II KK 195/17

Sąd Najwyższy2017-08-09
SNKarneprzestępstwa przeciwko mieniuWysokanajwyższy
kradzieżwykroczeniekodeks karnykodeks wykroczeńminimalne wynagrodzenienowelizacja prawaskazaniekasacjaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kradzież, uznając, że czyn ten w chwili orzekania stanowił już wykroczenie, a nie przestępstwo, ze względu na zmianę progu wartości mienia.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego skazującego J. K. za kradzież smartfonu o wartości 469,99 zł. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa, ponieważ w dacie orzekania czyn ten, ze względu na zmianę przepisów dotyczących minimalnego wynagrodzenia, stanowił już wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając obowiązek sądu badania zgodności wniosku o skazanie z prawem materialnym.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt XIV K (…), którym J. K. został skazany za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności. Oskarżony dokonał zaboru smartfonu o wartości 469,99 zł. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w szczególności art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. oraz art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Podniesiono, że w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy (30 stycznia 2017 r.) czyn ten, ze względu na nową regulację prawną dotyczącą minimalnego wynagrodzenia za pracę, wyczerpywał znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwa. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślono, że sąd rozpoznający wniosek o skazanie w trybie art. 335 k.p.k. jest zobowiązany do zbadania zgodności wniosku z prawem materialnym. Wskazano, że od 1 stycznia 2017 r. minimalne wynagrodzenie wynosiło 2000 zł, a 1/4 tej kwoty (próg przestępstwa) wynosiła 500 zł. Wartość skradzionego mienia (469,99 zł) nie przekraczała tego progu, co czyniło czyn wykroczeniem. Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek prokuratora i skazując za przestępstwo, rażąco naruszył przepisy prawa. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd jest zobowiązany do zbadania zgodności wniosku o skazanie z prawem materialnym, w tym do weryfikacji, czy czyn nie zmienił swojej kwalifikacji prawnej na wykroczenie.

Uzasadnienie

Sąd rozpoznający wniosek o skazanie w trybie art. 335 k.p.k. musi zbadać sprawę merytorycznie i formalnie, w tym sprawdzić, czy proponowane kary i kwalifikacja czynu są zgodne z prawem materialnym. W przypadku zmiany kwalifikacji czynu z przestępstwa na wykroczenie na skutek zmian legislacyjnych (np. dotyczących minimalnego wynagrodzenia), sąd nie może uwzględnić wniosku o skazanie za przestępstwo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

skazany J. K.

Strony

NazwaTypRola
J. K.osoba_fizycznaskazany
Prokurator Rejonowy w W.organ_państwowyoskarżyciel
Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalnyorgan_państwowywnioskodawca kasacji
I. Sp. z o.o.spółkapokrzywdzony

Przepisy (9)

Główne

k.k. art. 278 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający przestępstwo kradzieży. W kontekście sprawy, jego zastosowanie było kwestionowane ze względu na zmianę progu wartości mienia.

k.p.k. art. 335 § § 1

Kodeks postępowania karnego

Przepis regulujący możliwość wydania wyroku skazującego na posiedzeniu na wniosek prokuratora.

k.p.k. art. 343 § § 7

Kodeks postępowania karnego

Przepis określający obowiązek sądu do zbadania zgodności wniosku o skazanie z prawem materialnym i procesowym.

k.w. art. 119 § § 1

Kodeks wykroczeń

Przepis określający wykroczenie kradzieży. W dacie orzekania czyn oskarżonego wyczerpywał jego znamiona.

k.k. art. 4 § § 1

Kodeks karny

Przepis określający zasadę stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy w przypadku zmiany przepisów prawa między datą popełnienia czynu a datą orzekania.

Pomocnicze

k.k. art. 64 § § 1

Kodeks karny

Przepis dotyczący recydywy, stosowany w związku z popełnieniem czynu w ciągu 5 lat po odbyciu kary za umyślne przestępstwo.

Dz. U. z 2013 r., poz. 1247 art. 2

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw

Przepis nowelizujący Kodeks wykroczeń, wprowadzający kryterium minimalnego wynagrodzenia do rozróżnienia przestępstwa i wykroczenia.

Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679 art. 47 § § 9

Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę

Przepis określający sposób ustalania minimalnego wynagrodzenia.

Dz. U. z 2016 r. poz. 1465

Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r.

Przepis określający wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

W dacie orzekania czyn polegający na zaborze mienia o wartości 469,99 zł stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 278 § 1 k.k., ze względu na zmianę progu kwotowego wynikającą z nowelizacji przepisów o minimalnym wynagrodzeniu. Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, rażąco naruszył przepisy prawa procesowego (art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.).

Godne uwagi sformułowania

zachowanie J. K. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) wartość mienia będącego przedmiotem kradzieży nie przekraczała minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. należy kierować się minimalnym wynagrodzeniem z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia przypisany J. K. czyn polegający na zaborze w celu przywłaszczenia rzeczy o wartości 469,99 zł w chwili orzekania stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., co implikowało obowiązek stosowania przez Sąd art. 4 § 1 k.k. i zmianę oceny karnoprawnej czynu z przestępstwa określonego w art. 278 § 1 k.k. na wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.

Skład orzekający

Andrzej Stępka

przewodniczący

Małgorzata Gierszon

członek

Piotr Mirek

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozróżnienia przestępstwa kradzieży od wykroczenia w zależności od wartości mienia i obowiązującego minimalnego wynagrodzenia, a także obowiązków sądu przy rozpoznawaniu wniosków o skazanie bez rozprawy."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale zasady interpretacyjne są uniwersalne dla podobnych przypadków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotna jest zmiana przepisów prawnych i jak sąd musi ją uwzględnić, nawet w trybie uproszczonym. Pokazuje też, że drobne kwoty mogą decydować o kwalifikacji czynu.

Czy kradzież za niecałe 500 zł to nadal przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 469,99 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II KK 195/17
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 9 sierpnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący)
‎
SSN Małgorzata Gierszon
‎
SSN Piotr Mirek (sprawozdawca)
Protokolant Anna Janczak
w sprawie
J. K.
skazanego z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 9 sierpnia 2017r.,
kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego,
na korzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w W.
z dnia 30 stycznia 2017r., sygn. akt XIV K (…)
uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania
UZASADNIENIE
Prokurator Rejonowy w W., oskarżając J. K. o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., polegające na tym, że w dniu 4 listopada 2016 r., w W., na terenie hipermarketu „E.”, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia smartfonu marki M., powodując tym straty o łącznej wartości 469,99 zł na szkodę I. Sp. z o.o., przy czym czynu tego dokonał w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, dołączył do aktu oskarżenia, wniesionego w dniu 22 grudnia 2016 r. do Sądu Rejonowego w W., wniosek o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i wymierzenie oskarżonemu uzgodnionej z nim kary 6 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej pracy wskazanej przez Sąd na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym.
Na tej podstawie, na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2017 r., Sąd Rejonowy w W. wydał wyrok, którym uznał oskarżonego za winnego zarzucanego mu przestępstwa i wymierzył mu wskazaną we wniosku prokuratora karę.
Wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w pierwszej instancji w dniu 7 lutego 2017 r.
Kasację od powyższego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny zarzucając mu: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu zawartego w akcie oskarżenia wniosku prokuratora i wydaniu na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2017 r. wyroku skazującego J. K. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w dniu 4 listopada 2016 r., gdzie wartość skradzionego mienia wynosiła 469,99 zł, tj. z rażącą obrazą przepisu prawa materialnego - art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., gdyż w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie zachowanie J. K. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) wartość mienia będącego przedmiotem kradzieży nie przekraczała minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r.”.
W konkluzji kasacji Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Rozpoznając wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 335 k.p.k., Sąd jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W ramach tej kontroli niezbędne jest sprawdzenie, czy przedstawione przez prokuratora propozycje pozostają w zgodzie z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie są sprzeczne z przepisami prawa materialnego. Niespełnienie tego warunku uniemożliwia uwzględnienie złożonego wniosku i rodzi konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.).
W przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek prokuratora i skazując J. K. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., nie sprostał wskazanym powyżej wymogom.
Nie ulega wątpliwości, że w dacie czynu kradzież dokonana przez oskarżonego stanowiła przestępstwo kwalifikowane z art. 278 § 1 k.k. W dacie wyrokowania czyn ten nie był już jednak przestępstwem, lecz wykroczeniem. Ustawodawca, nowelizując ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1247) przepisy kodeksu wykroczeń, odstąpił od stosowanego poprzednio stałego kryterium kwotowego rozgraniczającego wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. od przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., na rzecz kryterium będącego pochodną minimalnego wynagrodzenia. Od dnia 9 listopada 2013 r., to jest od wejścia w życie art. 2 powołanej ustawy, wartością, której przekroczenie powoduje odpowiedzialność za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. jest kwota odpowiadająca 1/4 wynagrodzenia, ustalanego – zgodnie z art. 47 § 9 k.w. – na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679 z późn. zm.).
Orzekając w dniu 30 stycznia 2017 r., Sąd Rejonowy nie dostrzegł, że rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1465), od dnia 1 stycznia 2017 r. wynagrodzenie to zostało ustalone w wysokości 2000 zł, a zatem 1/4 tego wynagrodzenia wynosiła 500 zł. Okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż w sprawach o czyny przeciwko mieniu, których uznanie za przestępstwo albo za wykroczenie jest determinowane określonym w Kodeksie wykroczeń wskaźnikiem minimalnego wynagrodzenia za pracę, należy kierować się minimalnym wynagrodzeniem z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2015 r., II KK 209/15, OSNKW 2015/11/94).
Nie ulega tym samym wątpliwości, że przypisany J. K. czyn polegający na zaborze w celu przywłaszczenia rzeczy o wartości 469,99 zł w chwili orzekania stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., co implikowało obowiązek stosowania przez Sąd art. 4 § 1 k.k. i zmianę oceny karnoprawnej czynu z przestępstwa określonego w art. 278 § 1 k.k. na wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.
W tym stanie rzeczy, Sąd Rejonowy akceptując wniosek prokuratora o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, a w następstwie skazując J. K. za przestępstwo, uczynił to z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, tj. art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. oraz art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Oczywistym wydaje się, że naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia.
Z powyższych względów, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI