nie czyni tego by go „uderzyć na zasadzie dotknięcia”
Skład orzekający
Eugeniusz Wildowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja znamion przestępstwa z art. 191 § 2 k.k., zwłaszcza pojęcia groźby bezprawnej oraz wymogów dotyczących kontroli odwoławczej i oceny dowodów w postępowaniu karnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów prawa karnego materialnego i procesowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie dotyczące znamion przestępstwa zmuszania groźbą bezprawną oraz standardów kontroli odwoławczej, co jest cenne dla praktyków prawa karnego.
“Sąd Najwyższy: Groźba bezprawna w kodeksie karnym – co naprawdę oznacza i kiedy jest przestępstwem?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.