II KK 187/26
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Karnej rozpoznał kasację obrońców skazanego K. G. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący K. G. za czyny z art. 212 § 1 k.k. (znieważenie funkcjonariuszy Straży Granicznej) oraz art. 226 § 1 k.k. (utrudnianie kontroli i znieważenie funkcjonariuszy). Obrońcy wnieśli kasację, zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 2 k.k. i art. 102 k.k., wskazując na przedawnienie karalności czynów z art. 212 § 1 k.k., które miały miejsce w lipcu 2019 r. Sąd Najwyższy, analizując przepisy dotyczące przedawnienia karalności przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego (art. 101 § 2 i art. 102 § 1 k.k.), stwierdził, że karalność czynów z art. 212 § 1 k.k. popełnionych przez K. G. ustała odpowiednio 15 i 18 lipca 2025 r., a zatem przed wydaniem wyroku przez Sąd Okręgowy w dniu 3 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy uznał zarzut przedawnienia za oczywiście zasadny i na tej podstawie uchylił zaskarżony wyrok oraz utrzymany nim w mocy wyrok sądu pierwszej instancji w części dotyczącej czynów z art. 212 § 1 k.k., umarzając postępowanie w tym zakresie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Sąd Najwyższy obciążył Skarb Państwa kosztami procesu, nakazał zwrócić skazanemu opłatę od kasacji oraz zasądził od Skarbu Państwa na rzecz K. G. zwrot kosztów pomocy prawnej poniesionych w postępowaniu kasacyjnym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o przedawnieniu karalności czynów ściganych z oskarżenia prywatnego, nawet jeśli pierwotnie zakwalifikowane jako ścigane z oskarżenia publicznego.
Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia czynów z art. 212 § 1 k.k. w kontekście postępowania kasacyjnego.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przedawnienie karalności czynów z art. 212 § 1 k.k. (zniesławienie) następuje po upływie terminu określonego w art. 101 § 2 k.k. i art. 102 § 1 k.k., nawet jeśli czyny te zostały pierwotnie zakwalifikowane jako ścigane z oskarżenia publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przedawnienie karalności czynów z art. 212 § 1 k.k. następuje zgodnie z przepisami dotyczącymi przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego, nawet jeśli w akcie oskarżenia wskazano na ściganie z oskarżenia publicznego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że czyny z art. 212 § 1 k.k. są przestępstwami ściganymi z oskarżenia prywatnego. Zastosowanie mają przepisy art. 101 § 2 i art. 102 § 1 k.k., które określają terminy przedawnienia dla takich czynów. W analizowanej sprawie karalność czynów z art. 212 § 1 k.k. ustała przed wydaniem wyroku przez sąd drugiej instancji.
Czy utrzymanie w mocy wyroku skazującego za czyny, które uległy przedawnieniu, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, utrzymanie w mocy wyroku skazującego za czyny, które uległy przedawnieniu, stanowi obrazę art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. i jest bezwzględną przyczyną odwoławczą.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przedawnienie karalności czynów z art. 212 § 1 k.k. obligowało sąd drugiej instancji do umorzenia postępowania. Utrzymanie w mocy wyroku skazującego w sytuacji przedawnienia stanowi uchybienie, które obliguje do uchylenia zaskarżonego wyroku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| K. G. | osoba_fizyczna | skazany |
| K. 1. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzona |
| P. B. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| I. G. | osoba_fizyczna | pokrzywdzony |
| Skarb Państwa | organ_państwowy | obciążony kosztami |
Przepisy (12)
Główne
k.k. art. 212 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący zniesławienia, ścigany z oskarżenia prywatnego.
k.k. art. 101 § § 2
Kodeks karny
Określa termin przedawnienia karalności przestępstw z oskarżenia prywatnego.
k.k. art. 102 § § 1
Kodeks karny
Określa termin przedawnienia karalności przestępstw, jeżeli w okresie, o którym mowa w art. 101 k.k., wszczęto postępowanie.
k.p.k. art. 17 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa negatywne przesłanki procesowe obligujące do umorzenia postępowania, w tym przedawnienie karalności (pkt 6).
k.p.k. art. 439 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Określa bezwzględne przyczyny odwoławcze, w tym obrazę przepisów prawa materialnego lub procesowego (pkt 9).
Pomocnicze
k.k. art. 226 § § 1
Kodeks karny
Przepis dotyczący znieważenia funkcjonariusza publicznego.
k.p.k. art. 535 § § 5
Kodeks postępowania karnego
Umożliwia rozpoznanie kasacji na posiedzeniu bez udziału stron.
k.p.k. art. 537 § § 2
Kodeks postępowania karnego
Reguluje możliwość uchylenia wyroku sądu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.k. art. 632 § pkt 2
Kodeks postępowania karnego
Podstawa obciążenia Skarbu Państwa kosztami procesu w przypadku uchylenia wyroku i umorzenia postępowania.
k.p.k. art. 527 § § 4
Kodeks postępowania karnego
Podstawa nakazania zwrotu opłaty od kasacji.
k.p.k. art. 616 § § 1
Kodeks postępowania karnego
Podstawa zasądzenia kosztów pomocy prawnej poniesionych w postępowaniu kasacyjnym.
Dz. U. z 2026 r., poz. 215 art. § 11 § ust. 3 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości
Określa stawkę minimalną za sporządzenie i wniesienie przez adwokata kasacji w sprawie, w której w pierwszej instancji orzeczenie wydał sąd rejonowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie karalności czynów z art. 212 § 1 k.k. nastąpiło przed wydaniem wyroku przez sąd drugiej instancji.
Godne uwagi sformułowania
uchybienie stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą • karalność przestępstw z art. 212 § 1 k.k. uległa przedawnieniu na etapie postępowania międzyinstacyjnego • nie stały temu na przeszkodzie nieprawidłowości obu skarg co do zakresu zaskarżenia wyroku Sądu Okręgowego oraz co do sformułowanych wniosków • uchylenie skazania za czyny z art. 212 § 1 k.k. samoistnie unicestwia orzeczenie o karze łącznej
Skład orzekający
Zbigniew Puszkarski
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Tomczyk
członek
Eugeniusz Wildowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu karalności czynów ściganych z oskarżenia prywatnego, nawet jeśli pierwotnie zakwalifikowane jako ścigane z oskarżenia publicznego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przedawnienia czynów z art. 212 § 1 k.k. w kontekście postępowania kasacyjnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest pilnowanie terminów przedawnienia, nawet w sprawach karnych, i jak błąd w tej kwestii może doprowadzić do uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy. Jest to ważna lekcja dla prawników procesowych.
“Sąd Najwyższy: Zniewaga funkcjonariusza przedawniona! Kluczowa lekcja o terminach w prawie karnym.”
Dane finansowe
zwrot kosztów pomocy prawnej: 720 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.