II KK 190/21

Sąd Najwyższy2021-06-11
SNKarneprzestępstwa przeciwko porządkowi publicznemuŚrednianajwyższy
zniewaga Prezydenta RPwłaściwość rzeczowa sądukasacjaSąd NajwyższyKodeks karnyKodeks postępowania karnegoograniczona zdolnośćportal społecznościowy

Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Ł. umarzający postępowanie karne wobec T.W. za znieważenie Prezydenta RP, uznając sprawę za należącą do właściwości rzeczowej Sądu Okręgowego.

Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Ł., który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec T.W. za znieważenie Prezydenta RP. Sąd Najwyższy uznał, że sprawa ta, ze względu na kwalifikację czynu z art. 135 § 2 k.k., należała do właściwości rzeczowej Sądu Okręgowego, a nie Rejonowego. W związku z tym, stwierdzając rażące naruszenie przepisów procesowych (art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.), Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł.

Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonego T.W. od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 5 listopada 2020 r. Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec T.W. na okres 2 lat próby, za czyn polegający na publicznym znieważeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej poprzez umieszczenie obraźliwych słów w komentarzu na portalu społecznościowym. Sąd Rejonowy orzekł również świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym. Wyrok ten uprawomocnił się. Prokurator Generalny w swojej kasacji podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, wskazując na art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., zgodnie z którym sprawy o występki określone w rozdziale XVII Kodeksu karnego (w tym art. 135 § 2 k.k.) należą do właściwości rzeczowej sądu okręgowego. Tymczasem sprawę rozpoznał Sąd Rejonowy. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że uchybienie to stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.). W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. jako sądowi właściwemu rzeczowo.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, sąd okręgowy jest właściwy rzeczowo do rozpoznania spraw o występki określone w rozdziale XVII Kodeksu karnego, do którego należy art. 135 § 2 k.k.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o występki określone m.in. w rozdziale XVII Kodeksu karnego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie postępowanie toczyło się przed sądem niższego rzędu, co stanowi naruszenie właściwości rzeczowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

Prokurator Generalny (w sensie uwzględnienia kasacji)

Strony

NazwaTypRola
T.W.osoba_fizycznaoskarżony

Przepisy (6)

Główne

k.p.k. art. 25 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania karnego

Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o występki określone m.in. w rozdziale XVII Kodeksu karnego.

k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania karnego

Niewłaściwość sądu jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.

k.k. art. 135 § § 2

Kodeks karny

Publiczne znieważenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.

k.k. art. 31 § § 2

Kodeks karny

Zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary z uwagi na znaczną ograniczoną zdolność rozumienia znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem.

Pomocnicze

k.k. art. 67 § § 3

Kodeks karny

Warunkowe umorzenie postępowania.

k.k. art. 43a § § 1

Kodeks karny

Orzeczenie świadczenia pieniężnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Rejonowy w Ł. orzekł w sprawie należącej do właściwości rzeczowej Sądu Okręgowego w Ł., naruszając art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. Niewłaściwość rzeczowa sądu jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.

Godne uwagi sformułowania

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. Doszło zatem do sytuacji, w której sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, naruszając określoną w ww. przepisie właściwość rzeczową. Uchybienie to stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., implikującą konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy według właściwości rzeczowej Sądowi Okręgowemu w Ł.

Skład orzekający

Kazimierz Klugiewicz

przewodniczący-sprawozdawca

Dariusz Kala

członek

Paweł Wiliński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości rzeczowej sądu w sprawach o znieważenie Prezydenta RP oraz stosowanie art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu przestępstwa i specyficznej sytuacji procesowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego przestępstwa znieważenia głowy państwa, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestii proceduralnej (właściwość sądu), co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesualistów.

Sąd Najwyższy koryguje błąd Sądu Rejonowego: Sprawa o znieważenie Prezydenta RP wraca na wokandę!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II KK 190/21
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 11 czerwca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
‎
SSN Dariusz Kala
‎
SSN Paweł Wiliński
Protokolant Dorota Szczerbiak
w sprawie
T.W.
,
oskarżonego z art. 135 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 11 czerwca 2021 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonego
od wyroku Sądu Rejonowego w Ł.
z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt IV K
(…)
,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt IV K
(…)
, na okres 2 lat próby warunkowo umorzył postępowanie karne wobec T. W. o czyn, polegający na tym , że mając w czasie popełnienia czynu ograniczoną w stopniu znacznym zdolność rozumienia jego znaczenia jak i kierowania swoim postępowaniem, w dniu 9 maja 2020 roku, w Ł. publicznie znieważył Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w ten sposób, że umieścił na stronie portalu społecznościowego
(…)
należącej do Radia
(…)
w komentarzu do umieszczonego na niej wpisu „Prezydent podpisał ustawę dotyczącą głosowania korespondencyjnego” wypowiedź, w której zawarł słowa obelżywe i poniżające, tj. o występek z art.135 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k.
Ponadto, na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 43a § 1 k.k. orzekł wobec T.W. świadczenie pieniężne w kwocie 3000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone przez którąkolwiek ze stron i uprawomocniło się w dniu 13 listopada 2020 r.
Pismem z dnia 21 kwietnia 2021 r. kasacje od tego wyroku, na niekorzyść oskarżonego, wniósł Prokurator Generalny, który podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego procesowego – art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającego na wydaniu przez Sąd Rejonowy w Ł. wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne wobec T.W. o czyn z art. 135 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., podczas gdy sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji był sąd wyższego rzędu, tj. Sąd Okręgowy w Ł., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Ł., jako właściwemu do rozpoznania jej w pierwszej instancji.
Sad Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna.
Zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o występki określone m.in. w rozdziale XVII Kodeksu karnego, do których należy art. 135 § 2 k.k. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie postępowanie wyczerpujące znamiona tego występku toczyło się przed Sądem Rejonowym. Doszło zatem do sytuacji, w której sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, naruszając określoną w ww. przepisie właściwość rzeczową. Uchybienie to stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., implikującą konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy według właściwości rzeczowej Sądowi Okręgowemu w Ł. (
zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2013 r., V KK 231/13, LEX nr 1363457
).
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI