II KK 195/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok skazujący za kradzież, uznając, że czyn ten w chwili orzekania stanowił już wykroczenie, a nie przestępstwo, ze względu na zmianę progu wartości mienia.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego skazującego J. K. za kradzież smartfonu o wartości 469,99 zł. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa, ponieważ w dacie orzekania czyn ten, ze względu na zmianę przepisów dotyczących minimalnego wynagrodzenia, stanowił już wykroczenie, a nie przestępstwo. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, podkreślając obowiązek sądu badania zgodności wniosku o skazanie z prawem materialnym.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 30 stycznia 2017 r., sygn. akt XIV K (…), którym J. K. został skazany za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności. Oskarżony dokonał zaboru smartfonu o wartości 469,99 zł. Kasacja zarzucała rażące naruszenie prawa procesowego i materialnego, w szczególności art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. oraz art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Podniesiono, że w dacie orzekania przez Sąd Rejonowy (30 stycznia 2017 r.) czyn ten, ze względu na nową regulację prawną dotyczącą minimalnego wynagrodzenia za pracę, wyczerpywał znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwa. Sąd Najwyższy uznał kasację za oczywiście zasadną. Podkreślono, że sąd rozpoznający wniosek o skazanie w trybie art. 335 k.p.k. jest zobowiązany do zbadania zgodności wniosku z prawem materialnym. Wskazano, że od 1 stycznia 2017 r. minimalne wynagrodzenie wynosiło 2000 zł, a 1/4 tej kwoty (próg przestępstwa) wynosiła 500 zł. Wartość skradzionego mienia (469,99 zł) nie przekraczała tego progu, co czyniło czyn wykroczeniem. Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek prokuratora i skazując za przestępstwo, rażąco naruszył przepisy prawa. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd jest zobowiązany do zbadania zgodności wniosku o skazanie z prawem materialnym, w tym do weryfikacji, czy czyn nie zmienił swojej kwalifikacji prawnej na wykroczenie.
Uzasadnienie
Sąd rozpoznający wniosek o skazanie w trybie art. 335 k.p.k. musi zbadać sprawę merytorycznie i formalnie, w tym sprawdzić, czy proponowane kary i kwalifikacja czynu są zgodne z prawem materialnym. W przypadku zmiany kwalifikacji czynu z przestępstwa na wykroczenie na skutek zmian legislacyjnych (np. dotyczących minimalnego wynagrodzenia), sąd nie może uwzględnić wniosku o skazanie za przestępstwo.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
skazany J. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | skazany |
| Prokurator Rejonowy w W. | organ_państwowy | oskarżyciel |
| Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny | organ_państwowy | wnioskodawca kasacji |
| I. Sp. z o.o. | spółka | pokrzywdzony |
Przepisy (9)
Główne
k.k. art. 278 § § 1
Kodeks karny
Przepis określający przestępstwo kradzieży. W kontekście sprawy, jego zastosowanie było kwestionowane ze względu na zmianę progu wartości mienia.
k.p.k. art. 335 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Przepis regulujący możliwość wydania wyroku skazującego na posiedzeniu na wniosek prokuratora.
k.p.k. art. 343 § § 7
Kodeks postępowania karnego
Przepis określający obowiązek sądu do zbadania zgodności wniosku o skazanie z prawem materialnym i procesowym.
k.w. art. 119 § § 1
Kodeks wykroczeń
Przepis określający wykroczenie kradzieży. W dacie orzekania czyn oskarżonego wyczerpywał jego znamiona.
k.k. art. 4 § § 1
Kodeks karny
Przepis określający zasadę stosowania ustawy względniejszej dla sprawcy w przypadku zmiany przepisów prawa między datą popełnienia czynu a datą orzekania.
Pomocnicze
k.k. art. 64 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący recydywy, stosowany w związku z popełnieniem czynu w ciągu 5 lat po odbyciu kary za umyślne przestępstwo.
Dz. U. z 2013 r., poz. 1247 art. 2
Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw
Przepis nowelizujący Kodeks wykroczeń, wprowadzający kryterium minimalnego wynagrodzenia do rozróżnienia przestępstwa i wykroczenia.
Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679 art. 47 § § 9
Ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
Przepis określający sposób ustalania minimalnego wynagrodzenia.
Dz. U. z 2016 r. poz. 1465
Rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r.
Przepis określający wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W dacie orzekania czyn polegający na zaborze mienia o wartości 469,99 zł stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., a nie przestępstwo z art. 278 § 1 k.k., ze względu na zmianę progu kwotowego wynikającą z nowelizacji przepisów o minimalnym wynagrodzeniu. Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, rażąco naruszył przepisy prawa procesowego (art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k.) oraz prawa materialnego (art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.).
Godne uwagi sformułowania
zachowanie J. K. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) wartość mienia będącego przedmiotem kradzieży nie przekraczała minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. należy kierować się minimalnym wynagrodzeniem z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia przypisany J. K. czyn polegający na zaborze w celu przywłaszczenia rzeczy o wartości 469,99 zł w chwili orzekania stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., co implikowało obowiązek stosowania przez Sąd art. 4 § 1 k.k. i zmianę oceny karnoprawnej czynu z przestępstwa określonego w art. 278 § 1 k.k. na wykroczenie z art. 119 § 1 k.w.
Skład orzekający
Andrzej Stępka
przewodniczący
Małgorzata Gierszon
członek
Piotr Mirek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących rozróżnienia przestępstwa kradzieży od wykroczenia w zależności od wartości mienia i obowiązującego minimalnego wynagrodzenia, a także obowiązków sądu przy rozpoznawaniu wniosków o skazanie bez rozprawy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, ale zasady interpretacyjne są uniwersalne dla podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak istotna jest zmiana przepisów prawnych i jak sąd musi ją uwzględnić, nawet w trybie uproszczonym. Pokazuje też, że drobne kwoty mogą decydować o kwalifikacji czynu.
“Czy kradzież za niecałe 500 zł to nadal przestępstwo? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 469,99 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II KK 195/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 sierpnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Stępka (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) Protokolant Anna Janczak w sprawie J. K. skazanego z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 64 § 1 kk po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 9 sierpnia 2017r., kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego w W. z dnia 30 stycznia 2017r., sygn. akt XIV K (…) uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w W., oskarżając J. K. o przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., polegające na tym, że w dniu 4 listopada 2016 r., w W., na terenie hipermarketu „E.”, dokonał zaboru w celu przywłaszczenia smartfonu marki M., powodując tym straty o łącznej wartości 469,99 zł na szkodę I. Sp. z o.o., przy czym czynu tego dokonał w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy kary pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne, dołączył do aktu oskarżenia, wniesionego w dniu 22 grudnia 2016 r. do Sądu Rejonowego w W., wniosek o wydanie na posiedzeniu wyroku skazującego i wymierzenie oskarżonemu uzgodnionej z nim kary 6 miesięcy ograniczenia wolności polegającej na wykonywaniu nieodpłatnej pracy wskazanej przez Sąd na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym. Na tej podstawie, na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2017 r., Sąd Rejonowy w W. wydał wyrok, którym uznał oskarżonego za winnego zarzucanego mu przestępstwa i wymierzył mu wskazaną we wniosku prokuratora karę. Wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w pierwszej instancji w dniu 7 lutego 2017 r. Kasację od powyższego wyroku wniósł Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny zarzucając mu: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, a mianowicie art. 343 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k., polegające na niezasadnym uwzględnieniu zawartego w akcie oskarżenia wniosku prokuratora i wydaniu na posiedzeniu w dniu 30 stycznia 2017 r. wyroku skazującego J. K. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., popełniony w dniu 4 listopada 2016 r., gdzie wartość skradzionego mienia wynosiła 469,99 zł, tj. z rażącą obrazą przepisu prawa materialnego - art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., gdyż w dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie zachowanie J. K. wyczerpywało znamiona wykroczenia z art. 119 § 1 k.w., bowiem w związku z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r., poz. 1247) wartość mienia będącego przedmiotem kradzieży nie przekraczała minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r.”. W konkluzji kasacji Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w W. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, co pozwala na jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rozpoznając wniosek prokuratora o wydanie wyroku skazującego w trybie art. 335 k.p.k., Sąd jest zobowiązany do zbadania sprawy zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. W ramach tej kontroli niezbędne jest sprawdzenie, czy przedstawione przez prokuratora propozycje pozostają w zgodzie z uprzednimi ustaleniami stron, a także czy nie są sprzeczne z przepisami prawa materialnego. Niespełnienie tego warunku uniemożliwia uwzględnienie złożonego wniosku i rodzi konieczność rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych (art. 343 § 7 k.p.k.). W przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy, uwzględniając wniosek prokuratora i skazując J. K. za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., nie sprostał wskazanym powyżej wymogom. Nie ulega wątpliwości, że w dacie czynu kradzież dokonana przez oskarżonego stanowiła przestępstwo kwalifikowane z art. 278 § 1 k.k. W dacie wyrokowania czyn ten nie był już jednak przestępstwem, lecz wykroczeniem. Ustawodawca, nowelizując ustawą z dnia 27 września 2013 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2013 r. poz. 1247) przepisy kodeksu wykroczeń, odstąpił od stosowanego poprzednio stałego kryterium kwotowego rozgraniczającego wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. od przestępstwa z art. 278 § 1 k.k., na rzecz kryterium będącego pochodną minimalnego wynagrodzenia. Od dnia 9 listopada 2013 r., to jest od wejścia w życie art. 2 powołanej ustawy, wartością, której przekroczenie powoduje odpowiedzialność za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. jest kwota odpowiadająca 1/4 wynagrodzenia, ustalanego – zgodnie z art. 47 § 9 k.w. – na podstawie ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. (Dz. U. z 2002 r. Nr 200, poz. 1679 z późn. zm.). Orzekając w dniu 30 stycznia 2017 r., Sąd Rejonowy nie dostrzegł, że rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 września 2016 r. w sprawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2017 r. (Dz. U. z 2016 r. poz. 1465), od dnia 1 stycznia 2017 r. wynagrodzenie to zostało ustalone w wysokości 2000 zł, a zatem 1/4 tego wynagrodzenia wynosiła 500 zł. Okoliczność ta miała istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż w sprawach o czyny przeciwko mieniu, których uznanie za przestępstwo albo za wykroczenie jest determinowane określonym w Kodeksie wykroczeń wskaźnikiem minimalnego wynagrodzenia za pracę, należy kierować się minimalnym wynagrodzeniem z daty orzekania w przedmiocie odpowiedzialności za taki czyn, a nie z daty jego popełnienia (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 2015 r., II KK 209/15, OSNKW 2015/11/94). Nie ulega tym samym wątpliwości, że przypisany J. K. czyn polegający na zaborze w celu przywłaszczenia rzeczy o wartości 469,99 zł w chwili orzekania stanowił wykroczenie z art. 119 § 1 k.w., co implikowało obowiązek stosowania przez Sąd art. 4 § 1 k.k. i zmianę oceny karnoprawnej czynu z przestępstwa określonego w art. 278 § 1 k.k. na wykroczenie z art. 119 § 1 k.w. W tym stanie rzeczy, Sąd Rejonowy akceptując wniosek prokuratora o skazanie bez przeprowadzenia rozprawy, a w następstwie skazując J. K. za przestępstwo, uczynił to z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, tj. art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 7 k.p.k. oraz art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Oczywistym wydaje się, że naruszenie wskazanych przepisów mogło mieć istotny wpływ na treść zapadłego orzeczenia. Z powyższych względów, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego i sprawę przekazał temu Sądowi do ponownego rozpoznania. r.g.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI