II KK 190/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Rejonowego w Ł. umarzający postępowanie karne wobec T.W. za znieważenie Prezydenta RP, uznając sprawę za należącą do właściwości rzeczowej Sądu Okręgowego.
Sąd Najwyższy rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w Ł., który warunkowo umorzył postępowanie karne wobec T.W. za znieważenie Prezydenta RP. Sąd Najwyższy uznał, że sprawa ta, ze względu na kwalifikację czynu z art. 135 § 2 k.k., należała do właściwości rzeczowej Sądu Okręgowego, a nie Rejonowego. W związku z tym, stwierdzając rażące naruszenie przepisów procesowych (art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.), Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł.
Sąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację Prokuratora Generalnego wniesioną na niekorzyść oskarżonego T.W. od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 5 listopada 2020 r. Sąd Rejonowy warunkowo umorzył postępowanie karne wobec T.W. na okres 2 lat próby, za czyn polegający na publicznym znieważeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej poprzez umieszczenie obraźliwych słów w komentarzu na portalu społecznościowym. Sąd Rejonowy orzekł również świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym. Wyrok ten uprawomocnił się. Prokurator Generalny w swojej kasacji podniósł zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, wskazując na art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., zgodnie z którym sprawy o występki określone w rozdziale XVII Kodeksu karnego (w tym art. 135 § 2 k.k.) należą do właściwości rzeczowej sądu okręgowego. Tymczasem sprawę rozpoznał Sąd Rejonowy. Sąd Najwyższy uznał kasację za zasadną, stwierdzając, że uchybienie to stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia (art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.). W konsekwencji, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. jako sądowi właściwemu rzeczowo.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, sąd okręgowy jest właściwy rzeczowo do rozpoznania spraw o występki określone w rozdziale XVII Kodeksu karnego, do którego należy art. 135 § 2 k.k.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o występki określone m.in. w rozdziale XVII Kodeksu karnego. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie postępowanie toczyło się przed sądem niższego rzędu, co stanowi naruszenie właściwości rzeczowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
Prokurator Generalny (w sensie uwzględnienia kasacji)
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T.W. | osoba_fizyczna | oskarżony |
Przepisy (6)
Główne
k.p.k. art. 25 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o występki określone m.in. w rozdziale XVII Kodeksu karnego.
k.p.k. art. 439 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania karnego
Niewłaściwość sądu jako bezwzględna przyczyna odwoławcza.
k.k. art. 135 § § 2
Kodeks karny
Publiczne znieważenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
k.k. art. 31 § § 2
Kodeks karny
Zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary z uwagi na znaczną ograniczoną zdolność rozumienia znaczenia czynu lub kierowania postępowaniem.
Pomocnicze
k.k. art. 67 § § 3
Kodeks karny
Warunkowe umorzenie postępowania.
k.k. art. 43a § § 1
Kodeks karny
Orzeczenie świadczenia pieniężnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd Rejonowy w Ł. orzekł w sprawie należącej do właściwości rzeczowej Sądu Okręgowego w Ł., naruszając art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k. Niewłaściwość rzeczowa sądu jest bezwzględną przyczyną uchylenia orzeczenia na podstawie art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k.
Godne uwagi sformułowania
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. Doszło zatem do sytuacji, w której sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, naruszając określoną w ww. przepisie właściwość rzeczową. Uchybienie to stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., implikującą konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy według właściwości rzeczowej Sądowi Okręgowemu w Ł.
Skład orzekający
Kazimierz Klugiewicz
przewodniczący-sprawozdawca
Dariusz Kala
członek
Paweł Wiliński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości rzeczowej sądu w sprawach o znieważenie Prezydenta RP oraz stosowanie art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego typu przestępstwa i specyficznej sytuacji procesowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego przestępstwa znieważenia głowy państwa, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestii proceduralnej (właściwość sądu), co czyni ją interesującą głównie dla prawników procesualistów.
“Sąd Najwyższy koryguje błąd Sądu Rejonowego: Sprawa o znieważenie Prezydenta RP wraca na wokandę!”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySN Sygn. akt II KK 190/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 czerwca 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Kala SSN Paweł Wiliński Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie T.W. , oskarżonego z art. 135 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 11 czerwca 2021 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt IV K (…) , uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ł. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Ł. wyrokiem z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt IV K (…) , na okres 2 lat próby warunkowo umorzył postępowanie karne wobec T. W. o czyn, polegający na tym , że mając w czasie popełnienia czynu ograniczoną w stopniu znacznym zdolność rozumienia jego znaczenia jak i kierowania swoim postępowaniem, w dniu 9 maja 2020 roku, w Ł. publicznie znieważył Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w ten sposób, że umieścił na stronie portalu społecznościowego (…) należącej do Radia (…) w komentarzu do umieszczonego na niej wpisu „Prezydent podpisał ustawę dotyczącą głosowania korespondencyjnego” wypowiedź, w której zawarł słowa obelżywe i poniżające, tj. o występek z art.135 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k. Ponadto, na podstawie art. 67 § 3 k.k. w zw. z art. 43a § 1 k.k. orzekł wobec T.W. świadczenie pieniężne w kwocie 3000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Powyższe orzeczenie nie zostało zaskarżone przez którąkolwiek ze stron i uprawomocniło się w dniu 13 listopada 2020 r. Pismem z dnia 21 kwietnia 2021 r. kasacje od tego wyroku, na niekorzyść oskarżonego, wniósł Prokurator Generalny, który podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisu prawa karnego procesowego – art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającego na wydaniu przez Sąd Rejonowy w Ł. wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne wobec T.W. o czyn z art. 135 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 2 k.k., podczas gdy sądem właściwym rzeczowo do rozpoznania tej sprawy w pierwszej instancji był sąd wyższego rzędu, tj. Sąd Okręgowy w Ł., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k. Na podstawie tak sformułowanego zarzutu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Ł., jako właściwemu do rozpoznania jej w pierwszej instancji. Sad Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Zgodnie z art. 25 § 1 pkt 2 k.p.k., sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o występki określone m.in. w rozdziale XVII Kodeksu karnego, do których należy art. 135 § 2 k.k. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie postępowanie wyczerpujące znamiona tego występku toczyło się przed Sądem Rejonowym. Doszło zatem do sytuacji, w której sąd niższego rzędu orzekł w sprawie należącej do właściwości sądu wyższego rzędu, naruszając określoną w ww. przepisie właściwość rzeczową. Uchybienie to stanowiło bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 4 k.p.k., implikującą konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy według właściwości rzeczowej Sądowi Okręgowemu w Ł. ( zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 2013 r., V KK 231/13, LEX nr 1363457 ). Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI